Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İNSAN HAKLARI HUKUKU | HUK3220414 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 3 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Öğrencinin; insan hakları alanındaki temel ilke ve kavramları, insan hakları hukukunun ulusal ve uluslararası kaynaklarını, bu alandaki yargısal ve yargı dışı ulusal ve uluslararası mekanizmaları, temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması nedenlerini, Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru yollarını, bireysel başvuru yoluna konu temel hak ve özgürlükleri bilmesi ve bunlardan mesleki olarak yararlanabileceği donanımı sağlaması amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İnsan hakları kavramı ve bağlantılı kavramlar : Hak, hürriyet, ödev, insan onuru, kamu hürriyetleri, temel hak ve hürriyetler,İnsan haklarının özellikleri ve sınıflandırılması,Yapay Zeka ve İnsan Hakları,İnsan hakları hukuku ve kaynakları : Ulusal kaynaklar,İnsan hakları hukukunun uluslararası kaynakları,Yargı dışı ulusal koruma mekanizmaları,Ulusal yargısal koruma ,Ara Sınav,Genel olarak uluslararası koruma mekanizmaları,BM Sistemi ile Avrupa Sistemi,Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması,Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru,Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru,Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 1,Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 2,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| İnsan hakları kavramını ve insan onuru, özgürlük, eşitlik gibi ilgili temel kavramları tanımlar ve aralarındaki ilişkiyi açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| İnsan haklarının temel niteliklerini ve sınıflandırmasını analiz eder. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| İnsan hakları hukukunun dayandığı ulusal ve uluslararası temel belgeleri/sözleşmeleri tespit ederek sınıflandırır. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Ulusal, bölgesel ve evrensel düzeydeki insan hakları koruma mekanizmalarını ve bu mekanizmaların başvuru süreçlerini karşılaştırmalı olarak açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında geçerli olan anayasal ve uluslararası hukuk ilkelerini somut olaylara uygular. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru usulünü, kabul edilebilirlik kriterlerini ve Mahkeme’nin güncel içtihatlarını temel hak ihlalleri bağlamında değerlendirir. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) yapısını, yargılama yetkisini ve güncel kararlarını uluslararası insan hakları standartları çerçevesinde çözümler. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 4: Vaka Çalışmaları, 5: Tartışma Yöntemi, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İnsan hakları kavramı ve bağlantılı kavramlar : Hak, hürriyet, ödev, insan onuru, kamu hürriyetleri, temel hak ve hürriyetler | |
| 2 | İnsan haklarının özellikleri ve sınıflandırılması | |
| 3 | Yapay Zeka ve İnsan Hakları | |
| 4 | İnsan hakları hukuku ve kaynakları : Ulusal kaynaklar | |
| 5 | İnsan hakları hukukunun uluslararası kaynakları | |
| 6 | Yargı dışı ulusal koruma mekanizmaları | |
| 7 | Ulusal yargısal koruma | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Genel olarak uluslararası koruma mekanizmaları | |
| 10 | BM Sistemi ile Avrupa Sistemi | |
| 11 | Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması | |
| 12 | Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru | |
| 13 | Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru | |
| 14 | Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 1 | |
| 15 | Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 2 | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1.Ergül, Ergin, İnsan Hakları Hukuku Dersleri, 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2024 2.Eren, Abdurrahman, Anayasa Hukuku Dersleri, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2020 3. AYM ve AHİM, TİHEK, KVKK ve Kamu Denetçiliği kurumlarının internet siteleri 4. Degrave, Elise, Dijital Devlet ve İnsan Hakları, Adalet Yayınevi, Ankara 2026 5. Kalabalık, Halil, İnsan Hakları Hukukuna Giriş, Seçkin Yayınları, Ankara 2024 6. Gözler, Kemal, İnsan Hakları Hukuku, Ekin Yayınları, 7. Baskı, Bursa 2026 |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Hukukî kavram ve kurumları tanımlar ve tespit eder, bu kavram ve kurumlar arasındaki ilişkileri açıklar. | X | |||||
| 2 | Bir bilim dalı olarak hukukun ve hukuk sistemlerinin tarihî gelişim sürecini açıklar. | ||||||
| 3 | Mevzuatı, yargı organlarının kararlarını, bunların değişim ve gelişimini ve bilimsel görüşleri inceler ve açıklar. | X | |||||
| 4 | Somut olayı analiz eder; doğru metodolojik yöntemlerle teorik bilgiyi yorumlar ve somut olaya uygular. | X | |||||
| 5 | Mevzuatı, içtihadı ve literatürü eleştirel bir bakış açısıyla inceler, değerlendirir, yorumlar ve özgün görüşlerini aktarır. | X | |||||
| 6 | Hukuk teknolojilerini, hukukun temel değerlerini ve etik ilkelerini güçlendirmek için kullanır ve hukuk algoritmalarının tarafsızlık ve nesnelliğini denetler. | ||||||
| 7 | Önüne gelen vakıaya ilişkin bağımsız şekilde araştırma yapar, uyuşmazlığı hukuken doğru şekilde nitelendirir ve çözüm önerisi sunar. | ||||||
| 8 | Uygulamada karşılaşılan sorunların çözümünde gerektiğinde farklı disiplinlerden yararlanır ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 9 | Hukuk kuramı ve uygulamasındaki güncel gelişmeleri izler ve gerekli araştırmaları yapar. | X | |||||
| 10 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğini benimser ve öğrenme gereksinimlerini belirleyerek bilgi birikimini sürekli günceller. | ||||||
| 11 | Hukukî konularda kendi görüşüne başvurulması halinde çözüm önerilerini yazılı ve sözlü şekilde uzman olan ve olmayan kitlelere etkin bir şekilde aktarır. | ||||||
| 12 | Hukuk pratiğinde bilişim ve iletişim teknolojilerini ve yararlı yazılım ile donanımları mesleğin gerektirdiği iletişim düzeyinde yetkinlikle kullanır. | ||||||
| 13 | Toplumsal sorumluluk bilinciyle yürütülen etkinliklere ve sosyal projelere hukuki bilgi birikimiyle katkı sağlar. | ||||||
| 14 | Bir yabancı dilde hukuk alanındaki gelişmeleri takip eder, uygun terminolojiyi kullanır ve iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Evrensel hukuk ilkelerini, hukukun üstünlüğü ve adaleti temel alarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti niteliğini mesleki uygulamalarında gözetir ve savunur. | X | |||||
| 16 | Bilimsel, mesleki ve etik ilkelere, sosyal haklara, iş sağlığı ve güvenliğine, çevrenin ve kültürel değerlerin korunması amacına uygun hareket eder, ihmal ve risk durumunda uygun tedbirleri alır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İNSAN HAKLARI HUKUKU | HUK3220414 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 3 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Öğrencinin; insan hakları alanındaki temel ilke ve kavramları, insan hakları hukukunun ulusal ve uluslararası kaynaklarını, bu alandaki yargısal ve yargı dışı ulusal ve uluslararası mekanizmaları, temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması nedenlerini, Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru yollarını, bireysel başvuru yoluna konu temel hak ve özgürlükleri bilmesi ve bunlardan mesleki olarak yararlanabileceği donanımı sağlaması amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İnsan hakları kavramı ve bağlantılı kavramlar : Hak, hürriyet, ödev, insan onuru, kamu hürriyetleri, temel hak ve hürriyetler,İnsan haklarının özellikleri ve sınıflandırılması,Yapay Zeka ve İnsan Hakları,İnsan hakları hukuku ve kaynakları : Ulusal kaynaklar,İnsan hakları hukukunun uluslararası kaynakları,Yargı dışı ulusal koruma mekanizmaları,Ulusal yargısal koruma ,Ara Sınav,Genel olarak uluslararası koruma mekanizmaları,BM Sistemi ile Avrupa Sistemi,Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması,Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru,Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru,Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 1,Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 2,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| İnsan hakları kavramını ve insan onuru, özgürlük, eşitlik gibi ilgili temel kavramları tanımlar ve aralarındaki ilişkiyi açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| İnsan haklarının temel niteliklerini ve sınıflandırmasını analiz eder. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| İnsan hakları hukukunun dayandığı ulusal ve uluslararası temel belgeleri/sözleşmeleri tespit ederek sınıflandırır. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Ulusal, bölgesel ve evrensel düzeydeki insan hakları koruma mekanizmalarını ve bu mekanizmaların başvuru süreçlerini karşılaştırmalı olarak açıklar. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında geçerli olan anayasal ve uluslararası hukuk ilkelerini somut olaylara uygular. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru usulünü, kabul edilebilirlik kriterlerini ve Mahkeme’nin güncel içtihatlarını temel hak ihlalleri bağlamında değerlendirir. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) yapısını, yargılama yetkisini ve güncel kararlarını uluslararası insan hakları standartları çerçevesinde çözümler. | 1, 4, 5, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 4: Vaka Çalışmaları, 5: Tartışma Yöntemi, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İnsan hakları kavramı ve bağlantılı kavramlar : Hak, hürriyet, ödev, insan onuru, kamu hürriyetleri, temel hak ve hürriyetler | |
| 2 | İnsan haklarının özellikleri ve sınıflandırılması | |
| 3 | Yapay Zeka ve İnsan Hakları | |
| 4 | İnsan hakları hukuku ve kaynakları : Ulusal kaynaklar | |
| 5 | İnsan hakları hukukunun uluslararası kaynakları | |
| 6 | Yargı dışı ulusal koruma mekanizmaları | |
| 7 | Ulusal yargısal koruma | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Genel olarak uluslararası koruma mekanizmaları | |
| 10 | BM Sistemi ile Avrupa Sistemi | |
| 11 | Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması | |
| 12 | Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru | |
| 13 | Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru | |
| 14 | Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 1 | |
| 15 | Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanındaki temel ak ve özgürlükler 2 | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1.Ergül, Ergin, İnsan Hakları Hukuku Dersleri, 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2024 2.Eren, Abdurrahman, Anayasa Hukuku Dersleri, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2020 3. AYM ve AHİM, TİHEK, KVKK ve Kamu Denetçiliği kurumlarının internet siteleri 4. Degrave, Elise, Dijital Devlet ve İnsan Hakları, Adalet Yayınevi, Ankara 2026 5. Kalabalık, Halil, İnsan Hakları Hukukuna Giriş, Seçkin Yayınları, Ankara 2024 6. Gözler, Kemal, İnsan Hakları Hukuku, Ekin Yayınları, 7. Baskı, Bursa 2026 |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Hukukî kavram ve kurumları tanımlar ve tespit eder, bu kavram ve kurumlar arasındaki ilişkileri açıklar. | X | |||||
| 2 | Bir bilim dalı olarak hukukun ve hukuk sistemlerinin tarihî gelişim sürecini açıklar. | ||||||
| 3 | Mevzuatı, yargı organlarının kararlarını, bunların değişim ve gelişimini ve bilimsel görüşleri inceler ve açıklar. | X | |||||
| 4 | Somut olayı analiz eder; doğru metodolojik yöntemlerle teorik bilgiyi yorumlar ve somut olaya uygular. | X | |||||
| 5 | Mevzuatı, içtihadı ve literatürü eleştirel bir bakış açısıyla inceler, değerlendirir, yorumlar ve özgün görüşlerini aktarır. | X | |||||
| 6 | Hukuk teknolojilerini, hukukun temel değerlerini ve etik ilkelerini güçlendirmek için kullanır ve hukuk algoritmalarının tarafsızlık ve nesnelliğini denetler. | ||||||
| 7 | Önüne gelen vakıaya ilişkin bağımsız şekilde araştırma yapar, uyuşmazlığı hukuken doğru şekilde nitelendirir ve çözüm önerisi sunar. | ||||||
| 8 | Uygulamada karşılaşılan sorunların çözümünde gerektiğinde farklı disiplinlerden yararlanır ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 9 | Hukuk kuramı ve uygulamasındaki güncel gelişmeleri izler ve gerekli araştırmaları yapar. | X | |||||
| 10 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğini benimser ve öğrenme gereksinimlerini belirleyerek bilgi birikimini sürekli günceller. | ||||||
| 11 | Hukukî konularda kendi görüşüne başvurulması halinde çözüm önerilerini yazılı ve sözlü şekilde uzman olan ve olmayan kitlelere etkin bir şekilde aktarır. | ||||||
| 12 | Hukuk pratiğinde bilişim ve iletişim teknolojilerini ve yararlı yazılım ile donanımları mesleğin gerektirdiği iletişim düzeyinde yetkinlikle kullanır. | ||||||
| 13 | Toplumsal sorumluluk bilinciyle yürütülen etkinliklere ve sosyal projelere hukuki bilgi birikimiyle katkı sağlar. | ||||||
| 14 | Bir yabancı dilde hukuk alanındaki gelişmeleri takip eder, uygun terminolojiyi kullanır ve iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Evrensel hukuk ilkelerini, hukukun üstünlüğü ve adaleti temel alarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti niteliğini mesleki uygulamalarında gözetir ve savunur. | X | |||||
| 16 | Bilimsel, mesleki ve etik ilkelere, sosyal haklara, iş sağlığı ve güvenliğine, çevrenin ve kültürel değerlerin korunması amacına uygun hareket eder, ihmal ve risk durumunda uygun tedbirleri alır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |