Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İŞLETİM SİSTEMLERİ VE VERİ AĞLARI | YBS3220083 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | Ders slaytları ve öğretim elemanı notları Linux işletim sistemi (Ubuntu vb.) ve temel komut satırı araçları Sanallaştırma araçları (VirtualBox, VMware) Ağ simülasyon araçları (Cisco Packet Tracer, GNS3) Wireshark (ağ trafiği analizi için) Visual Studio Code (temel script ve yapılandırma işlemleri için) GitHub açık kaynak sistem ve ağ projeleri Stack Overflow ve teknik topluluklar Online laboratuvar platformları ve eğitim içerikleri |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilere işletim sistemlerinin temel prensiplerini ve veri ağlarının çalışma mantığını kazandırmaktır. Dersi başarıyla tamamlayan bir öğrencinin süreç yönetimi, bellek yönetimi ve dosya sistemleri gibi işletim sistemi bileşenlerini analiz edebilmesi; OSI ve TCP/IP modelleri ile temel ağ protokollerini karşılaştırabilmesi; ayrıca modern bilgi sistemlerinin altyapısını oluşturan işletim sistemi kaynakları ile ağ hizmetlerinin birlikte nasıl çalıştığını somut örneklerle ilişkilendirebilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda, belirtilen öğrenme çıktıları doğrultusunda öğrencilerin teorik bilginin yanı sıra işletim sistemi ve ağ teknolojilerini bir arada değerlendirebilme becerisi kazanmaları amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İşletim sistemlerinin tanımı,İşletim Sistemi Mimarisi - Çekirdek (kernel), kullanıcı alanı,,Linux kurulum ve temel komutlar (Sanal İşletim Sistemi Oluşturma),Linux İşletim Sisteminde process görüntüleme ve yönetme (ps, top, kill),Linux İşletim Sisteminde bellek kullanımını izleme,Dosya Sistemleri ve Depolama Yönetimi, Dosya izinleri, Linux dosya sistemi,Kullanıcı/grup yönetimi,Ara sınav,Giriş/Çıkış Sistemleri ve Cihaz Yönetimi,Disk ve cihaz yönetimi,Kimlik doğrulama, erişim kontrolü, kullanıcı yetkilendirme, sudo yapılandırma, Linux güvenlik araçları ve log inceleme,Ağ Temelleri ve Protokoller,IP adresleme, subnet kavramı, Linux İşletim Sistemlerinde ağ yapılandırma,Ağ Güvenliği,Genel Tekrar,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| İşletim sistemlerinin temel bileşenlerini (süreç yönetimi, bellek yönetimi, dosya sistemleri) sınıflandırır. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Süreçler, iş parçacıkları (thread) ile zamanlama algoritmalarının çalışma mantığını analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Bellek yönetimi tekniklerini (sayfalama, segmentasyon, sanal bellek) karşılaştırır. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Ağ protokollerinin (TCP, UDP, IP vb.) çalışma prensiplerini analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Temel ağ topolojilerini ile cihazlarını (router, switch vb.) işlevlerine göre ayırt eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Ağ trafiğini temel araçlarla (Wireshark vb.) analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Sanallaştırma ile simülasyon araçlarıyla sistem ile ağ ortamları kurar. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Gerçek dünya senaryolarında işletim sistemi ile ağ problemlerini analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 5: Tartışma Yöntemi, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İşletim sistemlerinin tanımı | |
| 2 | İşletim Sistemi Mimarisi - Çekirdek (kernel), kullanıcı alanı, | |
| 3 | Linux kurulum ve temel komutlar (Sanal İşletim Sistemi Oluşturma) | |
| 4 | Linux İşletim Sisteminde process görüntüleme ve yönetme (ps, top, kill) | |
| 5 | Linux İşletim Sisteminde bellek kullanımını izleme | |
| 6 | Dosya Sistemleri ve Depolama Yönetimi, Dosya izinleri, Linux dosya sistemi | |
| 7 | Kullanıcı/grup yönetimi | |
| 8 | Ara sınav | |
| 9 | Giriş/Çıkış Sistemleri ve Cihaz Yönetimi | |
| 10 | Disk ve cihaz yönetimi | |
| 11 | Kimlik doğrulama, erişim kontrolü, kullanıcı yetkilendirme, sudo yapılandırma, Linux güvenlik araçları ve log inceleme | |
| 12 | Ağ Temelleri ve Protokoller | |
| 13 | IP adresleme, subnet kavramı, Linux İşletim Sistemlerinde ağ yapılandırma | |
| 14 | Ağ Güvenliği | |
| 15 | Genel Tekrar | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Tanenbaum, A. S. ve Bos, H. (2014). Modern Operating Systems (4. baskı). Pearson. 2. Tanenbaum, A. S. ve Wetherall, D. J. (2011). Computer Networks (5. baskı). Pearson. 3. Forouzan, B. A. (2010). TCP/IP Protocol Suite (4. baskı). McGraw-Hill. 4. Silberschatz, A., Galvin, P. B. ve Gagne, G. (2018). Operating System Concepts (10. baskı). Wiley. 5. Linux Documentation Project. (t.y.). The Linux Documentation Project. https://www.tldp.org |
| Linux Documentation Project: https://www.tldp.org/ Wireshark Documentation: https://www.wireshark.org/docs/ |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Bilişim sistemleri, işletme süreçleri ve veri analitiği alanındaki temel kavramları açıklar. | X | |||||
| 2 | İşletme süreçlerini analiz ederek karar destek sistemleri tasarlar. | ||||||
| 3 | Veri analizi yöntemlerini kullanarak karar süreçlerini destekleyen sonuçlar üretir. | ||||||
| 4 | İstatistiksel ve analitik yöntemler kullanarak işletme problemlerine yönelik tahmin ve modelleme yapar. | ||||||
| 5 | İş süreçlerini bilgi sistemleri ile entegre edecek çözümler geliştirir. | X | |||||
| 6 | Analiz sonuçlarını teknik ve teknik olmayan paydaşlara etkili biçimde sunar. | X | |||||
| 7 | İşletme ve bilgi sistemleri projelerini planlar ve yönetir. | ||||||
| 8 | Karmaşık iş problemlerini analitik yaklaşımlar kullanarak çözer. | ||||||
| 9 | Bilgi teknolojileri, yazılım ve analitik araçları kullanarak iş süreçlerine yönelik uygulamalar geliştirir. | X | |||||
| 10 | Bilgi sistemleri ve siber güvenlik risklerini analiz ederek uygun önlemler tasarlar. | X | |||||
| 11 | Veri gizliliği, etik ve bilgi güvenliği ilkelerine uygun hareket eder. | X | |||||
| 12 | Alanındaki güncel gelişmeleri izleyerek mesleki yetkinliğini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 13 | Alanıyla ilgili konularda yabancı dil kullanarak iletişim kurar. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İŞLETİM SİSTEMLERİ VE VERİ AĞLARI | YBS3220083 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | Ders slaytları ve öğretim elemanı notları Linux işletim sistemi (Ubuntu vb.) ve temel komut satırı araçları Sanallaştırma araçları (VirtualBox, VMware) Ağ simülasyon araçları (Cisco Packet Tracer, GNS3) Wireshark (ağ trafiği analizi için) Visual Studio Code (temel script ve yapılandırma işlemleri için) GitHub açık kaynak sistem ve ağ projeleri Stack Overflow ve teknik topluluklar Online laboratuvar platformları ve eğitim içerikleri |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilere işletim sistemlerinin temel prensiplerini ve veri ağlarının çalışma mantığını kazandırmaktır. Dersi başarıyla tamamlayan bir öğrencinin süreç yönetimi, bellek yönetimi ve dosya sistemleri gibi işletim sistemi bileşenlerini analiz edebilmesi; OSI ve TCP/IP modelleri ile temel ağ protokollerini karşılaştırabilmesi; ayrıca modern bilgi sistemlerinin altyapısını oluşturan işletim sistemi kaynakları ile ağ hizmetlerinin birlikte nasıl çalıştığını somut örneklerle ilişkilendirebilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda, belirtilen öğrenme çıktıları doğrultusunda öğrencilerin teorik bilginin yanı sıra işletim sistemi ve ağ teknolojilerini bir arada değerlendirebilme becerisi kazanmaları amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İşletim sistemlerinin tanımı,İşletim Sistemi Mimarisi - Çekirdek (kernel), kullanıcı alanı,,Linux kurulum ve temel komutlar (Sanal İşletim Sistemi Oluşturma),Linux İşletim Sisteminde process görüntüleme ve yönetme (ps, top, kill),Linux İşletim Sisteminde bellek kullanımını izleme,Dosya Sistemleri ve Depolama Yönetimi, Dosya izinleri, Linux dosya sistemi,Kullanıcı/grup yönetimi,Ara sınav,Giriş/Çıkış Sistemleri ve Cihaz Yönetimi,Disk ve cihaz yönetimi,Kimlik doğrulama, erişim kontrolü, kullanıcı yetkilendirme, sudo yapılandırma, Linux güvenlik araçları ve log inceleme,Ağ Temelleri ve Protokoller,IP adresleme, subnet kavramı, Linux İşletim Sistemlerinde ağ yapılandırma,Ağ Güvenliği,Genel Tekrar,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| İşletim sistemlerinin temel bileşenlerini (süreç yönetimi, bellek yönetimi, dosya sistemleri) sınıflandırır. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Süreçler, iş parçacıkları (thread) ile zamanlama algoritmalarının çalışma mantığını analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Bellek yönetimi tekniklerini (sayfalama, segmentasyon, sanal bellek) karşılaştırır. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Ağ protokollerinin (TCP, UDP, IP vb.) çalışma prensiplerini analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Temel ağ topolojilerini ile cihazlarını (router, switch vb.) işlevlerine göre ayırt eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Ağ trafiğini temel araçlarla (Wireshark vb.) analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Sanallaştırma ile simülasyon araçlarıyla sistem ile ağ ortamları kurar. | 1, 5, Anlatım Yöntemi | |
| Gerçek dünya senaryolarında işletim sistemi ile ağ problemlerini analiz eder. | 1, 5, Anlatım Yöntemi |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 5: Tartışma Yöntemi, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İşletim sistemlerinin tanımı | |
| 2 | İşletim Sistemi Mimarisi - Çekirdek (kernel), kullanıcı alanı, | |
| 3 | Linux kurulum ve temel komutlar (Sanal İşletim Sistemi Oluşturma) | |
| 4 | Linux İşletim Sisteminde process görüntüleme ve yönetme (ps, top, kill) | |
| 5 | Linux İşletim Sisteminde bellek kullanımını izleme | |
| 6 | Dosya Sistemleri ve Depolama Yönetimi, Dosya izinleri, Linux dosya sistemi | |
| 7 | Kullanıcı/grup yönetimi | |
| 8 | Ara sınav | |
| 9 | Giriş/Çıkış Sistemleri ve Cihaz Yönetimi | |
| 10 | Disk ve cihaz yönetimi | |
| 11 | Kimlik doğrulama, erişim kontrolü, kullanıcı yetkilendirme, sudo yapılandırma, Linux güvenlik araçları ve log inceleme | |
| 12 | Ağ Temelleri ve Protokoller | |
| 13 | IP adresleme, subnet kavramı, Linux İşletim Sistemlerinde ağ yapılandırma | |
| 14 | Ağ Güvenliği | |
| 15 | Genel Tekrar | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Tanenbaum, A. S. ve Bos, H. (2014). Modern Operating Systems (4. baskı). Pearson. 2. Tanenbaum, A. S. ve Wetherall, D. J. (2011). Computer Networks (5. baskı). Pearson. 3. Forouzan, B. A. (2010). TCP/IP Protocol Suite (4. baskı). McGraw-Hill. 4. Silberschatz, A., Galvin, P. B. ve Gagne, G. (2018). Operating System Concepts (10. baskı). Wiley. 5. Linux Documentation Project. (t.y.). The Linux Documentation Project. https://www.tldp.org |
| Linux Documentation Project: https://www.tldp.org/ Wireshark Documentation: https://www.wireshark.org/docs/ |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Bilişim sistemleri, işletme süreçleri ve veri analitiği alanındaki temel kavramları açıklar. | X | |||||
| 2 | İşletme süreçlerini analiz ederek karar destek sistemleri tasarlar. | ||||||
| 3 | Veri analizi yöntemlerini kullanarak karar süreçlerini destekleyen sonuçlar üretir. | ||||||
| 4 | İstatistiksel ve analitik yöntemler kullanarak işletme problemlerine yönelik tahmin ve modelleme yapar. | ||||||
| 5 | İş süreçlerini bilgi sistemleri ile entegre edecek çözümler geliştirir. | X | |||||
| 6 | Analiz sonuçlarını teknik ve teknik olmayan paydaşlara etkili biçimde sunar. | X | |||||
| 7 | İşletme ve bilgi sistemleri projelerini planlar ve yönetir. | ||||||
| 8 | Karmaşık iş problemlerini analitik yaklaşımlar kullanarak çözer. | ||||||
| 9 | Bilgi teknolojileri, yazılım ve analitik araçları kullanarak iş süreçlerine yönelik uygulamalar geliştirir. | X | |||||
| 10 | Bilgi sistemleri ve siber güvenlik risklerini analiz ederek uygun önlemler tasarlar. | X | |||||
| 11 | Veri gizliliği, etik ve bilgi güvenliği ilkelerine uygun hareket eder. | X | |||||
| 12 | Alanındaki güncel gelişmeleri izleyerek mesleki yetkinliğini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 13 | Alanıyla ilgili konularda yabancı dil kullanarak iletişim kurar. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |