Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İNSAN HAKLARI YARGISI | HUK4222727 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 3 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, insan haklarının korunmasında idari ve yargısal tüm mekanizmaları bütüncül bir yaklaşımla ele almak; ulusal insan hakları kurum ve mekanizmaları ile BM sözleşme organları ve özel prosedürleri ile bölgesel insan hakları sistemlerinin işleyişini inceleyerek öğrencilere çok katmanlı bir insan hakları koruma rejimini analiz etme ve uygulama becerisi kazandırmaktır. Ders, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde bireysel başvuru, raporlama, izleme ve inceleme mekanizmalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi hedefler. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İnsan hakları ve insan onuru kavramı ,İnsanın değeri ve hukukun öncülü olarak insan hakları korunma modelleri ,Ulusal yargı yolları: Anayasal sistem, idari ve adli yargı ,Ulusal idari koruma mekanizmaları ,Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHS, AİHM yapısı, başvuru prosedürü ,Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHM içtihadı ve HUDOC ,Ara Sınav,BM İnsan Hakları Sistemi I, Sözleşme Organları ,BM İnsan Hakları Sistemi II, Bireysel başvurular, iletişim prosedürleri, özel raportörler ,BM İnsan Hakları Sistemi III, UPR (Evrensel Periyodik İnceleme) – Devlet raporu, STK raporu, inceleme sonuçları ,Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri I – Inter-American, African, ECOWAS sistemleri ,Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri II - Avrupa, Amerikalılar ve Afrika Sistemlerinin Mukayeseli Değerlendirilmesi ,Stratejik dava, raporlama, izleme ve savunuculuk ,Çok düzeyli başvuru yollarının karşılaştırılması: AYM - AİHM - BM - NHRI ,Final Sınavı ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Ulusal ve uluslararası insan hakları koruma mekanizmalarını karşılaştırmalı olarak açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| AİHM, BM sözleşme organları ve diğer bölgesel mahkemelerin içtihat ve prosedürlerini analiz eder. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Ulusal insan haklarını koruma mekanizmalarının işlevlerini değerlendirir ve somut uyuşmazlıklara nasıl uygulanacağını açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Çok düzeyli başvuru stratejisi geliştirerek bireysel başvuru ile raporlama süreçlerini uygular. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 4: Vaka Çalışmaları, 5: Tartışma Yöntemi, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İnsan hakları ve insan onuru kavramı | |
| 2 | İnsanın değeri ve hukukun öncülü olarak insan hakları korunma modelleri | |
| 3 | Ulusal yargı yolları: Anayasal sistem, idari ve adli yargı | |
| 4 | Ulusal idari koruma mekanizmaları | |
| 5 | Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHS, AİHM yapısı, başvuru prosedürü | |
| 6 | Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHM içtihadı ve HUDOC | |
| 7 | Ara Sınav | |
| 8 | BM İnsan Hakları Sistemi I, Sözleşme Organları | |
| 9 | BM İnsan Hakları Sistemi II, Bireysel başvurular, iletişim prosedürleri, özel raportörler | |
| 10 | BM İnsan Hakları Sistemi III, UPR (Evrensel Periyodik İnceleme) – Devlet raporu, STK raporu, inceleme sonuçları | |
| 11 | Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri I – Inter-American, African, ECOWAS sistemleri | |
| 12 | Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri II - Avrupa, Amerikalılar ve Afrika Sistemlerinin Mukayeseli Değerlendirilmesi | |
| 13 | Stratejik dava, raporlama, izleme ve savunuculuk | |
| 14 | Çok düzeyli başvuru yollarının karşılaştırılması: AYM - AİHM - BM - NHRI | |
| 15 | Final Sınavı |
| Kaynak |
| Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi AİHM Kabul Edilebilirlik Rehberi BM Sivil ve Siyasi Haklar Sözleşmesi TİHEK Kanunu Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Kuçuradi, İoanna. İnsan Hakları Kavramları ve Sorunları. Türkiye Felsefe Kurumu, 4. Baskı, 2018. Harris-O’boyle&Warbrick. Avrupa insan Hakları Sözleşmesi Hukuku. Onikilevha Yayınları, 2. Baskı, 2022. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Hukukî kavram ve kurumları tanımlar ve tespit eder, bu kavram ve kurumlar arasındaki ilişkileri açıklar. | X | |||||
| 2 | Bir bilim dalı olarak hukukun ve hukuk sistemlerinin tarihî gelişim sürecini açıklar. | ||||||
| 3 | Mevzuatı, yargı organlarının kararlarını, bunların değişim ve gelişimini ve bilimsel görüşleri inceler ve açıklar. | X | |||||
| 4 | Somut olayı analiz eder; doğru metodolojik yöntemlerle teorik bilgiyi yorumlar ve somut olaya uygular. | X | |||||
| 5 | Mevzuatı, içtihadı ve literatürü eleştirel bir bakış açısıyla inceler, değerlendirir, yorumlar ve özgün görüşlerini aktarır. | X | |||||
| 6 | Hukuk teknolojilerini, hukukun temel değerlerini ve etik ilkelerini güçlendirmek için kullanır ve hukuk algoritmalarının tarafsızlık ve nesnelliğini denetler. | ||||||
| 7 | Önüne gelen vakıaya ilişkin bağımsız şekilde araştırma yapar, uyuşmazlığı hukuken doğru şekilde nitelendirir ve çözüm önerisi sunar. | X | |||||
| 8 | Uygulamada karşılaşılan sorunların çözümünde gerektiğinde farklı disiplinlerden yararlanır ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 9 | Hukuk kuramı ve uygulamasındaki güncel gelişmeleri izler ve gerekli araştırmaları yapar. | X | |||||
| 10 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğini benimser ve öğrenme gereksinimlerini belirleyerek bilgi birikimini sürekli günceller. | ||||||
| 11 | Hukukî konularda kendi görüşüne başvurulması halinde çözüm önerilerini yazılı ve sözlü şekilde uzman olan ve olmayan kitlelere etkin bir şekilde aktarır. | X | |||||
| 12 | Hukuk pratiğinde bilişim ve iletişim teknolojilerini ve yararlı yazılım ile donanımları mesleğin gerektirdiği iletişim düzeyinde yetkinlikle kullanır. | ||||||
| 13 | Toplumsal sorumluluk bilinciyle yürütülen etkinliklere ve sosyal projelere hukuki bilgi birikimiyle katkı sağlar. | ||||||
| 14 | Bir yabancı dilde hukuk alanındaki gelişmeleri takip eder, uygun terminolojiyi kullanır ve iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Evrensel hukuk ilkelerini, hukukun üstünlüğü ve adaleti temel alarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti niteliğini mesleki uygulamalarında gözetir ve savunur. | X | |||||
| 16 | Bilimsel, mesleki ve etik ilkelere, sosyal haklara, iş sağlığı ve güvenliğine, çevrenin ve kültürel değerlerin korunması amacına uygun hareket eder, ihmal ve risk durumunda uygun tedbirleri alır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İNSAN HAKLARI YARGISI | HUK4222727 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 3 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, insan haklarının korunmasında idari ve yargısal tüm mekanizmaları bütüncül bir yaklaşımla ele almak; ulusal insan hakları kurum ve mekanizmaları ile BM sözleşme organları ve özel prosedürleri ile bölgesel insan hakları sistemlerinin işleyişini inceleyerek öğrencilere çok katmanlı bir insan hakları koruma rejimini analiz etme ve uygulama becerisi kazandırmaktır. Ders, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde bireysel başvuru, raporlama, izleme ve inceleme mekanizmalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi hedefler. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İnsan hakları ve insan onuru kavramı ,İnsanın değeri ve hukukun öncülü olarak insan hakları korunma modelleri ,Ulusal yargı yolları: Anayasal sistem, idari ve adli yargı ,Ulusal idari koruma mekanizmaları ,Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHS, AİHM yapısı, başvuru prosedürü ,Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHM içtihadı ve HUDOC ,Ara Sınav,BM İnsan Hakları Sistemi I, Sözleşme Organları ,BM İnsan Hakları Sistemi II, Bireysel başvurular, iletişim prosedürleri, özel raportörler ,BM İnsan Hakları Sistemi III, UPR (Evrensel Periyodik İnceleme) – Devlet raporu, STK raporu, inceleme sonuçları ,Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri I – Inter-American, African, ECOWAS sistemleri ,Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri II - Avrupa, Amerikalılar ve Afrika Sistemlerinin Mukayeseli Değerlendirilmesi ,Stratejik dava, raporlama, izleme ve savunuculuk ,Çok düzeyli başvuru yollarının karşılaştırılması: AYM - AİHM - BM - NHRI ,Final Sınavı ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Ulusal ve uluslararası insan hakları koruma mekanizmalarını karşılaştırmalı olarak açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| AİHM, BM sözleşme organları ve diğer bölgesel mahkemelerin içtihat ve prosedürlerini analiz eder. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Ulusal insan haklarını koruma mekanizmalarının işlevlerini değerlendirir ve somut uyuşmazlıklara nasıl uygulanacağını açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Çok düzeyli başvuru stratejisi geliştirerek bireysel başvuru ile raporlama süreçlerini uygular. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 4: Vaka Çalışmaları, 5: Tartışma Yöntemi, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İnsan hakları ve insan onuru kavramı | |
| 2 | İnsanın değeri ve hukukun öncülü olarak insan hakları korunma modelleri | |
| 3 | Ulusal yargı yolları: Anayasal sistem, idari ve adli yargı | |
| 4 | Ulusal idari koruma mekanizmaları | |
| 5 | Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHS, AİHM yapısı, başvuru prosedürü | |
| 6 | Avrupa İnsan Hakları Sistemi – AİHM içtihadı ve HUDOC | |
| 7 | Ara Sınav | |
| 8 | BM İnsan Hakları Sistemi I, Sözleşme Organları | |
| 9 | BM İnsan Hakları Sistemi II, Bireysel başvurular, iletişim prosedürleri, özel raportörler | |
| 10 | BM İnsan Hakları Sistemi III, UPR (Evrensel Periyodik İnceleme) – Devlet raporu, STK raporu, inceleme sonuçları | |
| 11 | Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri I – Inter-American, African, ECOWAS sistemleri | |
| 12 | Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri II - Avrupa, Amerikalılar ve Afrika Sistemlerinin Mukayeseli Değerlendirilmesi | |
| 13 | Stratejik dava, raporlama, izleme ve savunuculuk | |
| 14 | Çok düzeyli başvuru yollarının karşılaştırılması: AYM - AİHM - BM - NHRI | |
| 15 | Final Sınavı |
| Kaynak |
| Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi AİHM Kabul Edilebilirlik Rehberi BM Sivil ve Siyasi Haklar Sözleşmesi TİHEK Kanunu Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Kuçuradi, İoanna. İnsan Hakları Kavramları ve Sorunları. Türkiye Felsefe Kurumu, 4. Baskı, 2018. Harris-O’boyle&Warbrick. Avrupa insan Hakları Sözleşmesi Hukuku. Onikilevha Yayınları, 2. Baskı, 2022. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Hukukî kavram ve kurumları tanımlar ve tespit eder, bu kavram ve kurumlar arasındaki ilişkileri açıklar. | X | |||||
| 2 | Bir bilim dalı olarak hukukun ve hukuk sistemlerinin tarihî gelişim sürecini açıklar. | ||||||
| 3 | Mevzuatı, yargı organlarının kararlarını, bunların değişim ve gelişimini ve bilimsel görüşleri inceler ve açıklar. | X | |||||
| 4 | Somut olayı analiz eder; doğru metodolojik yöntemlerle teorik bilgiyi yorumlar ve somut olaya uygular. | X | |||||
| 5 | Mevzuatı, içtihadı ve literatürü eleştirel bir bakış açısıyla inceler, değerlendirir, yorumlar ve özgün görüşlerini aktarır. | X | |||||
| 6 | Hukuk teknolojilerini, hukukun temel değerlerini ve etik ilkelerini güçlendirmek için kullanır ve hukuk algoritmalarının tarafsızlık ve nesnelliğini denetler. | ||||||
| 7 | Önüne gelen vakıaya ilişkin bağımsız şekilde araştırma yapar, uyuşmazlığı hukuken doğru şekilde nitelendirir ve çözüm önerisi sunar. | X | |||||
| 8 | Uygulamada karşılaşılan sorunların çözümünde gerektiğinde farklı disiplinlerden yararlanır ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 9 | Hukuk kuramı ve uygulamasındaki güncel gelişmeleri izler ve gerekli araştırmaları yapar. | X | |||||
| 10 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğini benimser ve öğrenme gereksinimlerini belirleyerek bilgi birikimini sürekli günceller. | ||||||
| 11 | Hukukî konularda kendi görüşüne başvurulması halinde çözüm önerilerini yazılı ve sözlü şekilde uzman olan ve olmayan kitlelere etkin bir şekilde aktarır. | X | |||||
| 12 | Hukuk pratiğinde bilişim ve iletişim teknolojilerini ve yararlı yazılım ile donanımları mesleğin gerektirdiği iletişim düzeyinde yetkinlikle kullanır. | ||||||
| 13 | Toplumsal sorumluluk bilinciyle yürütülen etkinliklere ve sosyal projelere hukuki bilgi birikimiyle katkı sağlar. | ||||||
| 14 | Bir yabancı dilde hukuk alanındaki gelişmeleri takip eder, uygun terminolojiyi kullanır ve iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Evrensel hukuk ilkelerini, hukukun üstünlüğü ve adaleti temel alarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti niteliğini mesleki uygulamalarında gözetir ve savunur. | X | |||||
| 16 | Bilimsel, mesleki ve etik ilkelere, sosyal haklara, iş sağlığı ve güvenliğine, çevrenin ve kültürel değerlerin korunması amacına uygun hareket eder, ihmal ve risk durumunda uygun tedbirleri alır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |