Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZARARLI YAZILIM ANALİZİ VE UYGULAMALARI | SBG1221312 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Tansel ÖZYER |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilere zararlı yazılım ekosistemi, zararlı yazılım analiz yöntemleri ve kullanılan temel araçlar hakkında kuramsal ve uygulamalı bilgi kazandırmak; statik ve dinamik analiz, tersine mühendislik, ağ analizi ve otomatik analiz tekniklerini kullanarak zararlı yazılımları güvenli laboratuvar ortamlarında inceleyebilme, analiz edebilme ve elde edilen bulguları teknik olarak yorumlayabilme becerisi kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Siber Güvenliğe Giriş ve Zararlı Yazılım Türleri,Zararlı Yazılımların Çalışma Prensipleri,Zararlı Yazılım Analizine Giriş,Güvenli Lab Ortamı Kurulumu,Statik Analiz - Temel Teknikler,Dinamik Analiz - Temel Teknikler,Temel Tersine Mühendislik,Ağ Tabanlı Analiz,Fidye Yazılım ve Örnek Olay İncelemesi,Zararlı Yazılım Tespitinde İmza Tabanlı Analiz,Zararlı Yazılım Tespiti Uygulamaları,Anti-Analiz Teknikleri ve Evasion Yöntemleri,Otomatik Zararlı Yazılım Analiz Araçları,Final Projesi ve Genel Değerlendirme; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Zararlı yazılım türlerini teknik özelliklerine göre sınıflandırır. 2. Zararlı yazılımların çalışma mekanizmalarını ve bulaşma yöntemlerini analiz eder. 3. Güvenli bir zararlı yazılım analiz laboratuvarı ortamını yapılandırır. 4. Statik ve dinamik analiz yöntemleri ile zararlı yazılım davranışlarını değerlendirir. 5. Tersine mühendislik araçları kullanarak binary dosyaların çalışma akışını çözümler. 6. Ağ analiz araçları ile zararlı yazılımların ağ trafiğini analiz eder. 7. İmza tabanlı analiz yöntemleri ile zararlı yazılımları tespit eder. 8. Zararlı yazılım analiz sonuçlarını teknik rapor formatında sunar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Siber Güvenliğe Giriş ve Zararlı Yazılım Türleri | |
| 2 | Zararlı Yazılımların Çalışma Prensipleri | |
| 3 | Zararlı Yazılım Analizine Giriş | |
| 4 | Güvenli Lab Ortamı Kurulumu | |
| 5 | Statik Analiz - Temel Teknikler | |
| 6 | Dinamik Analiz - Temel Teknikler | |
| 7 | Temel Tersine Mühendislik | |
| 9 | Ağ Tabanlı Analiz | |
| 10 | Fidye Yazılım ve Örnek Olay İncelemesi | |
| 11 | Zararlı Yazılım Tespitinde İmza Tabanlı Analiz | |
| 12 | Zararlı Yazılım Tespiti Uygulamaları | |
| 13 | Anti-Analiz Teknikleri ve Evasion Yöntemleri | |
| 14 | Otomatik Zararlı Yazılım Analiz Araçları | |
| 15 | Final Projesi ve Genel Değerlendirme |
| Kaynak |
| 1. Sikorski, M., & Honig, A. (2012). Practical Malware Analysis: The Hands-On Guide to Dissecting Malicious Software. No Starch Press. 2. Ligh, M. H., Case, A., Levy, J., & Walters, A. (2014). The Art of Memory Forensics: Detecting Malware and Threats in Windows, Linux, and Mac Memory. Wiley. 3. Hand, M. (2023). Evading EDR: The Definitive Guide to Defeating Endpoint Detection Systems. No Starch Press. 4. Ligh, M. H., Adair, S., Hartstein, B., & Richard, M. (2011). Malware analyst's cookbook and DVD: Tools and techniques for fighting malicious code. Wiley Publishing. 5. YARA Documentation. YARA: The Pattern Matching Swiss Knife for Malware Researchers. Online Documentation. |
| 1. Sikorski, M., & Honig, A. (2012). Practical Malware Analysis: The Hands-On Guide to Dissecting Malicious Software. No Starch Press. 2. Ligh, M. H., Case, A., Levy, J., & Walters, A. (2014). The Art of Memory Forensics: Detecting Malware and Threats in Windows, Linux, and Mac Memory. Wiley. 3. Hand, M. (2023). Evading EDR: The Definitive Guide to Defeating Endpoint Detection Systems. No Starch Press. 4. Ligh, M. H., Adair, S., Hartstein, B., & Richard, M. (2011). Malware analyst's cookbook and DVD: Tools and techniques for fighting malicious code. Wiley Publishing. 5. YARA Documentation. YARA: The Pattern Matching Swiss Knife for Malware Researchers. Online Documentation. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Bilgisayar mühendisliği ve siber güvenlik temel düzey yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme, gerektiğinde iyileştirmek ve sonraki nesillere aktarmak. | ||||||
| 2 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenliğin ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavramak. | ||||||
| 3 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanmak. | ||||||
| 4 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanlarında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturmak. | ||||||
| 5 | Karşılaşılan sorunları araştırma ve Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans programlarında öğretilen yöntemleri kullanarak çözümlemek. | ||||||
| 6 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında bir projeyi bağımsız olarak yürütebilme ve sorumluluk almak. | ||||||
| 7 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirebilme ve sorumluluk alarak çözüm üretmek. | ||||||
| 8 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği ile ilgili projelerde disiplinler arası ekiplere liderlik ederek teknik çözümleri paydaşlara ikna edici biçimde aktarmak. | ||||||
| 9 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans tezlerinde edinilen bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirmek. | ||||||
| 10 | Yapay zeka, Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarıp, sağlıklı iletişim kurmak. | ||||||
| 11 | Gizlilik, Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek. | ||||||
| 12 | Alanının gerektirdiği en az bir yabancı dili (en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi'nde) kullanarak sözlü ve yazılı iletişim kurmak. | ||||||
| 13 | Siber güvenlik, bilgisayar mühendisliği ve yapay zeka alanlarında bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanmak. | ||||||
| 14 | Verilerin gizliliği ve güvenli toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetlemek ve bu değerleri öğretmek. | ||||||
| 15 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirmek. | ||||||
| 16 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güvenli yazılım, veri güvenliği, yapay zeka gibi konularda problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanma. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZARARLI YAZILIM ANALİZİ VE UYGULAMALARI | SBG1221312 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Tansel ÖZYER |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilere zararlı yazılım ekosistemi, zararlı yazılım analiz yöntemleri ve kullanılan temel araçlar hakkında kuramsal ve uygulamalı bilgi kazandırmak; statik ve dinamik analiz, tersine mühendislik, ağ analizi ve otomatik analiz tekniklerini kullanarak zararlı yazılımları güvenli laboratuvar ortamlarında inceleyebilme, analiz edebilme ve elde edilen bulguları teknik olarak yorumlayabilme becerisi kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Siber Güvenliğe Giriş ve Zararlı Yazılım Türleri,Zararlı Yazılımların Çalışma Prensipleri,Zararlı Yazılım Analizine Giriş,Güvenli Lab Ortamı Kurulumu,Statik Analiz - Temel Teknikler,Dinamik Analiz - Temel Teknikler,Temel Tersine Mühendislik,Ağ Tabanlı Analiz,Fidye Yazılım ve Örnek Olay İncelemesi,Zararlı Yazılım Tespitinde İmza Tabanlı Analiz,Zararlı Yazılım Tespiti Uygulamaları,Anti-Analiz Teknikleri ve Evasion Yöntemleri,Otomatik Zararlı Yazılım Analiz Araçları,Final Projesi ve Genel Değerlendirme; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Zararlı yazılım türlerini teknik özelliklerine göre sınıflandırır. 2. Zararlı yazılımların çalışma mekanizmalarını ve bulaşma yöntemlerini analiz eder. 3. Güvenli bir zararlı yazılım analiz laboratuvarı ortamını yapılandırır. 4. Statik ve dinamik analiz yöntemleri ile zararlı yazılım davranışlarını değerlendirir. 5. Tersine mühendislik araçları kullanarak binary dosyaların çalışma akışını çözümler. 6. Ağ analiz araçları ile zararlı yazılımların ağ trafiğini analiz eder. 7. İmza tabanlı analiz yöntemleri ile zararlı yazılımları tespit eder. 8. Zararlı yazılım analiz sonuçlarını teknik rapor formatında sunar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Siber Güvenliğe Giriş ve Zararlı Yazılım Türleri | |
| 2 | Zararlı Yazılımların Çalışma Prensipleri | |
| 3 | Zararlı Yazılım Analizine Giriş | |
| 4 | Güvenli Lab Ortamı Kurulumu | |
| 5 | Statik Analiz - Temel Teknikler | |
| 6 | Dinamik Analiz - Temel Teknikler | |
| 7 | Temel Tersine Mühendislik | |
| 9 | Ağ Tabanlı Analiz | |
| 10 | Fidye Yazılım ve Örnek Olay İncelemesi | |
| 11 | Zararlı Yazılım Tespitinde İmza Tabanlı Analiz | |
| 12 | Zararlı Yazılım Tespiti Uygulamaları | |
| 13 | Anti-Analiz Teknikleri ve Evasion Yöntemleri | |
| 14 | Otomatik Zararlı Yazılım Analiz Araçları | |
| 15 | Final Projesi ve Genel Değerlendirme |
| Kaynak |
| 1. Sikorski, M., & Honig, A. (2012). Practical Malware Analysis: The Hands-On Guide to Dissecting Malicious Software. No Starch Press. 2. Ligh, M. H., Case, A., Levy, J., & Walters, A. (2014). The Art of Memory Forensics: Detecting Malware and Threats in Windows, Linux, and Mac Memory. Wiley. 3. Hand, M. (2023). Evading EDR: The Definitive Guide to Defeating Endpoint Detection Systems. No Starch Press. 4. Ligh, M. H., Adair, S., Hartstein, B., & Richard, M. (2011). Malware analyst's cookbook and DVD: Tools and techniques for fighting malicious code. Wiley Publishing. 5. YARA Documentation. YARA: The Pattern Matching Swiss Knife for Malware Researchers. Online Documentation. |
| 1. Sikorski, M., & Honig, A. (2012). Practical Malware Analysis: The Hands-On Guide to Dissecting Malicious Software. No Starch Press. 2. Ligh, M. H., Case, A., Levy, J., & Walters, A. (2014). The Art of Memory Forensics: Detecting Malware and Threats in Windows, Linux, and Mac Memory. Wiley. 3. Hand, M. (2023). Evading EDR: The Definitive Guide to Defeating Endpoint Detection Systems. No Starch Press. 4. Ligh, M. H., Adair, S., Hartstein, B., & Richard, M. (2011). Malware analyst's cookbook and DVD: Tools and techniques for fighting malicious code. Wiley Publishing. 5. YARA Documentation. YARA: The Pattern Matching Swiss Knife for Malware Researchers. Online Documentation. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Bilgisayar mühendisliği ve siber güvenlik temel düzey yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme, gerektiğinde iyileştirmek ve sonraki nesillere aktarmak. | ||||||
| 2 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenliğin ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavramak. | ||||||
| 3 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanmak. | ||||||
| 4 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanlarında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturmak. | ||||||
| 5 | Karşılaşılan sorunları araştırma ve Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans programlarında öğretilen yöntemleri kullanarak çözümlemek. | ||||||
| 6 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında bir projeyi bağımsız olarak yürütebilme ve sorumluluk almak. | ||||||
| 7 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirebilme ve sorumluluk alarak çözüm üretmek. | ||||||
| 8 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği ile ilgili projelerde disiplinler arası ekiplere liderlik ederek teknik çözümleri paydaşlara ikna edici biçimde aktarmak. | ||||||
| 9 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans tezlerinde edinilen bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirmek. | ||||||
| 10 | Yapay zeka, Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarıp, sağlıklı iletişim kurmak. | ||||||
| 11 | Gizlilik, Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek. | ||||||
| 12 | Alanının gerektirdiği en az bir yabancı dili (en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi'nde) kullanarak sözlü ve yazılı iletişim kurmak. | ||||||
| 13 | Siber güvenlik, bilgisayar mühendisliği ve yapay zeka alanlarında bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanmak. | ||||||
| 14 | Verilerin gizliliği ve güvenli toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetlemek ve bu değerleri öğretmek. | ||||||
| 15 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirmek. | ||||||
| 16 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güvenli yazılım, veri güvenliği, yapay zeka gibi konularda problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanma. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |