Skip to main content
Anasayfa

Ders Detayı

Ders Tanımı

DersKoduYarıyılT+U SaatKrediAKTS
TIBBİ BİYOKİMYA-Senelik59+0590
Ders Programı

Pazartesi 08:40-09:30

Pazartesi 09:40-10:30

Salı 08:40-09:30

Salı 09:40-10:30

Perşembe 08:40-09:30

Perşembe 09:40-10:30

Perşembe 10:40-11:30

Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüKurul Dersi
Dersin Koordinatörü
Dersi VerenlerProf.Dr. Hakan BOYUNAGA, Dr.Öğr.Üye. Göksemin Fatma ŞENGÜL
Dersin YardımcılarıProf. Dr. Hakan BOYUNAĞA, Dr. Öğr. Üyesi  Göksemin Fatma ŞENGÜL 
Dersin Amacı1. kurul Bu dersin amacı, yaşamın yapısal ve işlevsel yapı taşlarını ve moleküler yapı ve bağlanma, işlevsel gruplar, asit-baz kimyası, biyomoleküller ve proteinler, enzim işlevi, karbonhidrat sınıflandırması ve metabolizması, glikoliz, trikarboksilik asit (TCA/Krebs) döngüsü, elektron taşıma zinciri (ETZ) ve oksidatif fosforilasyon (OP) gibi temel metabolik yollar dahil olmak üzere biyokimyasal süreçlerin altında yatan prensiplerin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını öğretmek ve laboratuvar güvenliğini vurgulamaktır. 2. kurul Bu dersin amacı, öğrencilerin karbonhidrat, lipid, protein ve nükleotid metabolizmalarına ilişkin temel biyokimyasal süreçleri kapsamlı bir şekilde kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında glikojen metabolizması, glukoneogenez, heksoz monofosfat şantı (pentoz fosfat yolu/fosfoglukonat yolu), diğer şekerlerin ve proteoglikanların metabolizması; lipidlerin sınıflandırılması, sindirimi, emilimi ve metabolizması; yağ asitleri ve diğer lipid bileşiklerinin biyokimyası ile lipoprotein metabolizması, proteinlerin azot metabolizması ve nükleotidlerin yapısı ile metabolizması ele alınacaktır. 3. kurul Bu dersin amacı, öğrencilerin vitaminlerin biyokimyasal rolleri ve önemini, bağ dokusunun moleküler/biyokimyasal yapısını, özelliklerini ve işlevlerini, kemik dokusunun metabolik özelliklerini ve kas dokusunun biyokimyasal özelliklerini, bunların insan sağlığı ve hastalıklarıyla olan ilişkilerini kapsamlı şekilde öğrenmelerini sağlamaktır. Bu dersin amacı, öğrencilerin kan biyokimyası, demir ve hem metabolizması ile sekonder hemostaz ve fibrinoliz süreçlerinin biyokimyasal temellerini ve mekanizmalarını, fizyolojik işleyişlerini ve klinik önemlerini kavramalarını sağlamaktır. 
Dersin İçeriğiBu ders; Biyokimya'ya Giriş, Molekül Kavramı ve Kimyasal Bağlar ,Laboratuvar Güvenliği ,Fonksiyonel Gruplar, Asit-Baz, Tampon, Temel Biyomoleküller ,Amino Asitler ve Proteinler ,Globüler ve Fibriler Proteinler,Enzimler ,Karbonhidratlar: Sınıflandırılması, Genel Özellikleri, Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilim ,Glikoliz, Trikarboksilik Asit Siklüsü (TCA), Krebs Siklüsü, Sitrik Asit Siklüsü (SAS), Elektron Transport Zinciri (ETZ) ve Oksidatif Fosforilasyon (OP) ,Glikojen Metabolizması ve Glukoneogenez   ,Heksoz Monofosfat Şantı (HMŞ), Pentoz Fosfat Şantı, Fosfoglukonat Yolu   ,Diğer Şekerlerin Metabolizması ve Proteoglikanlar    ,Lipidlere Giriş, Sınıflandırılmaları, Genel Kimyasal Özellikleri ile Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilimi   ,Yağ Asidi ve Diğer Lipid Bileşiklerinin Metabolizmaları ve Lipoproteinlerin Biyokimyası  ,Protein Azot Metabolizması    ,Nükleotidlerin Yapısı ve Metabolizmaları ,Vitaminler  ,Bağ Dokusu Biyokimyası  ,Kemik Metabolizmasının Özellikleri  ,Kas Biyokimyası  ,Kan Biyokimyası   ,Demir ve Hem Metabolizması   ,İkincil Hemostaz ve Fibrinolizis; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme KazanımlarıÖğretim YöntemleriÖlçme Yöntemleri
1.   kurul 1. Molekülü oluşturan atomların genel özelliklerini tanımlar.  2. Moleküllerin temel oluşum mekanizmasını anlatır.  3. İyonik, kovalent ve metalik bağlarla oluşan moleküllerin genel özelliklerini bilir ve değerlendirir.  4. Temel biyokimyasal hesaplamaları bilir ve yapar.   5. Laboratuvar Güvenliği konusunda temel kavramları tanımlar, laboratuvarlarda kullanılan güvenlik sembollerini tanır.  6. Laboratuvarda tehlikeli kimyasallarla çalışırken alınacak önlemleri bilir ve anlatır.  7. Asit ya da bazlarla ilgili çalışmalarda kullanılacak yardımcı malzemeleri tanır ve özelliklerini bilir.   8. Biyomoleküllerde bulunan başlıca fonksiyonel grupları tanımlar.  9. Fonksiyonel grupların biyomoleküle kazandırdığı özellikleri bilir ve anlatır.  10. İçerdiği fonksiyonel gruplara bakarak biyomolekülün kanda nasıl bir özellik göstereceğini değerlendirir.  11. Asit, baz ve fizyolojik pH kavramlarını tanımlar.  12. pK ve izoelektrik nokta (pI) hesaplamasını bilir ve tanımlar.  13. Organizmamızda pH’ın nasıl 7,35-7,45 arasında tutulduğunu bilir ve tampon sistemini anlatır.  14. İdeal tampon çözeltisini bilir ve değerlendirir.   15. Temel biyomoleküller olan karbonhidrat, protein, lipit ve nükleik asitlerin genel özelliklerini tanımlar ve anlatır.  16. Amino asitlerin genel yapısını çizer ve tanımlar.  17. Amino asitlerin özellikle hidrofilik-hidrofobik sınıflandırmasının biyokimyasal önemini analiz eder ve sayar.  18. Amino asitlerin verdiği renk reaksiyonlarının kullanım amacını bilir ve anlatır.  19. Amino asitlerde dekarboksilasyon reaksiyonlarının özelliklerini amacını bilir ve anlatır.  20. Amino asitlerde transaminasyon reaksiyonlarını bilir ve amacını anlatır.  21. Amino asitlerden biyolojik aminlerin oluşum reaksiyonlarını bilir ve bu bileşiklerin biyokimyasal önemini değerlendirir ve anlatır.  22. Amino asitlerde pH, pK, izoelektrik nokta kavramlarını bilir ve anlatır.  23. Amino asitlerde amino ve karboksil grublarının verdiği reaksiyonları bilir ve sayar.  24. Amino asitleri ayırma yöntemlerini bilir ve sayar.  25. Peptid bağının özelliklerini bilir ve sayar.  26. Protein yapıları bilir ve bu yapıları stabilize eden bağları sayar.  27. Proteinlerde denatürasyon, renatürasyon ve koagülasyon kavramlarını bilir ve anlatır.  28. Proteinlerde posttranslasyonel modifikasyonları, moleküler şaperonlar ve prionlar hakkındaki temel bilgilere hakim olur.  29. Globüler proteinlerin genel özelliklerini tanımlar.  30. Hem yapısını bilir ve anlatır.  31. Globüler hemoproteinlerin yapı ve fonksiyonlarını bilir ve anlatır.  32. Hemoglobin ve miyoglobinin eğrilerini okur ve yorumlar.  33. Hemoglobinopatileri bilir ve anlatır.  34. Fibröz proteinlerin genel özelliklerini bilir ve sayar.  35. Kollajen molekülünün sentezini anlatır.  36. Elastin ve kollajen arasındaki farkları bilir ve değerlendirir.  37. Fibröz proteinlerle ilgili hastalıkları bilir ve sayar.  38. Hemoglobin eğrisini sağa ya da sola çeviren faktörleri ve bunun nedenlerini bilir ve anlatır.  39. Enzimlerin genel özelliklerini tanımlar.  40. Enzimlerin sınıflandırılmasını yapar ve sınıf özelliklerini anlatır.  41. Enzim kinetiğini öğrenir, Km, Vmax ifadelerini bilir ve analiz eder.  42. Fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan serum enzimlerini bilir ve anlatır.  43. Enzim inhibisyonunu öğrenir ve farklarını anlatır.  44. Enzim düzenlenmesini bilir ve anlatır.  45. Klinikte kullanılan enzimlerin özelliklerini bilir ve anlatır.  46. Bazı önemli patolojilerde enzimlerde meydana gelen değişimleri bilir ve değerlendirir.  47. Enzim substrat tanımasını bilir ve anlatır.  48. Kofaktör, koenzim kavramlarını bilir ve önemli enzimlerdeki kofaktör, koenzimleri sayar.  49. İzoenzim kavramını bilir ve anlatır.  50. Enzim reaksiyon hızına etki eden faktörleri bilir ve anlatır.  51. Enzimlerin genel düzenlenme mekanizmalarını bilir ve anlatır.  52. Enzim düzenlenmesinde yer alan, allosterik enzimlerin özelliklerini ve kovalent modifikasyonun temellerini bilir ve anlatır.  53. Karbonhidratların sınıflandırılmasını bilir ve sayar.  54. Karbonhidratlarda hangi izomer formlarının bulunduğunu bilir ve önemini anlatır.  55. Monosakkaritlerde poliol oluşumunu ve glukozun oksidasyonu sonucu oluşan bileşiklerin önemini bilir ve anlatır.  56. Glikolize şekerleri ve önemini bilir ve anlatır.  57. Monosakkaritlerin diğer biyomoleküllerle yaptığı bağları bilir ve anlatır.  58. Diyetle alınan karbonhidratları tanımlar ve özelliklerini sayar.  59. Karbonhidrat sindiriminin nerede başladığını bilir ve ifade eder.  60. Karbonhidrat sindiriminde yer alan enzimler ve özelliklerini bilir ve ifade eder.  61. Emiliminin nasıl olduğunu bilir ve değerlendirir.   62. Glukoz transportırları (GLUT) ve sodyuma bağımlı sekonder aktif transport sistemini (SGLT) bilir ve anlatır.  63. Glikoliz reaksiyonların biyokimyasal önemini ve lokalizasyonunu bilir ve tanımlar.  64. Glikolizin kontrol noktalarını önemini öğrenir ve sayar.  65. Glikolizin substrat düzeyinde fosforilasyonun ne olduğunu bilir ve reaksiyonlarını ifade eder.  66. Glikolizin stokiometrisini bilir ve değerlendirir.  67. Glikolizde yer alan çok yüksek enerjili bileşiklerin ne olduğunu bilir ve sayar.  68. Glikolizde oluşan redükte NADH + H’ın hangi dokuda, hangi mekik sistemleri ile aktarıldığını bilir ve sayar.  69. Glikoliz reaksiyonlarının son ürünü olan pirüvat’ın yönlenebileceği son ürünleri ve lokalizasyonlarını bilir ve anlatır.  70. Anaerobik glikoliz nedenlerini bilir ve anlatır.  71. Laktat dehidrogenaz reaksiyonunu, lokalizasyonunu ve nedenini bilir ve anlatır.  72. Glikolizin inhibitörlerini sayar ve değerlendirir.  73. TCA siklüsüne giren Asetil-KoA’nın hangi reaksiyonla sitrata dönüştüğünü tanımlar ve anlatır.  74. TCA siklüsünün biyokimyasal önemini öğrenir ve analiz eder.  75. TCA’nın substrat düzeyinde fosforilasyonun ne olduğunu bilir ve reaksiyonunu söyler.  76. TCA’nın stokiometrisini bilir ve tartışır.  77. TCA’da yer alan çok yüksek enerjili bileşiği bilir ve özelliğini sayar.  78. TCA’da oluşan redükte NADH + H’ ve FADH2’nin elektron transport zincirine nerden katıldığını bilir ve enerjiye katkısını söyler.  79. TCA siklüsünün sentez reaksiyonları ile bağlantısını öğrenir ve sayar.  80. TCA siklüsünün anaplorotik reaksiyonlarını sayar ve değerlendirir.  81. ETZ ve OP ‘nin Biyokimyasal önemini tanımlar.  82. ETZ ve OP elemanlarını tanır, analiz eder ve lokalizasyonları ile sınırlarını bilir.   83. ETZ’de protonların pompalandığı kompleksleri öğrenir ve sayar.  84. ETZ’de elektronların nasıl aktarıldığını ve en son hangi bileşik üzerinden moleküler su oluşumuna neden olduklarını bilir ve sayar.  85. OP’de ATP sentezinin nasıl gerçekleştiğini bilir ve değerlendirir.  86. Sentezlenen ATP’nin bir kısmının nasıl sitoplazmaya aktarıldığını bilir.   87. ETZ ve OP’nin inhibitörlerini sayar ve değerlendirir.   2. kurul 1. Glikojen molekülünün yapısını bilir ve hangi dokularda bulunduğunu tanımlar.    2. Glikojen sentezinde yer alan enzimleri bilir ve sentez basamaklarını sayar.  3. İdeal glikojenin ne olduğunu bilir ve özelliklerini sayar.  4. Glikojen yıkımının hangi hormonal kaskat sistemi tarafından nasıl başladığını bilir ve anlatır.  5. Glikojen yıkımında yer alan enzimleri bilir ve sayar.  6. Sentez ve yıkımdaki kontrol enzimlerini ve hangi hormonlar tarafından düzenlendiklerini analiz eder.  7. Glikojen yıkımı sonucu kas ve karaciğerde açığa çıkan Glukoz 1 fosfatların akıbetini bilir ve anlatır.  8. Glikojen depo hastalıklarını bilir ve özelliklerini değerlendirir.  9. Glukoneogenez reaksiyonlarının ne zaman ve hangi doku/organlarda gerçekleştiğinini bilir ve anlatır.  10. Glukoneogenez reaksiyonlarını ve lokalizasyonlarını ve stokiometresini bilir ve anlatır.  11. Glukoneogenez reaksiyonlarına giren substratları ve kaynaklarını bilir ve bu substratların hangi noktalardan giriş yaptığını anlatır.  12. Açlıkta glukoneogenezin çalışmasını sağlayan hormonal sistemi bilir ve tanımlar.  13. Glukoneogenezle üretilen glukozun hangi dokular tarafından kullanılabileceğini bilir ve sayar.  14. Açlıkta ilerleyen saatlerde glukoneogenez eğrisini çizer ve hangi substratların ön plana çıktığını anlatır.  15. Glikojen yıkımı ve glukoneogenezin başlama sürelerini ve nedenlerini bilir ve anlatır.  16. HMŞ reaksiyonlarının Biyokimyasal önemini, amacını ve lokalizasyonunu tanımlar.  17. HMŞ reaksiyonlarının organ lokalizasyonlarını bilir ve hücresel lokalizasyonlarını anlatır.  18. HMŞ reaksiyonlarının tüm hücrelerde gerçekleştiğini söyler ve en yoğun hangi hücrelerde olduğunu değerlendirir.  19. HMŞ’ının stokiometrisini bilir ve anlatır.  20. HMŞ ‘da üretilen NADPH+H+ ve Riboz-5 Fosfat’ın önemini bilir ve nerelerde kullanıldığını açıklar.  21. HMŞ ile ilgili hastalıklarda neler olabileceğini yorumlar ve söyler.   22. Diyetle aldığımız diğer şekerleri ve onların özel metabolizmalarını tanır ve sayar.  23. Fruktoz’un neden en hızlı katabolize edilen şeker olduğunu bilir ve metabolizmasını değerlendirir.  24. Aşırı fruktoz alımı sonucu gelişebilecek patolojileri bilir ve tartışır.  25. Proteoglikanların alt grupları olan glikozaminoglikanlar (GAG) ve glikoproteinlerin tanımını yapar.  26. GAG’ların içeriklerini bilir ve sayar.  27. GAG ile ilgili patolojileri bilir ve ortak özelliklerini anlatır.  28. Glikoproteinlerin organizmamızdaki fonksiyonlarını ve tiplerini bilir ve sayar.  29. Mukopolisakkaridoz hastalıklarını bilir ve anlatır.  30. Lipitlerin sınıflandırılmasını ve genel özelliklerini tanımlar.  31. Doymuş-doymamış yağ asitlerinin genel özelliklerini bilir ve anlatır.  32. Doymamış yağ asitlerinde izomerizm konusunu bilir ve özelliklerini anlatır.  33. Depo lipiti triaçilgliserol ve membran lipitleri fosfoaçilgliseol ile seramit türevi sfingolipitler ve glikolipitlerin temel yapı özelliklerini bilir ve anlatır.  34. Lipitlerin sindirim ve emilimini bilir ve anlatır.  35. Diyetle alınan lipitlerin sindirimi sonucu oluşan şilomikronların nerede ve nasıl oluştuğunu ve akıbetini bilir ve anlatır.  36. De-Nova yağ asiti sentezinin hangi dokularda ve nasıl gerçekleştiğini öğrenir ve anlatır.  37. Yağ asiti sentaz sisteminin lokalizasyon, kontrol enzimi, ürün ve temel özelliklerini bilir ve sayar.  38. Karaciğer ve yağ dokusunda triaçilgliserollerin sentezi ve akıbetini bilir ve anlatır.  39. Kolesterol sentezinin gerçekleştiği doku ve sentez reaksiyonlarını bilir ve anlatır.  40. Kolesterol yıkımı sonucu elde edilen safra asitlerinin tiplerini ve fonksiyonlarını bilir ve anlatır.  41. Safra asiti sentezini ve primer sekonder safra asitlerini bilir ve sayar.  42. Kolesterol metabolizmasını ve ateroskleroz ile ilişkisini bilir ve anlatır.  43. Lipitlerin ince tabaka kromotografisi ile ayrımını bilir ve sayar.  44. Farklı lipazları ve genel özelliklerini bilir ve sayar.  45. Açlıkta kana verilen yağ asitlerinin kanda taşınması ve hücrelere girişini bilir ve anlatır.  46. Yağ asitlerinin açlıkta karaciğer ve kasta beta oksidasyon reaksiyonlarına girişini tanımlar ve değerlendirir.  47. Yağ asitleri ile ilgili oksidasyon tiplerini, lokalizasyonlarını ve bunlarla ilgili patolojileri bilir ve anlatır.  48. Lipoproteinlerin sınıflandırılması ve içeriklerini bilir ve anlatır.  49. Lipoproteinlerin sentezini ve metabolizmasını bilir ve anlatır.  50. Lipoprotein elektroforezini ve dansitesine göre ayrılmasını bilir ve anlatır.  51. Kolesterolün (steran yapısı, A halkasındaki OH grubu, D halkasındaki dallı yan zincir) ve kolesterol esterlerinin temel kimyasal yapısal özelliklerini tanımlar.  52. LDL reseptörü aracılığıyla LDL'nin hücresel alımının prensibini ve düzenlenmesini açıklar.  53. LDL ve HDL'nin kolesterol taşınmasındaki farklı fonksiyonlarını açıklar.  54. Lipoproteinlerin (özellikle LDL, HDL) aterioskleroz patogenezindeki nedensel rolünü temel seviyede açıklar.  55. Keton cisimciklerinin sentez ve kullanımını bilir ve ifade eder.  56. Glikolipid ve sfingolipitlerin sentez, yıkım ve fonksiyonlarını bilir ve ifade eder.  57. Lipitlerle ilgili temel patolojileri bilir ve değerlendirir.  58. Azot içeren bileşikleri tanımlar.   59. Protein sindirimini bilir ve amino asitlerin hücrelere girişini kavrar ve anlatır.  60. Amino asitlerden amino grubunun uzaklaştırılmasında kullanılan reaksiyonları tanır ve biyokimyasal önemini bilir ve anlatır.  61. Transaminasyon, oksidatif deaminasyon reaksiyonlarını bilir ve anlatır.  62. Üre siklüsünü tanımlar ve amonyak toksisitesini değerlendirir.  63. Amino asitlerin sentez ve yıkımını bilir ve anlatır.  64. Amino asitlerden köken alan bileşikleri tanır ve örnek verir.  65. Karbon aktarımında rol alan bileşikleri bilir ve anlatır.  66. Amino asit ve protein metabolizması hastalıklarını bilir ve anlatır.  67. Nükleotid yapıyı oluşturan baz, şeker ve fosfatlar arasındaki bağları tanımlar.  68. Nükleotid-nükleozid arasındaki farkı bilir ve ifade eder.  69. Pürin-pirimidin bazlarının özelliklerini bilir ve sayar.  70. Pentoz şekerin DNA ve RNA’daki farklı formlarını sayar.  71. De nova pürin-pirimidin sentezini bilir ve anlatır.  72. DNA’ya ilave edilecek şekerin, deoksi-şekere çevrildiği reaksiyonları anlatır.  73. Pürin-pirimidin Salvage sentezi bilir ve anlatır.  74. Pürin-pirimidin yıkımı sonucu oluşan yapıları bilir ve anlatır.  75. Pürin-pimidin metabolizma bozukluklarında izlenen hastalıkları bilir ve anlatır.  3. kurul 1. Vitaminlerin genel özelliklerini tanımlar.  2. Vitaminlerin sınıflandırılmasını yapar ve özelliklerini anlatır.  3. Vitamin eksiklik ya da fazlalıklarında izlenen patolojileri bilir ve değerlendirir.  4. Suda çözünen ve yağda çözünen vitaminleri bilir ve sayar.  5. Bazı temel biyokimyasal reaksiyonlarda hangi vitaminlerin kofaktör/koenzim olarak işlev gördüğünü bilir ve anlatır.  6. Yağda çözünen vitaminlerden D vitamini sentezini bilir ve anlatır.  7. K vitaminin temel özelliklerini bilir ve gama karboksiglutamat yapısını anlatır.  8. Vitaminlerle tedaviye cevap veren genetik ve matabolik hastalıkları bilir ve sayar.  9. Bağ doku elemanlarını tanır, özelliklerini ifade eder.  10. Ekstarsellüler matriksin ne olduğunu, fonksiyonlarını bilir ve analiz eder.  11. Ekstrasellüler matrik elemanlarını bilir özelliklerini sayar ve anlatır.  12. Ekstrasellüler matriksin hücre içi iskelet sistemi ile bağlantısını bilir ve bu bağlantıda yer alan elemanların fonksiyonlarını anlatır.  13. Glikozaminoglikan yapıların ekstrasellüler matrikse sağladıkları özellikleri bilir ve değerlendirir.  14. Ekstrasellüler matriks elemanlarınının patolojiler sonucu ortaya çıkan hastalıklar konusunda bilgi sahibi olur ve ifade eder.  15. Ekstrasellüler matriks elemanlarının (kollajen, elastin GAG vd.) yapılarını ve bu yapıların sentezini bilir ve anlatır.  16. Bağ doku elamanı olan kemik yapının hücrelerini tanımlar ve fonksiyonlarını sayar.  17. Osteoblast ve osteoklastların kemik metabolizmasında görev alan hormonlarla ilişkisini bilir ve anlatır.  18. Kemik metabolizması ile ilgili hastalıkları bilir ve sayar.  19. Ca-PO4 ‘ın organizmamızdaki öneminin bilir ve anlatır.  20. Ca-PO4 metabolizmasına hâkim olur ve ifade eder.  21. Kan kalsiyumunun düzenlenmesinde parathormon, vitamin D ve kalsitoninin etkisini bilir ve değerlendirir.  22. Ca-PO4 ile ilgili hastalıkları bilir ve tartışır.  23. İskelet sisteminin metabolik özelliklerini tanımlar.   24. Kemik kırıklarında hangi enzimlerin arttığı-azaldığı konusunu analiz eder.  25. Kemik kırıklarında metabolik değişiklikleri bilir ve değerlendirir.   26. Osteoporoz terimini tanımlar ve osteoporozun biyokimyasal ve morfolojik parametrelerini açıklar.  27. Kas dokunun temel yapısal ve biyokimyasal özelliklerini tanımlar ve sayar.  28. Kasılma mekanizmasının biyokimyasını bilir ve anlatır.  29. Kas dokunun istirahat, egzersiz ve ileri düzeyde egzersiz durumunda izlenen adaptasyonlarını analiz eder ve anlatır.  30. Kas dokunun açlık ve toklukta ön planda kullandığı substratları bilir ve nedenlerini değerlendirir.  31. Glukoz, yağ asitleri ve keton cisimciklerinin kas doku tarafından ne zaman kullanılmaya başlandığının mantığını kavrar ve analiz eder.   32. Kanı oluşturan elemanları bilir ve sayar.  33. Serum, plazma ve tam kan tanımını yapar ve anlatır.  34. Kanda oksijen ve karbondioksitin taşınmasını bilir ve anlatır.  35. Kan tampon sistemlerini bilir ve anlatır.  36. Plazma proteinlerini bilir ve anlatır.  37. Kan hücrelerinin mevcut organellerine göre hangi metabolik yola yöneleceğini tanımlar ve sebeplerini anlatır.  38. Eritrositlerin yegâne kullandığı substratı bilir ve ifade eder.  39. Tokluk, açlık ve ileri düzeyde açlıkta eritrositlerin metabolizmasını değerlendirir.  40. Trombosit ve lökositlerin enerji metabolizmalarını tanımlar ve analiz eder.  41. Hemogramda belirtilen kısaltmaları bilir ve sayar.  42. Hemogram parametrelerini bilir ve değerlendirir.  43.  Demir metabolizmasını tanımlar.  44. Porfirin ve hem molekülü arasındaki farkı bilir ve ifade eder.  45. Hemoproteinlerde demirin hangi formunun bulunduğunu bilir ve ifade eder.  46. Hem sentezini bilir ve önemli noktalarının hangi basamaklar olduğunu değerlendirir.  47. Hem sentez bozuklukları olan porfiriaların tanımlar ve porfiriaların özelliklerini değerlendirir.  48. Hem yıkımı sonucu oluşan bilirubin metabolizmasını öğrenir ve ifade eder.  49. Bilirubin konjugasyonunu, lokalizasyonunu ve enzimlerini bilir ve sayar.  50. Bilirubin metabolizması ile ilgili patolojileri bilir ve değerlendirir.  51. Sekonder hemostazın önemini tanımlar ve hangi aşamaları olduğunu ifade eder.  52. İntrensek, ekstrensek ve ortak yollarda yer alan faktörleri bilir ve sayar.  53. Sekonder hemostazla ilgili patolojileri öğrenir ve adlarını sayar.  54. Sekonder hemostazın hangi reaksiyonlardan sonra başladığını bilir ve tanımlar.  
Öğretim Yöntemleri:
Ölçme Yöntemleri:

Ders Akışı

SıraKonularÖn Hazırlık
1Biyokimya'ya Giriş, Molekül Kavramı ve Kimyasal Bağlar
2Laboratuvar Güvenliği
3Fonksiyonel Gruplar, Asit-Baz, Tampon, Temel Biyomoleküller
4Amino Asitler ve Proteinler
5Globüler ve Fibriler Proteinler
6Enzimler
7Karbonhidratlar: Sınıflandırılması, Genel Özellikleri, Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilim
8Glikoliz, Trikarboksilik Asit Siklüsü (TCA), Krebs Siklüsü, Sitrik Asit Siklüsü (SAS), Elektron Transport Zinciri (ETZ) ve Oksidatif Fosforilasyon (OP)
9Glikojen Metabolizması ve Glukoneogenez  
10Heksoz Monofosfat Şantı (HMŞ), Pentoz Fosfat Şantı, Fosfoglukonat Yolu  
11Diğer Şekerlerin Metabolizması ve Proteoglikanlar   
12Lipidlere Giriş, Sınıflandırılmaları, Genel Kimyasal Özellikleri ile Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilimi  
13Yağ Asidi ve Diğer Lipid Bileşiklerinin Metabolizmaları ve Lipoproteinlerin Biyokimyası 
14Protein Azot Metabolizması   
15Nükleotidlerin Yapısı ve Metabolizmaları
16Vitaminler 
17Bağ Dokusu Biyokimyası 
18Kemik Metabolizmasının Özellikleri 
19Kas Biyokimyası 
20Kan Biyokimyası  
21Demir ve Hem Metabolizması  
22İkincil Hemostaz ve Fibrinolizis
Kaynak
1.Yarat, A., Akbay, T.T., Alturfan E.I. (Ed.) (2019). Biyokimyada Temel ve Özel Konular. Ankara: Akademisyen Kitabevi  2.Rodwell, V. W., Bender, D. A., Botham, K. M., Kennelly, P. J., Weil, P.A. (2019). Harper'ın Resimli Biyokimyası (31. Baskı, D. YÜCEL, Çev. Ed.). Güneş Tıp Kitabevleri.   3.Ferrier, D.R. (2021). Lippincott: Görsel Anlatımlı Çalışma Kitapları (E. ULUKAYA, Çev. Ed.). Nobel Tıp Kitabevi.  4.Murray, R. K., Bender, D. A., Botham, K. M., Kennelly, P. J., Rodwell, V. W., & Weil, A. P. (2018). Harper's Illustrated Biochemistry (31st ed.). McGraw-Hill Medical.  5.Ferrier, R. D. (2017). Lippincott's Illustrated Reviews: Biochemistry. (Seventh, International Ed.). Lippincott Williams & Wilkins.  6.Nelson, D. L., & Cox, M. M. (2017). Lehninger principles of biochemistry (8th ed.). W. H. Freeman&Co.   7. Campbell, M. K., Farrell, S. O., & McDougal, O. M. (2016). Biochemistry. Cengage Learning. https://books.google.com.tr/books?id=ROK5DQAAQBAJ.   8. Appling, D. R., Anthony‑Cahill, S. J., & Mathews, C. K. (2018). Biochemistry: Concepts and Connections (2nd ed.). Pearson.   9.Smith, J. G. (2021, January 8). General, organic, and biological chemistry (5th ed.). McGraw Hill.  10.Yarat, A., Akbay, T.T., Alturfan E.I. (Ed.) (2019). Biyokimyada Temel ve Özel Konular. Ankara: Akademisyen Kitabevi  11. Rodwell, V. W., Bender, D. A., Botham, K. M., Kennelly, P. J., Weil, P.A. (2019). Harper'ın Resimli Biyokimyası (31. Baskı, D. YÜCEL, Çev. Ed.). Güneş Tıp Kitabevleri.  

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
NoProgram Yeterliliği Katkı Düzeyi
12345
1
Diş hekimliği alanında kullanılan uygulama araç-gereçlerini, en güncel bilgileri içeren literatürü ve diğer kaynakları izleme ve değerlendirme yeteneğine sahiptir.
2
Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir. Bu bilgileri sağlık alanındaki tüm disiplinlerin bilgileri ile bütünleştirir, analiz eder ve mesleki uygulamalarında kullanır.
X
3
Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak bilimsel olarak kanıtlanmış bir veriyi yorumlar ve değerlendirir, sorunları tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir ve hastalara en ideal tedavi uygulamasını yapar.
X
4
Diş hekimliği alanındaki bilgilerini diğer sağlık disiplinlerinin bilgileri ile bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturarak birey, aile ve topluma yönelik sağlık eğitimi yapar.
X
5
Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerini kullanarak düşüncelerini, problemleri ve çözüm yöntemlerini açık bir biçimde aktarır, sorunlara bilimsel veriler ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
X
6
İleri düzeydeki bilgi birikimini kullanarak diş hekimliği alanı ile ilgili bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür.
7
Diş hekimliği alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi ya da bireysel olarak sorumluluk alır.
X
8
Diş hekimliği alanındaki sorunların çözümünde liderlik görevini üstlenir, sorumluluğu altında çalışanların gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar, yönetir ve süreci inceleyerek değerlendirir.
9
Diş hekimliği alanındaki öğrenme gereksinimlerini ve hedeflerini belirler, kaynaklara etkin ve hızlı bir şekilde ulaşarak öğrenmesini yönlendirir. Gelişime açıktır, yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve bu davranışını meslek hayatı boyunca devam ettirir.
X
10
Diş hekimliği alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir, onların düşüncelerini, istek ve beklentilerini dinler ve kendi düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilere aktarır.
11
Diş hekimliği alanındaki bilgilerini meslektaşları, hasta ve hasta yakınları ile her bireye özgü olarak eleştirel bir bakış açısı ile inceler ve geliştirir.
X
12
Diş hekimliği alanındaki uluslararası yayınları ve toplantıları takip ederek mesleki gelişimini sürdürecek ve meslektaşları ile sözlü ve yazılı iletişim kuracak düzeyde yabancı dil (İngilizce) bilir.
13
Diş hekimliği alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisi ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
14
Diş hekimliği mesleğini icra ederken hasta verilerinin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması safhalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere saygılı davranır ve bu değerleri öğretir.
X
15
Diş hekimliği ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirir, uygular ve elde edilen sonuçları kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir.
16
Diş hekimliği alanında özümsediği bilgileri, birey ve topluma dair ağız ve diş sağlığı problemlerinin çözümünde disiplinler arası çalışmalarda kullanır.
X

Değerlendirme Sistemi

Katkı DüzeyiMutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı 40
Genel Sınavın Başarıya Oranı 60
Toplam 100
AKTS / İşyükü Tablosu
EtkinlikSayıSüresi (Saat)Toplam İş Yükü (Saat)
Toplam İş Yükü (Saat)0
Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30)0
Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır.

Dersin Detaylı Bilgileri

Ders Tanımı

DersKoduYarıyılT+U SaatKrediAKTS
TIBBİ BİYOKİMYA-Senelik59+0590
Ders Programı

Pazartesi 08:40-09:30

Pazartesi 09:40-10:30

Salı 08:40-09:30

Salı 09:40-10:30

Perşembe 08:40-09:30

Perşembe 09:40-10:30

Perşembe 10:40-11:30

Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüKurul Dersi
Dersin Koordinatörü
Dersi VerenlerProf.Dr. Hakan BOYUNAGA, Dr.Öğr.Üye. Göksemin Fatma ŞENGÜL
Dersin YardımcılarıProf. Dr. Hakan BOYUNAĞA, Dr. Öğr. Üyesi  Göksemin Fatma ŞENGÜL 
Dersin Amacı1. kurul Bu dersin amacı, yaşamın yapısal ve işlevsel yapı taşlarını ve moleküler yapı ve bağlanma, işlevsel gruplar, asit-baz kimyası, biyomoleküller ve proteinler, enzim işlevi, karbonhidrat sınıflandırması ve metabolizması, glikoliz, trikarboksilik asit (TCA/Krebs) döngüsü, elektron taşıma zinciri (ETZ) ve oksidatif fosforilasyon (OP) gibi temel metabolik yollar dahil olmak üzere biyokimyasal süreçlerin altında yatan prensiplerin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını öğretmek ve laboratuvar güvenliğini vurgulamaktır. 2. kurul Bu dersin amacı, öğrencilerin karbonhidrat, lipid, protein ve nükleotid metabolizmalarına ilişkin temel biyokimyasal süreçleri kapsamlı bir şekilde kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında glikojen metabolizması, glukoneogenez, heksoz monofosfat şantı (pentoz fosfat yolu/fosfoglukonat yolu), diğer şekerlerin ve proteoglikanların metabolizması; lipidlerin sınıflandırılması, sindirimi, emilimi ve metabolizması; yağ asitleri ve diğer lipid bileşiklerinin biyokimyası ile lipoprotein metabolizması, proteinlerin azot metabolizması ve nükleotidlerin yapısı ile metabolizması ele alınacaktır. 3. kurul Bu dersin amacı, öğrencilerin vitaminlerin biyokimyasal rolleri ve önemini, bağ dokusunun moleküler/biyokimyasal yapısını, özelliklerini ve işlevlerini, kemik dokusunun metabolik özelliklerini ve kas dokusunun biyokimyasal özelliklerini, bunların insan sağlığı ve hastalıklarıyla olan ilişkilerini kapsamlı şekilde öğrenmelerini sağlamaktır. Bu dersin amacı, öğrencilerin kan biyokimyası, demir ve hem metabolizması ile sekonder hemostaz ve fibrinoliz süreçlerinin biyokimyasal temellerini ve mekanizmalarını, fizyolojik işleyişlerini ve klinik önemlerini kavramalarını sağlamaktır. 
Dersin İçeriğiBu ders; Biyokimya'ya Giriş, Molekül Kavramı ve Kimyasal Bağlar ,Laboratuvar Güvenliği ,Fonksiyonel Gruplar, Asit-Baz, Tampon, Temel Biyomoleküller ,Amino Asitler ve Proteinler ,Globüler ve Fibriler Proteinler,Enzimler ,Karbonhidratlar: Sınıflandırılması, Genel Özellikleri, Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilim ,Glikoliz, Trikarboksilik Asit Siklüsü (TCA), Krebs Siklüsü, Sitrik Asit Siklüsü (SAS), Elektron Transport Zinciri (ETZ) ve Oksidatif Fosforilasyon (OP) ,Glikojen Metabolizması ve Glukoneogenez   ,Heksoz Monofosfat Şantı (HMŞ), Pentoz Fosfat Şantı, Fosfoglukonat Yolu   ,Diğer Şekerlerin Metabolizması ve Proteoglikanlar    ,Lipidlere Giriş, Sınıflandırılmaları, Genel Kimyasal Özellikleri ile Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilimi   ,Yağ Asidi ve Diğer Lipid Bileşiklerinin Metabolizmaları ve Lipoproteinlerin Biyokimyası  ,Protein Azot Metabolizması    ,Nükleotidlerin Yapısı ve Metabolizmaları ,Vitaminler  ,Bağ Dokusu Biyokimyası  ,Kemik Metabolizmasının Özellikleri  ,Kas Biyokimyası  ,Kan Biyokimyası   ,Demir ve Hem Metabolizması   ,İkincil Hemostaz ve Fibrinolizis; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme KazanımlarıÖğretim YöntemleriÖlçme Yöntemleri
1.   kurul 1. Molekülü oluşturan atomların genel özelliklerini tanımlar.  2. Moleküllerin temel oluşum mekanizmasını anlatır.  3. İyonik, kovalent ve metalik bağlarla oluşan moleküllerin genel özelliklerini bilir ve değerlendirir.  4. Temel biyokimyasal hesaplamaları bilir ve yapar.   5. Laboratuvar Güvenliği konusunda temel kavramları tanımlar, laboratuvarlarda kullanılan güvenlik sembollerini tanır.  6. Laboratuvarda tehlikeli kimyasallarla çalışırken alınacak önlemleri bilir ve anlatır.  7. Asit ya da bazlarla ilgili çalışmalarda kullanılacak yardımcı malzemeleri tanır ve özelliklerini bilir.   8. Biyomoleküllerde bulunan başlıca fonksiyonel grupları tanımlar.  9. Fonksiyonel grupların biyomoleküle kazandırdığı özellikleri bilir ve anlatır.  10. İçerdiği fonksiyonel gruplara bakarak biyomolekülün kanda nasıl bir özellik göstereceğini değerlendirir.  11. Asit, baz ve fizyolojik pH kavramlarını tanımlar.  12. pK ve izoelektrik nokta (pI) hesaplamasını bilir ve tanımlar.  13. Organizmamızda pH’ın nasıl 7,35-7,45 arasında tutulduğunu bilir ve tampon sistemini anlatır.  14. İdeal tampon çözeltisini bilir ve değerlendirir.   15. Temel biyomoleküller olan karbonhidrat, protein, lipit ve nükleik asitlerin genel özelliklerini tanımlar ve anlatır.  16. Amino asitlerin genel yapısını çizer ve tanımlar.  17. Amino asitlerin özellikle hidrofilik-hidrofobik sınıflandırmasının biyokimyasal önemini analiz eder ve sayar.  18. Amino asitlerin verdiği renk reaksiyonlarının kullanım amacını bilir ve anlatır.  19. Amino asitlerde dekarboksilasyon reaksiyonlarının özelliklerini amacını bilir ve anlatır.  20. Amino asitlerde transaminasyon reaksiyonlarını bilir ve amacını anlatır.  21. Amino asitlerden biyolojik aminlerin oluşum reaksiyonlarını bilir ve bu bileşiklerin biyokimyasal önemini değerlendirir ve anlatır.  22. Amino asitlerde pH, pK, izoelektrik nokta kavramlarını bilir ve anlatır.  23. Amino asitlerde amino ve karboksil grublarının verdiği reaksiyonları bilir ve sayar.  24. Amino asitleri ayırma yöntemlerini bilir ve sayar.  25. Peptid bağının özelliklerini bilir ve sayar.  26. Protein yapıları bilir ve bu yapıları stabilize eden bağları sayar.  27. Proteinlerde denatürasyon, renatürasyon ve koagülasyon kavramlarını bilir ve anlatır.  28. Proteinlerde posttranslasyonel modifikasyonları, moleküler şaperonlar ve prionlar hakkındaki temel bilgilere hakim olur.  29. Globüler proteinlerin genel özelliklerini tanımlar.  30. Hem yapısını bilir ve anlatır.  31. Globüler hemoproteinlerin yapı ve fonksiyonlarını bilir ve anlatır.  32. Hemoglobin ve miyoglobinin eğrilerini okur ve yorumlar.  33. Hemoglobinopatileri bilir ve anlatır.  34. Fibröz proteinlerin genel özelliklerini bilir ve sayar.  35. Kollajen molekülünün sentezini anlatır.  36. Elastin ve kollajen arasındaki farkları bilir ve değerlendirir.  37. Fibröz proteinlerle ilgili hastalıkları bilir ve sayar.  38. Hemoglobin eğrisini sağa ya da sola çeviren faktörleri ve bunun nedenlerini bilir ve anlatır.  39. Enzimlerin genel özelliklerini tanımlar.  40. Enzimlerin sınıflandırılmasını yapar ve sınıf özelliklerini anlatır.  41. Enzim kinetiğini öğrenir, Km, Vmax ifadelerini bilir ve analiz eder.  42. Fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan serum enzimlerini bilir ve anlatır.  43. Enzim inhibisyonunu öğrenir ve farklarını anlatır.  44. Enzim düzenlenmesini bilir ve anlatır.  45. Klinikte kullanılan enzimlerin özelliklerini bilir ve anlatır.  46. Bazı önemli patolojilerde enzimlerde meydana gelen değişimleri bilir ve değerlendirir.  47. Enzim substrat tanımasını bilir ve anlatır.  48. Kofaktör, koenzim kavramlarını bilir ve önemli enzimlerdeki kofaktör, koenzimleri sayar.  49. İzoenzim kavramını bilir ve anlatır.  50. Enzim reaksiyon hızına etki eden faktörleri bilir ve anlatır.  51. Enzimlerin genel düzenlenme mekanizmalarını bilir ve anlatır.  52. Enzim düzenlenmesinde yer alan, allosterik enzimlerin özelliklerini ve kovalent modifikasyonun temellerini bilir ve anlatır.  53. Karbonhidratların sınıflandırılmasını bilir ve sayar.  54. Karbonhidratlarda hangi izomer formlarının bulunduğunu bilir ve önemini anlatır.  55. Monosakkaritlerde poliol oluşumunu ve glukozun oksidasyonu sonucu oluşan bileşiklerin önemini bilir ve anlatır.  56. Glikolize şekerleri ve önemini bilir ve anlatır.  57. Monosakkaritlerin diğer biyomoleküllerle yaptığı bağları bilir ve anlatır.  58. Diyetle alınan karbonhidratları tanımlar ve özelliklerini sayar.  59. Karbonhidrat sindiriminin nerede başladığını bilir ve ifade eder.  60. Karbonhidrat sindiriminde yer alan enzimler ve özelliklerini bilir ve ifade eder.  61. Emiliminin nasıl olduğunu bilir ve değerlendirir.   62. Glukoz transportırları (GLUT) ve sodyuma bağımlı sekonder aktif transport sistemini (SGLT) bilir ve anlatır.  63. Glikoliz reaksiyonların biyokimyasal önemini ve lokalizasyonunu bilir ve tanımlar.  64. Glikolizin kontrol noktalarını önemini öğrenir ve sayar.  65. Glikolizin substrat düzeyinde fosforilasyonun ne olduğunu bilir ve reaksiyonlarını ifade eder.  66. Glikolizin stokiometrisini bilir ve değerlendirir.  67. Glikolizde yer alan çok yüksek enerjili bileşiklerin ne olduğunu bilir ve sayar.  68. Glikolizde oluşan redükte NADH + H’ın hangi dokuda, hangi mekik sistemleri ile aktarıldığını bilir ve sayar.  69. Glikoliz reaksiyonlarının son ürünü olan pirüvat’ın yönlenebileceği son ürünleri ve lokalizasyonlarını bilir ve anlatır.  70. Anaerobik glikoliz nedenlerini bilir ve anlatır.  71. Laktat dehidrogenaz reaksiyonunu, lokalizasyonunu ve nedenini bilir ve anlatır.  72. Glikolizin inhibitörlerini sayar ve değerlendirir.  73. TCA siklüsüne giren Asetil-KoA’nın hangi reaksiyonla sitrata dönüştüğünü tanımlar ve anlatır.  74. TCA siklüsünün biyokimyasal önemini öğrenir ve analiz eder.  75. TCA’nın substrat düzeyinde fosforilasyonun ne olduğunu bilir ve reaksiyonunu söyler.  76. TCA’nın stokiometrisini bilir ve tartışır.  77. TCA’da yer alan çok yüksek enerjili bileşiği bilir ve özelliğini sayar.  78. TCA’da oluşan redükte NADH + H’ ve FADH2’nin elektron transport zincirine nerden katıldığını bilir ve enerjiye katkısını söyler.  79. TCA siklüsünün sentez reaksiyonları ile bağlantısını öğrenir ve sayar.  80. TCA siklüsünün anaplorotik reaksiyonlarını sayar ve değerlendirir.  81. ETZ ve OP ‘nin Biyokimyasal önemini tanımlar.  82. ETZ ve OP elemanlarını tanır, analiz eder ve lokalizasyonları ile sınırlarını bilir.   83. ETZ’de protonların pompalandığı kompleksleri öğrenir ve sayar.  84. ETZ’de elektronların nasıl aktarıldığını ve en son hangi bileşik üzerinden moleküler su oluşumuna neden olduklarını bilir ve sayar.  85. OP’de ATP sentezinin nasıl gerçekleştiğini bilir ve değerlendirir.  86. Sentezlenen ATP’nin bir kısmının nasıl sitoplazmaya aktarıldığını bilir.   87. ETZ ve OP’nin inhibitörlerini sayar ve değerlendirir.   2. kurul 1. Glikojen molekülünün yapısını bilir ve hangi dokularda bulunduğunu tanımlar.    2. Glikojen sentezinde yer alan enzimleri bilir ve sentez basamaklarını sayar.  3. İdeal glikojenin ne olduğunu bilir ve özelliklerini sayar.  4. Glikojen yıkımının hangi hormonal kaskat sistemi tarafından nasıl başladığını bilir ve anlatır.  5. Glikojen yıkımında yer alan enzimleri bilir ve sayar.  6. Sentez ve yıkımdaki kontrol enzimlerini ve hangi hormonlar tarafından düzenlendiklerini analiz eder.  7. Glikojen yıkımı sonucu kas ve karaciğerde açığa çıkan Glukoz 1 fosfatların akıbetini bilir ve anlatır.  8. Glikojen depo hastalıklarını bilir ve özelliklerini değerlendirir.  9. Glukoneogenez reaksiyonlarının ne zaman ve hangi doku/organlarda gerçekleştiğinini bilir ve anlatır.  10. Glukoneogenez reaksiyonlarını ve lokalizasyonlarını ve stokiometresini bilir ve anlatır.  11. Glukoneogenez reaksiyonlarına giren substratları ve kaynaklarını bilir ve bu substratların hangi noktalardan giriş yaptığını anlatır.  12. Açlıkta glukoneogenezin çalışmasını sağlayan hormonal sistemi bilir ve tanımlar.  13. Glukoneogenezle üretilen glukozun hangi dokular tarafından kullanılabileceğini bilir ve sayar.  14. Açlıkta ilerleyen saatlerde glukoneogenez eğrisini çizer ve hangi substratların ön plana çıktığını anlatır.  15. Glikojen yıkımı ve glukoneogenezin başlama sürelerini ve nedenlerini bilir ve anlatır.  16. HMŞ reaksiyonlarının Biyokimyasal önemini, amacını ve lokalizasyonunu tanımlar.  17. HMŞ reaksiyonlarının organ lokalizasyonlarını bilir ve hücresel lokalizasyonlarını anlatır.  18. HMŞ reaksiyonlarının tüm hücrelerde gerçekleştiğini söyler ve en yoğun hangi hücrelerde olduğunu değerlendirir.  19. HMŞ’ının stokiometrisini bilir ve anlatır.  20. HMŞ ‘da üretilen NADPH+H+ ve Riboz-5 Fosfat’ın önemini bilir ve nerelerde kullanıldığını açıklar.  21. HMŞ ile ilgili hastalıklarda neler olabileceğini yorumlar ve söyler.   22. Diyetle aldığımız diğer şekerleri ve onların özel metabolizmalarını tanır ve sayar.  23. Fruktoz’un neden en hızlı katabolize edilen şeker olduğunu bilir ve metabolizmasını değerlendirir.  24. Aşırı fruktoz alımı sonucu gelişebilecek patolojileri bilir ve tartışır.  25. Proteoglikanların alt grupları olan glikozaminoglikanlar (GAG) ve glikoproteinlerin tanımını yapar.  26. GAG’ların içeriklerini bilir ve sayar.  27. GAG ile ilgili patolojileri bilir ve ortak özelliklerini anlatır.  28. Glikoproteinlerin organizmamızdaki fonksiyonlarını ve tiplerini bilir ve sayar.  29. Mukopolisakkaridoz hastalıklarını bilir ve anlatır.  30. Lipitlerin sınıflandırılmasını ve genel özelliklerini tanımlar.  31. Doymuş-doymamış yağ asitlerinin genel özelliklerini bilir ve anlatır.  32. Doymamış yağ asitlerinde izomerizm konusunu bilir ve özelliklerini anlatır.  33. Depo lipiti triaçilgliserol ve membran lipitleri fosfoaçilgliseol ile seramit türevi sfingolipitler ve glikolipitlerin temel yapı özelliklerini bilir ve anlatır.  34. Lipitlerin sindirim ve emilimini bilir ve anlatır.  35. Diyetle alınan lipitlerin sindirimi sonucu oluşan şilomikronların nerede ve nasıl oluştuğunu ve akıbetini bilir ve anlatır.  36. De-Nova yağ asiti sentezinin hangi dokularda ve nasıl gerçekleştiğini öğrenir ve anlatır.  37. Yağ asiti sentaz sisteminin lokalizasyon, kontrol enzimi, ürün ve temel özelliklerini bilir ve sayar.  38. Karaciğer ve yağ dokusunda triaçilgliserollerin sentezi ve akıbetini bilir ve anlatır.  39. Kolesterol sentezinin gerçekleştiği doku ve sentez reaksiyonlarını bilir ve anlatır.  40. Kolesterol yıkımı sonucu elde edilen safra asitlerinin tiplerini ve fonksiyonlarını bilir ve anlatır.  41. Safra asiti sentezini ve primer sekonder safra asitlerini bilir ve sayar.  42. Kolesterol metabolizmasını ve ateroskleroz ile ilişkisini bilir ve anlatır.  43. Lipitlerin ince tabaka kromotografisi ile ayrımını bilir ve sayar.  44. Farklı lipazları ve genel özelliklerini bilir ve sayar.  45. Açlıkta kana verilen yağ asitlerinin kanda taşınması ve hücrelere girişini bilir ve anlatır.  46. Yağ asitlerinin açlıkta karaciğer ve kasta beta oksidasyon reaksiyonlarına girişini tanımlar ve değerlendirir.  47. Yağ asitleri ile ilgili oksidasyon tiplerini, lokalizasyonlarını ve bunlarla ilgili patolojileri bilir ve anlatır.  48. Lipoproteinlerin sınıflandırılması ve içeriklerini bilir ve anlatır.  49. Lipoproteinlerin sentezini ve metabolizmasını bilir ve anlatır.  50. Lipoprotein elektroforezini ve dansitesine göre ayrılmasını bilir ve anlatır.  51. Kolesterolün (steran yapısı, A halkasındaki OH grubu, D halkasındaki dallı yan zincir) ve kolesterol esterlerinin temel kimyasal yapısal özelliklerini tanımlar.  52. LDL reseptörü aracılığıyla LDL'nin hücresel alımının prensibini ve düzenlenmesini açıklar.  53. LDL ve HDL'nin kolesterol taşınmasındaki farklı fonksiyonlarını açıklar.  54. Lipoproteinlerin (özellikle LDL, HDL) aterioskleroz patogenezindeki nedensel rolünü temel seviyede açıklar.  55. Keton cisimciklerinin sentez ve kullanımını bilir ve ifade eder.  56. Glikolipid ve sfingolipitlerin sentez, yıkım ve fonksiyonlarını bilir ve ifade eder.  57. Lipitlerle ilgili temel patolojileri bilir ve değerlendirir.  58. Azot içeren bileşikleri tanımlar.   59. Protein sindirimini bilir ve amino asitlerin hücrelere girişini kavrar ve anlatır.  60. Amino asitlerden amino grubunun uzaklaştırılmasında kullanılan reaksiyonları tanır ve biyokimyasal önemini bilir ve anlatır.  61. Transaminasyon, oksidatif deaminasyon reaksiyonlarını bilir ve anlatır.  62. Üre siklüsünü tanımlar ve amonyak toksisitesini değerlendirir.  63. Amino asitlerin sentez ve yıkımını bilir ve anlatır.  64. Amino asitlerden köken alan bileşikleri tanır ve örnek verir.  65. Karbon aktarımında rol alan bileşikleri bilir ve anlatır.  66. Amino asit ve protein metabolizması hastalıklarını bilir ve anlatır.  67. Nükleotid yapıyı oluşturan baz, şeker ve fosfatlar arasındaki bağları tanımlar.  68. Nükleotid-nükleozid arasındaki farkı bilir ve ifade eder.  69. Pürin-pirimidin bazlarının özelliklerini bilir ve sayar.  70. Pentoz şekerin DNA ve RNA’daki farklı formlarını sayar.  71. De nova pürin-pirimidin sentezini bilir ve anlatır.  72. DNA’ya ilave edilecek şekerin, deoksi-şekere çevrildiği reaksiyonları anlatır.  73. Pürin-pirimidin Salvage sentezi bilir ve anlatır.  74. Pürin-pirimidin yıkımı sonucu oluşan yapıları bilir ve anlatır.  75. Pürin-pimidin metabolizma bozukluklarında izlenen hastalıkları bilir ve anlatır.  3. kurul 1. Vitaminlerin genel özelliklerini tanımlar.  2. Vitaminlerin sınıflandırılmasını yapar ve özelliklerini anlatır.  3. Vitamin eksiklik ya da fazlalıklarında izlenen patolojileri bilir ve değerlendirir.  4. Suda çözünen ve yağda çözünen vitaminleri bilir ve sayar.  5. Bazı temel biyokimyasal reaksiyonlarda hangi vitaminlerin kofaktör/koenzim olarak işlev gördüğünü bilir ve anlatır.  6. Yağda çözünen vitaminlerden D vitamini sentezini bilir ve anlatır.  7. K vitaminin temel özelliklerini bilir ve gama karboksiglutamat yapısını anlatır.  8. Vitaminlerle tedaviye cevap veren genetik ve matabolik hastalıkları bilir ve sayar.  9. Bağ doku elemanlarını tanır, özelliklerini ifade eder.  10. Ekstarsellüler matriksin ne olduğunu, fonksiyonlarını bilir ve analiz eder.  11. Ekstrasellüler matrik elemanlarını bilir özelliklerini sayar ve anlatır.  12. Ekstrasellüler matriksin hücre içi iskelet sistemi ile bağlantısını bilir ve bu bağlantıda yer alan elemanların fonksiyonlarını anlatır.  13. Glikozaminoglikan yapıların ekstrasellüler matrikse sağladıkları özellikleri bilir ve değerlendirir.  14. Ekstrasellüler matriks elemanlarınının patolojiler sonucu ortaya çıkan hastalıklar konusunda bilgi sahibi olur ve ifade eder.  15. Ekstrasellüler matriks elemanlarının (kollajen, elastin GAG vd.) yapılarını ve bu yapıların sentezini bilir ve anlatır.  16. Bağ doku elamanı olan kemik yapının hücrelerini tanımlar ve fonksiyonlarını sayar.  17. Osteoblast ve osteoklastların kemik metabolizmasında görev alan hormonlarla ilişkisini bilir ve anlatır.  18. Kemik metabolizması ile ilgili hastalıkları bilir ve sayar.  19. Ca-PO4 ‘ın organizmamızdaki öneminin bilir ve anlatır.  20. Ca-PO4 metabolizmasına hâkim olur ve ifade eder.  21. Kan kalsiyumunun düzenlenmesinde parathormon, vitamin D ve kalsitoninin etkisini bilir ve değerlendirir.  22. Ca-PO4 ile ilgili hastalıkları bilir ve tartışır.  23. İskelet sisteminin metabolik özelliklerini tanımlar.   24. Kemik kırıklarında hangi enzimlerin arttığı-azaldığı konusunu analiz eder.  25. Kemik kırıklarında metabolik değişiklikleri bilir ve değerlendirir.   26. Osteoporoz terimini tanımlar ve osteoporozun biyokimyasal ve morfolojik parametrelerini açıklar.  27. Kas dokunun temel yapısal ve biyokimyasal özelliklerini tanımlar ve sayar.  28. Kasılma mekanizmasının biyokimyasını bilir ve anlatır.  29. Kas dokunun istirahat, egzersiz ve ileri düzeyde egzersiz durumunda izlenen adaptasyonlarını analiz eder ve anlatır.  30. Kas dokunun açlık ve toklukta ön planda kullandığı substratları bilir ve nedenlerini değerlendirir.  31. Glukoz, yağ asitleri ve keton cisimciklerinin kas doku tarafından ne zaman kullanılmaya başlandığının mantığını kavrar ve analiz eder.   32. Kanı oluşturan elemanları bilir ve sayar.  33. Serum, plazma ve tam kan tanımını yapar ve anlatır.  34. Kanda oksijen ve karbondioksitin taşınmasını bilir ve anlatır.  35. Kan tampon sistemlerini bilir ve anlatır.  36. Plazma proteinlerini bilir ve anlatır.  37. Kan hücrelerinin mevcut organellerine göre hangi metabolik yola yöneleceğini tanımlar ve sebeplerini anlatır.  38. Eritrositlerin yegâne kullandığı substratı bilir ve ifade eder.  39. Tokluk, açlık ve ileri düzeyde açlıkta eritrositlerin metabolizmasını değerlendirir.  40. Trombosit ve lökositlerin enerji metabolizmalarını tanımlar ve analiz eder.  41. Hemogramda belirtilen kısaltmaları bilir ve sayar.  42. Hemogram parametrelerini bilir ve değerlendirir.  43.  Demir metabolizmasını tanımlar.  44. Porfirin ve hem molekülü arasındaki farkı bilir ve ifade eder.  45. Hemoproteinlerde demirin hangi formunun bulunduğunu bilir ve ifade eder.  46. Hem sentezini bilir ve önemli noktalarının hangi basamaklar olduğunu değerlendirir.  47. Hem sentez bozuklukları olan porfiriaların tanımlar ve porfiriaların özelliklerini değerlendirir.  48. Hem yıkımı sonucu oluşan bilirubin metabolizmasını öğrenir ve ifade eder.  49. Bilirubin konjugasyonunu, lokalizasyonunu ve enzimlerini bilir ve sayar.  50. Bilirubin metabolizması ile ilgili patolojileri bilir ve değerlendirir.  51. Sekonder hemostazın önemini tanımlar ve hangi aşamaları olduğunu ifade eder.  52. İntrensek, ekstrensek ve ortak yollarda yer alan faktörleri bilir ve sayar.  53. Sekonder hemostazla ilgili patolojileri öğrenir ve adlarını sayar.  54. Sekonder hemostazın hangi reaksiyonlardan sonra başladığını bilir ve tanımlar.  
Öğretim Yöntemleri:
Ölçme Yöntemleri:

Ders Akışı

SıraKonularÖn Hazırlık
1Biyokimya'ya Giriş, Molekül Kavramı ve Kimyasal Bağlar
2Laboratuvar Güvenliği
3Fonksiyonel Gruplar, Asit-Baz, Tampon, Temel Biyomoleküller
4Amino Asitler ve Proteinler
5Globüler ve Fibriler Proteinler
6Enzimler
7Karbonhidratlar: Sınıflandırılması, Genel Özellikleri, Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilim
8Glikoliz, Trikarboksilik Asit Siklüsü (TCA), Krebs Siklüsü, Sitrik Asit Siklüsü (SAS), Elektron Transport Zinciri (ETZ) ve Oksidatif Fosforilasyon (OP)
9Glikojen Metabolizması ve Glukoneogenez  
10Heksoz Monofosfat Şantı (HMŞ), Pentoz Fosfat Şantı, Fosfoglukonat Yolu  
11Diğer Şekerlerin Metabolizması ve Proteoglikanlar   
12Lipidlere Giriş, Sınıflandırılmaları, Genel Kimyasal Özellikleri ile Metabolizmalarına Giriş-Sindirim ve Emilimi  
13Yağ Asidi ve Diğer Lipid Bileşiklerinin Metabolizmaları ve Lipoproteinlerin Biyokimyası 
14Protein Azot Metabolizması   
15Nükleotidlerin Yapısı ve Metabolizmaları
16Vitaminler 
17Bağ Dokusu Biyokimyası 
18Kemik Metabolizmasının Özellikleri 
19Kas Biyokimyası 
20Kan Biyokimyası  
21Demir ve Hem Metabolizması  
22İkincil Hemostaz ve Fibrinolizis
Kaynak
1.Yarat, A., Akbay, T.T., Alturfan E.I. (Ed.) (2019). Biyokimyada Temel ve Özel Konular. Ankara: Akademisyen Kitabevi  2.Rodwell, V. W., Bender, D. A., Botham, K. M., Kennelly, P. J., Weil, P.A. (2019). Harper'ın Resimli Biyokimyası (31. Baskı, D. YÜCEL, Çev. Ed.). Güneş Tıp Kitabevleri.   3.Ferrier, D.R. (2021). Lippincott: Görsel Anlatımlı Çalışma Kitapları (E. ULUKAYA, Çev. Ed.). Nobel Tıp Kitabevi.  4.Murray, R. K., Bender, D. A., Botham, K. M., Kennelly, P. J., Rodwell, V. W., & Weil, A. P. (2018). Harper's Illustrated Biochemistry (31st ed.). McGraw-Hill Medical.  5.Ferrier, R. D. (2017). Lippincott's Illustrated Reviews: Biochemistry. (Seventh, International Ed.). Lippincott Williams & Wilkins.  6.Nelson, D. L., & Cox, M. M. (2017). Lehninger principles of biochemistry (8th ed.). W. H. Freeman&Co.   7. Campbell, M. K., Farrell, S. O., & McDougal, O. M. (2016). Biochemistry. Cengage Learning. https://books.google.com.tr/books?id=ROK5DQAAQBAJ.   8. Appling, D. R., Anthony‑Cahill, S. J., & Mathews, C. K. (2018). Biochemistry: Concepts and Connections (2nd ed.). Pearson.   9.Smith, J. G. (2021, January 8). General, organic, and biological chemistry (5th ed.). McGraw Hill.  10.Yarat, A., Akbay, T.T., Alturfan E.I. (Ed.) (2019). Biyokimyada Temel ve Özel Konular. Ankara: Akademisyen Kitabevi  11. Rodwell, V. W., Bender, D. A., Botham, K. M., Kennelly, P. J., Weil, P.A. (2019). Harper'ın Resimli Biyokimyası (31. Baskı, D. YÜCEL, Çev. Ed.). Güneş Tıp Kitabevleri.  

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
NoProgram Yeterliliği Katkı Düzeyi
12345
1
Diş hekimliği alanında kullanılan uygulama araç-gereçlerini, en güncel bilgileri içeren literatürü ve diğer kaynakları izleme ve değerlendirme yeteneğine sahiptir.
2
Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir. Bu bilgileri sağlık alanındaki tüm disiplinlerin bilgileri ile bütünleştirir, analiz eder ve mesleki uygulamalarında kullanır.
X
3
Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak bilimsel olarak kanıtlanmış bir veriyi yorumlar ve değerlendirir, sorunları tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir ve hastalara en ideal tedavi uygulamasını yapar.
X
4
Diş hekimliği alanındaki bilgilerini diğer sağlık disiplinlerinin bilgileri ile bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturarak birey, aile ve topluma yönelik sağlık eğitimi yapar.
X
5
Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerini kullanarak düşüncelerini, problemleri ve çözüm yöntemlerini açık bir biçimde aktarır, sorunlara bilimsel veriler ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
X
6
İleri düzeydeki bilgi birikimini kullanarak diş hekimliği alanı ile ilgili bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür.
7
Diş hekimliği alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi ya da bireysel olarak sorumluluk alır.
X
8
Diş hekimliği alanındaki sorunların çözümünde liderlik görevini üstlenir, sorumluluğu altında çalışanların gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar, yönetir ve süreci inceleyerek değerlendirir.
9
Diş hekimliği alanındaki öğrenme gereksinimlerini ve hedeflerini belirler, kaynaklara etkin ve hızlı bir şekilde ulaşarak öğrenmesini yönlendirir. Gelişime açıktır, yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve bu davranışını meslek hayatı boyunca devam ettirir.
X
10
Diş hekimliği alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir, onların düşüncelerini, istek ve beklentilerini dinler ve kendi düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilere aktarır.
11
Diş hekimliği alanındaki bilgilerini meslektaşları, hasta ve hasta yakınları ile her bireye özgü olarak eleştirel bir bakış açısı ile inceler ve geliştirir.
X
12
Diş hekimliği alanındaki uluslararası yayınları ve toplantıları takip ederek mesleki gelişimini sürdürecek ve meslektaşları ile sözlü ve yazılı iletişim kuracak düzeyde yabancı dil (İngilizce) bilir.
13
Diş hekimliği alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisi ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
14
Diş hekimliği mesleğini icra ederken hasta verilerinin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması safhalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere saygılı davranır ve bu değerleri öğretir.
X
15
Diş hekimliği ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirir, uygular ve elde edilen sonuçları kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir.
16
Diş hekimliği alanında özümsediği bilgileri, birey ve topluma dair ağız ve diş sağlığı problemlerinin çözümünde disiplinler arası çalışmalarda kullanır.
X

Değerlendirme Sistemi

Katkı DüzeyiMutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı 40
Genel Sınavın Başarıya Oranı 60
Toplam 100

Sayısal Veriler

Öğrenci Başarı Durumu

Bilgi / Destek Butonu