Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İLERİ PROGRAMLAMA | SBG1121056 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı | Perşembe 16:40-17:30 Perşembe 17:40-18:30 Perşembe 18:40-19:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Tansel ÖZYER |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. Ela DİZECİ |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, özellikle siber güvenlik uygulamalarına odaklanarak C programlama dili kullanımıyla öğrencilere ileri düzey programlama bilgisi ve problem çözme becerileri kazandırmaktır. Ders; işaretçiler, dinamik bellek yönetimi, veri yapıları, dosya işleme, bit düzeyinde işlemler ve modüler programlamanın ileri düzey kullanımına dayalı olarak öğrencilerin güvenilir ve güvenli yazılım çözümlerini tasarlama, gerçekleştirme, test etme ve değerlendirme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bellek güvenliği, girdi doğrulama, yaygın yazılım güvenlik açıkları, güvenli kodlama uygulamaları ve C programlama tekniklerinin siber güvenlik ile sistem düzeyindeki problemlere uygulanmasına özel önem verilmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İleri C Programlamaya ve Siber Güvenlik Uygulamalarına Giriş; C Program Yapısı, Derleme ve Geliştirme Ortamı,İleri Veri Türleri, Operatörler, Kontrol Yapıları, Fonksiyonlar, Kapsam ve Modüler Programlam,Diziler, Karakter Dizileri, Karakter Dizisi İşleme ve Güvenli Karakter Dizisi Kullanımı,İşaretçiler, İşaretçi Aritmetiği, Diziler ve İşaretçiler, Fonksiyon İşaretçileri,Dinamik Bellek Yönetimi: malloc, calloc, realloc, free; Bellek Sızıntıları ve Geçersiz İşaretçiler,Yapılar, Birlikler, Numaralandırmalar, Typedef ve Karmaşık Veri Organizasyonu,Dosya İşleme, İkili Dosyalar, Komut Satırı Argümanları, Hata İşleme ve Girdi Doğrulama,Bit Düzeyinde İşlemler, İkili Veri Gösterimi, Maskeler, Bayraklar ve Siber Güvenlik Uygulamaları,C Dilinde Veri Yapıları: Bağlı Listeler, Yığınlar, Kuyruklar ve Güvenlik Uygulamaları,Bellek Organizasyonu, Stack ve Heap, Arabellek Taşmaları, Sınır Dışı Erişim ve Bellek Güvenliği Açıkları,Güvenli C Programlama: Tamsayı Hataları, Format String Güvenlik Açıkları, Girdi Doğrulama, Kaynak Yönetimi ve Savunmacı Programlama,C ile Sistem Düzeyinde Programlama: Süreçler, Ortam, Sistem Çağrıları ve Temel Süreçler Arası İletişim,C ile Ağ Programlamanın Temelleri: Soketler, İstemci-Sunucu İletişimi ve Güvenli Ağ Programlama Kavramları,Hata Ayıklama, Test, Statik Analiz, Kod Kalitesi ve Siber Güvenlik Odaklı Programlama Uygulamaları; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. İşaretçiler, dinamik bellek yönetimi, yapılar, dosya işlemleri ve bit düzeyinde işlemler dahil olmak üzere ileri C programlama kavramlarını karmaşık programlama problemlerini çözmek için uygular. 2. C dilinde uygun algoritma ve veri yapılarını kullanarak modüler, verimli ve güvenilir yazılım çözümleri tasarlar ve gerçekleştirir. 3. Bellek güvenliği sorunları, arabellek taşmaları, hatalı girdi doğrulama ve kaynak yönetimi hataları dahil olmak üzere yaygın programlama güvenlik açıklarını belirler ve analiz eder. 4. Güvenli kodlama ilkelerini ve siber güvenlik odaklı programlama tekniklerini uygulayarak güvenli C programları geliştirir, test eder ve değerlendirir. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İleri C Programlamaya ve Siber Güvenlik Uygulamalarına Giriş; C Program Yapısı, Derleme ve Geliştirme Ortamı | |
| 2 | İleri Veri Türleri, Operatörler, Kontrol Yapıları, Fonksiyonlar, Kapsam ve Modüler Programlam | |
| 3 | Diziler, Karakter Dizileri, Karakter Dizisi İşleme ve Güvenli Karakter Dizisi Kullanımı | |
| 4 | İşaretçiler, İşaretçi Aritmetiği, Diziler ve İşaretçiler, Fonksiyon İşaretçileri | |
| 5 | Dinamik Bellek Yönetimi: malloc, calloc, realloc, free; Bellek Sızıntıları ve Geçersiz İşaretçiler | |
| 6 | Yapılar, Birlikler, Numaralandırmalar, Typedef ve Karmaşık Veri Organizasyonu | |
| 7 | Dosya İşleme, İkili Dosyalar, Komut Satırı Argümanları, Hata İşleme ve Girdi Doğrulama | |
| 9 | Bit Düzeyinde İşlemler, İkili Veri Gösterimi, Maskeler, Bayraklar ve Siber Güvenlik Uygulamaları | |
| 10 | C Dilinde Veri Yapıları: Bağlı Listeler, Yığınlar, Kuyruklar ve Güvenlik Uygulamaları | |
| 11 | Bellek Organizasyonu, Stack ve Heap, Arabellek Taşmaları, Sınır Dışı Erişim ve Bellek Güvenliği Açıkları | |
| 12 | Güvenli C Programlama: Tamsayı Hataları, Format String Güvenlik Açıkları, Girdi Doğrulama, Kaynak Yönetimi ve Savunmacı Programlama | |
| 13 | C ile Sistem Düzeyinde Programlama: Süreçler, Ortam, Sistem Çağrıları ve Temel Süreçler Arası İletişim | |
| 14 | C ile Ağ Programlamanın Temelleri: Soketler, İstemci-Sunucu İletişimi ve Güvenli Ağ Programlama Kavramları | |
| 15 | Hata Ayıklama, Test, Statik Analiz, Kod Kalitesi ve Siber Güvenlik Odaklı Programlama Uygulamaları |
| Kaynak |
| 1. King, K. N. (2008). C Programming: A Modern Approach (2nd ed.). W. W. Norton & Company. 2. Seacord, R. C. (2013). Secure Coding in C and C++ (2nd ed.). Addison-Wesley Professional. 3. Bryant, R. E., & O’Hallaron, D. R. (2015). Computer Systems: A Programmer’s Perspective (3rd ed.). Pearson. 4. Kernighan, B. W., & Ritchie, D. M. (1988). The C Programming Language (2nd ed.). Prentice Hall. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Bilgisayar mühendisliği ve siber güvenlik temel düzey yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme, gerektiğinde iyileştirmek ve sonraki nesillere aktarmak. | X | |||||
| 2 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenliğin ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavramak. | X | |||||
| 3 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanmak. | X | |||||
| 4 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanlarında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturmak. | X | |||||
| 5 | Karşılaşılan sorunları araştırma ve Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans programlarında öğretilen yöntemleri kullanarak çözümlemek. | X | |||||
| 6 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında bir projeyi bağımsız olarak yürütebilme ve sorumluluk almak. | X | |||||
| 7 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirebilme ve sorumluluk alarak çözüm üretmek. | X | |||||
| 8 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği ile ilgili projelerde disiplinler arası ekiplere liderlik ederek teknik çözümleri paydaşlara ikna edici biçimde aktarmak. | X | |||||
| 9 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans tezlerinde edinilen bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirmek. | X | |||||
| 10 | Yapay zeka, Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarıp, sağlıklı iletişim kurmak. | X | |||||
| 11 | Gizlilik, Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek. | X | |||||
| 12 | Alanının gerektirdiği en az bir yabancı dili (en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi'nde) kullanarak sözlü ve yazılı iletişim kurmak. | X | |||||
| 13 | Siber güvenlik, bilgisayar mühendisliği ve yapay zeka alanlarında bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanmak. | X | |||||
| 14 | Verilerin gizliliği ve güvenli toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetlemek ve bu değerleri öğretmek. | X | |||||
| 15 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirmek. | X | |||||
| 16 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güvenli yazılım, veri güvenliği, yapay zeka gibi konularda problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanma. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İLERİ PROGRAMLAMA | SBG1121056 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı | Perşembe 16:40-17:30 Perşembe 17:40-18:30 Perşembe 18:40-19:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Tansel ÖZYER |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. Ela DİZECİ |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, özellikle siber güvenlik uygulamalarına odaklanarak C programlama dili kullanımıyla öğrencilere ileri düzey programlama bilgisi ve problem çözme becerileri kazandırmaktır. Ders; işaretçiler, dinamik bellek yönetimi, veri yapıları, dosya işleme, bit düzeyinde işlemler ve modüler programlamanın ileri düzey kullanımına dayalı olarak öğrencilerin güvenilir ve güvenli yazılım çözümlerini tasarlama, gerçekleştirme, test etme ve değerlendirme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bellek güvenliği, girdi doğrulama, yaygın yazılım güvenlik açıkları, güvenli kodlama uygulamaları ve C programlama tekniklerinin siber güvenlik ile sistem düzeyindeki problemlere uygulanmasına özel önem verilmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İleri C Programlamaya ve Siber Güvenlik Uygulamalarına Giriş; C Program Yapısı, Derleme ve Geliştirme Ortamı,İleri Veri Türleri, Operatörler, Kontrol Yapıları, Fonksiyonlar, Kapsam ve Modüler Programlam,Diziler, Karakter Dizileri, Karakter Dizisi İşleme ve Güvenli Karakter Dizisi Kullanımı,İşaretçiler, İşaretçi Aritmetiği, Diziler ve İşaretçiler, Fonksiyon İşaretçileri,Dinamik Bellek Yönetimi: malloc, calloc, realloc, free; Bellek Sızıntıları ve Geçersiz İşaretçiler,Yapılar, Birlikler, Numaralandırmalar, Typedef ve Karmaşık Veri Organizasyonu,Dosya İşleme, İkili Dosyalar, Komut Satırı Argümanları, Hata İşleme ve Girdi Doğrulama,Bit Düzeyinde İşlemler, İkili Veri Gösterimi, Maskeler, Bayraklar ve Siber Güvenlik Uygulamaları,C Dilinde Veri Yapıları: Bağlı Listeler, Yığınlar, Kuyruklar ve Güvenlik Uygulamaları,Bellek Organizasyonu, Stack ve Heap, Arabellek Taşmaları, Sınır Dışı Erişim ve Bellek Güvenliği Açıkları,Güvenli C Programlama: Tamsayı Hataları, Format String Güvenlik Açıkları, Girdi Doğrulama, Kaynak Yönetimi ve Savunmacı Programlama,C ile Sistem Düzeyinde Programlama: Süreçler, Ortam, Sistem Çağrıları ve Temel Süreçler Arası İletişim,C ile Ağ Programlamanın Temelleri: Soketler, İstemci-Sunucu İletişimi ve Güvenli Ağ Programlama Kavramları,Hata Ayıklama, Test, Statik Analiz, Kod Kalitesi ve Siber Güvenlik Odaklı Programlama Uygulamaları; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. İşaretçiler, dinamik bellek yönetimi, yapılar, dosya işlemleri ve bit düzeyinde işlemler dahil olmak üzere ileri C programlama kavramlarını karmaşık programlama problemlerini çözmek için uygular. 2. C dilinde uygun algoritma ve veri yapılarını kullanarak modüler, verimli ve güvenilir yazılım çözümleri tasarlar ve gerçekleştirir. 3. Bellek güvenliği sorunları, arabellek taşmaları, hatalı girdi doğrulama ve kaynak yönetimi hataları dahil olmak üzere yaygın programlama güvenlik açıklarını belirler ve analiz eder. 4. Güvenli kodlama ilkelerini ve siber güvenlik odaklı programlama tekniklerini uygulayarak güvenli C programları geliştirir, test eder ve değerlendirir. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İleri C Programlamaya ve Siber Güvenlik Uygulamalarına Giriş; C Program Yapısı, Derleme ve Geliştirme Ortamı | |
| 2 | İleri Veri Türleri, Operatörler, Kontrol Yapıları, Fonksiyonlar, Kapsam ve Modüler Programlam | |
| 3 | Diziler, Karakter Dizileri, Karakter Dizisi İşleme ve Güvenli Karakter Dizisi Kullanımı | |
| 4 | İşaretçiler, İşaretçi Aritmetiği, Diziler ve İşaretçiler, Fonksiyon İşaretçileri | |
| 5 | Dinamik Bellek Yönetimi: malloc, calloc, realloc, free; Bellek Sızıntıları ve Geçersiz İşaretçiler | |
| 6 | Yapılar, Birlikler, Numaralandırmalar, Typedef ve Karmaşık Veri Organizasyonu | |
| 7 | Dosya İşleme, İkili Dosyalar, Komut Satırı Argümanları, Hata İşleme ve Girdi Doğrulama | |
| 9 | Bit Düzeyinde İşlemler, İkili Veri Gösterimi, Maskeler, Bayraklar ve Siber Güvenlik Uygulamaları | |
| 10 | C Dilinde Veri Yapıları: Bağlı Listeler, Yığınlar, Kuyruklar ve Güvenlik Uygulamaları | |
| 11 | Bellek Organizasyonu, Stack ve Heap, Arabellek Taşmaları, Sınır Dışı Erişim ve Bellek Güvenliği Açıkları | |
| 12 | Güvenli C Programlama: Tamsayı Hataları, Format String Güvenlik Açıkları, Girdi Doğrulama, Kaynak Yönetimi ve Savunmacı Programlama | |
| 13 | C ile Sistem Düzeyinde Programlama: Süreçler, Ortam, Sistem Çağrıları ve Temel Süreçler Arası İletişim | |
| 14 | C ile Ağ Programlamanın Temelleri: Soketler, İstemci-Sunucu İletişimi ve Güvenli Ağ Programlama Kavramları | |
| 15 | Hata Ayıklama, Test, Statik Analiz, Kod Kalitesi ve Siber Güvenlik Odaklı Programlama Uygulamaları |
| Kaynak |
| 1. King, K. N. (2008). C Programming: A Modern Approach (2nd ed.). W. W. Norton & Company. 2. Seacord, R. C. (2013). Secure Coding in C and C++ (2nd ed.). Addison-Wesley Professional. 3. Bryant, R. E., & O’Hallaron, D. R. (2015). Computer Systems: A Programmer’s Perspective (3rd ed.). Pearson. 4. Kernighan, B. W., & Ritchie, D. M. (1988). The C Programming Language (2nd ed.). Prentice Hall. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Bilgisayar mühendisliği ve siber güvenlik temel düzey yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilme, gerektiğinde iyileştirmek ve sonraki nesillere aktarmak. | X | |||||
| 2 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenliğin ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavramak. | X | |||||
| 3 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanmak. | X | |||||
| 4 | Bilgisayar mühendisliğinde ve siber güvenlik alanlarında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturmak. | X | |||||
| 5 | Karşılaşılan sorunları araştırma ve Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans programlarında öğretilen yöntemleri kullanarak çözümlemek. | X | |||||
| 6 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında bir projeyi bağımsız olarak yürütebilme ve sorumluluk almak. | X | |||||
| 7 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirebilme ve sorumluluk alarak çözüm üretmek. | X | |||||
| 8 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği ile ilgili projelerde disiplinler arası ekiplere liderlik ederek teknik çözümleri paydaşlara ikna edici biçimde aktarmak. | X | |||||
| 9 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği yüksek lisans tezlerinde edinilen bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme ve öğrenmesini yönlendirmek. | X | |||||
| 10 | Yapay zeka, Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarıp, sağlıklı iletişim kurmak. | X | |||||
| 11 | Gizlilik, Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek. | X | |||||
| 12 | Alanının gerektirdiği en az bir yabancı dili (en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi'nde) kullanarak sözlü ve yazılı iletişim kurmak. | X | |||||
| 13 | Siber güvenlik, bilgisayar mühendisliği ve yapay zeka alanlarında bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanmak. | X | |||||
| 14 | Verilerin gizliliği ve güvenli toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetlemek ve bu değerleri öğretmek. | X | |||||
| 15 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirmek. | X | |||||
| 16 | Siber güvenlik ve bilgisayar mühendisliği alanlarında güvenli yazılım, veri güvenliği, yapay zeka gibi konularda problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanma. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |