Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| FONKSİYONEL GIDALAR | GMS4221227 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Gözde KUTLU |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Gözde KUTLU |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı; gastronomi öğrencilerine fonksiyonel gıdalar ve biyoaktif bileşenler konusunda temel ve güncel bilgileri kazandırarak, sağlık odaklı, bilimsel temelli ve duyusal açıdan dengeli ürün ve menüler geliştirebilmelerini sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Fonksiyonel Gıdalara Giriş ,Gıdalardaki Biyoaktif Bileşenler ,Fenolik Bileşenler ve Antioksidanlar ,Diyet Lifleri ve Prebiyotikler ,Probiyotikler ve Fermente Gıdalar ,Proteinler, Peptitler ve Amino Asitler ,Genel Tekrar,Ara Sınav, Fonksiyonel Yağlar ,Vitaminler, Mineraller ve Gıdaların Zenginleştirilmesi ,Bitki Bazlı Fonksiyonel Gıdalar ,Fonksiyonel Gıdalar için Üretim Teknolojileri ,Fonksiyonel Gıdaların Düzenlenmesi ve Etiketlenmesi ,Gastronomide Fonksiyonel Menü Planlaması ,Genel Tekrar ,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1.Fonksiyonel gıdaların temel kavramlarını ve biyoaktif bileşenlerini açıklar. | ||
| 2. Fonksiyonel gıdaların üretim teknolojilerini ve zenginleştirme yöntemlerini tanımlar. | ||
| 3. Fonksiyonel gıdalara ilişkin düzenleme ve etiketleme ilkelerini yorumlar. | ||
| 4. Fonksiyonel bileşenleri dikkate alarak gastronomi uygulamalarında sağlık odaklı menü planlaması yapar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Fonksiyonel Gıdalara Giriş | |
| 2 | Gıdalardaki Biyoaktif Bileşenler | |
| 3 | Fenolik Bileşenler ve Antioksidanlar | |
| 4 | Diyet Lifleri ve Prebiyotikler | |
| 5 | Probiyotikler ve Fermente Gıdalar | |
| 6 | Proteinler, Peptitler ve Amino Asitler | |
| 7 | Genel Tekrar | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Fonksiyonel Yağlar | |
| 10 | Vitaminler, Mineraller ve Gıdaların Zenginleştirilmesi | |
| 11 | Bitki Bazlı Fonksiyonel Gıdalar | |
| 12 | Fonksiyonel Gıdalar için Üretim Teknolojileri | |
| 13 | Fonksiyonel Gıdaların Düzenlenmesi ve Etiketlenmesi | |
| 14 | Gastronomide Fonksiyonel Menü Planlaması | |
| 15 | Genel Tekrar | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Saarela, M. (Ed.). (2011). Functional foods: Concept to product (2nd ed.). Woodhead Publishing. 2. Shi, J. (Ed.). (2015). Functional food ingredients and nutraceuticals: Processing technologies (2nd ed.). CRC Press. 3. Anandharamakrishnan, C., & Subramanian, P. (Eds.). (2023). Industrial application of functional foods, ingredients and nutraceuticals: Extraction, processing and formulation of bioactive compounds. Academic Press. 4. Fekete, M., Lehoczki, A., Kryczyk-Poprawa, A., Zábó, V., Varga, J. T., Madarász, B., Fazekas-Pongor, V., Csípő, T., Rząsa-Duran, E., & Varga, P. (2025). Functional foods in modern nutrition science: Mechanisms, evidence, and public health implications. Nutrients, 17(13), 2153. 5. Marcìa-Fuentes, J. A., Santos Aleman, R., Ore Areche, F., Corilla Flores, D., Ventura Roman, A., Martín-Vertedor, D., & Montero-Fernández, I. (2026). Functional foods: A |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Gastronomi bilimi, mutfak sanatları, beslenme, gıda bilimi ve turizm alanlarındaki temel kuramları, olguları, kavramlar ve ilkeleri anlatır. | X | |||||
| 2 | Alanı ile ilgili iş sağlığı ve güvenliği, işçi sağlığı, çevre koruma, gıda güvenliği ve kalite kontrol ile ilgili ulusal ve uluslararası standartları anlatır. | X | |||||
| 3 | Temel ve ileri düzey mutfak tekniklerini, yiyecek ve içeceklerin hazırlık, pişirme yöntemlerini ve sunum ve servis edilme tekniklerini uygulamalı olarak anlatır. | X | |||||
| 4 | İşletme ve yönetim fonksiyonlarını kullanarak menü planlaması, reçete standardizasyonu ve yiyecek içecek maliyet kontrolü ve analizi yapar. | X | |||||
| 5 | Türk ve Dünya mutfaklarına ait reçeteleri klasik ve modern mutfak yöntemleriyle hazırlayabilir ve ürünleri uygun pişirme yöntemleri, sunum ve servis teknikleriyle sunabilir. | X | |||||
| 6 | Gastronomi alanında estetik ve sanatsal beceriler gösterir, gıda maddelerinin duyusal analizlerini yapar. | X | |||||
| 7 | Yiyecek ve içeceklerin özelliklerini ve besin değerlerini bilerek hammaddenin seçiminden tüketilmesine kadar geçen ürün yaşam döngüsünün tamamını başarılı şekilde yönetir. | X | |||||
| 8 | Gastronomi ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeleri, mesleki standartları, sürdürülebilirlik, etik ve çevresel sorumluluk ilkelerini temel düzeyde anlatır ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından (BM SKA) en az birisini açıklar. | X | |||||
| 9 | Takım çalışması içinde etkin rol alır, gerektiğinde sorumluluk üstlenir ve liderlik eder. | X | |||||
| 10 | Gastronomi alanıyla ilgili yeni bilgi ve iletişim teknolojilerini, yazılımları ve araç gereçleri kullanır. | X | |||||
| 11 | Mesleki uygulamalarını yazılı ve sözlü olarak etkili biçimde ifade eder. | X | |||||
| 12 | Gastronomi alanına özgü sorunları tanımlar, bilgiye ulaşma, analiz, sentez ve yorumlama, sorunlara çözüm üretme süreçlerini yönetir ve değişen tüketici beklentilerini karşılamak üzere yenilikçi bakış açısıyla çözümler üretir. | X | |||||
| 13 | Turizm ve gastronomi sektörünün gerektirdiği kişisel bakıma, hijyene, giyime ve görünüme özen göstererek hijyen ve sanitasyon kurallarını uygular. | X | |||||
| 14 | En az bir yabancı dili ve sözlü iletişim kurabilecek seviyede bilir ve uygun teknolojik araçlar kullanarak gastronomiye ilişkin hususları konunun uzmanı olan ya da olmayan kişilere etkin bir biçimde sunabilir. | X | |||||
| 15 | Yaşam boyu öğrenme bilinciyle kişisel ve mesleki donanımını sürekli geliştirir ve farklı kültürlerden kişilerle etkili iletişim kurar. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| FONKSİYONEL GIDALAR | GMS4221227 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Gözde KUTLU |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Gözde KUTLU |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı; gastronomi öğrencilerine fonksiyonel gıdalar ve biyoaktif bileşenler konusunda temel ve güncel bilgileri kazandırarak, sağlık odaklı, bilimsel temelli ve duyusal açıdan dengeli ürün ve menüler geliştirebilmelerini sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Fonksiyonel Gıdalara Giriş ,Gıdalardaki Biyoaktif Bileşenler ,Fenolik Bileşenler ve Antioksidanlar ,Diyet Lifleri ve Prebiyotikler ,Probiyotikler ve Fermente Gıdalar ,Proteinler, Peptitler ve Amino Asitler ,Genel Tekrar,Ara Sınav, Fonksiyonel Yağlar ,Vitaminler, Mineraller ve Gıdaların Zenginleştirilmesi ,Bitki Bazlı Fonksiyonel Gıdalar ,Fonksiyonel Gıdalar için Üretim Teknolojileri ,Fonksiyonel Gıdaların Düzenlenmesi ve Etiketlenmesi ,Gastronomide Fonksiyonel Menü Planlaması ,Genel Tekrar ,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1.Fonksiyonel gıdaların temel kavramlarını ve biyoaktif bileşenlerini açıklar. | ||
| 2. Fonksiyonel gıdaların üretim teknolojilerini ve zenginleştirme yöntemlerini tanımlar. | ||
| 3. Fonksiyonel gıdalara ilişkin düzenleme ve etiketleme ilkelerini yorumlar. | ||
| 4. Fonksiyonel bileşenleri dikkate alarak gastronomi uygulamalarında sağlık odaklı menü planlaması yapar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Fonksiyonel Gıdalara Giriş | |
| 2 | Gıdalardaki Biyoaktif Bileşenler | |
| 3 | Fenolik Bileşenler ve Antioksidanlar | |
| 4 | Diyet Lifleri ve Prebiyotikler | |
| 5 | Probiyotikler ve Fermente Gıdalar | |
| 6 | Proteinler, Peptitler ve Amino Asitler | |
| 7 | Genel Tekrar | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Fonksiyonel Yağlar | |
| 10 | Vitaminler, Mineraller ve Gıdaların Zenginleştirilmesi | |
| 11 | Bitki Bazlı Fonksiyonel Gıdalar | |
| 12 | Fonksiyonel Gıdalar için Üretim Teknolojileri | |
| 13 | Fonksiyonel Gıdaların Düzenlenmesi ve Etiketlenmesi | |
| 14 | Gastronomide Fonksiyonel Menü Planlaması | |
| 15 | Genel Tekrar | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Saarela, M. (Ed.). (2011). Functional foods: Concept to product (2nd ed.). Woodhead Publishing. 2. Shi, J. (Ed.). (2015). Functional food ingredients and nutraceuticals: Processing technologies (2nd ed.). CRC Press. 3. Anandharamakrishnan, C., & Subramanian, P. (Eds.). (2023). Industrial application of functional foods, ingredients and nutraceuticals: Extraction, processing and formulation of bioactive compounds. Academic Press. 4. Fekete, M., Lehoczki, A., Kryczyk-Poprawa, A., Zábó, V., Varga, J. T., Madarász, B., Fazekas-Pongor, V., Csípő, T., Rząsa-Duran, E., & Varga, P. (2025). Functional foods in modern nutrition science: Mechanisms, evidence, and public health implications. Nutrients, 17(13), 2153. 5. Marcìa-Fuentes, J. A., Santos Aleman, R., Ore Areche, F., Corilla Flores, D., Ventura Roman, A., Martín-Vertedor, D., & Montero-Fernández, I. (2026). Functional foods: A |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Gastronomi bilimi, mutfak sanatları, beslenme, gıda bilimi ve turizm alanlarındaki temel kuramları, olguları, kavramlar ve ilkeleri anlatır. | X | |||||
| 2 | Alanı ile ilgili iş sağlığı ve güvenliği, işçi sağlığı, çevre koruma, gıda güvenliği ve kalite kontrol ile ilgili ulusal ve uluslararası standartları anlatır. | X | |||||
| 3 | Temel ve ileri düzey mutfak tekniklerini, yiyecek ve içeceklerin hazırlık, pişirme yöntemlerini ve sunum ve servis edilme tekniklerini uygulamalı olarak anlatır. | X | |||||
| 4 | İşletme ve yönetim fonksiyonlarını kullanarak menü planlaması, reçete standardizasyonu ve yiyecek içecek maliyet kontrolü ve analizi yapar. | X | |||||
| 5 | Türk ve Dünya mutfaklarına ait reçeteleri klasik ve modern mutfak yöntemleriyle hazırlayabilir ve ürünleri uygun pişirme yöntemleri, sunum ve servis teknikleriyle sunabilir. | X | |||||
| 6 | Gastronomi alanında estetik ve sanatsal beceriler gösterir, gıda maddelerinin duyusal analizlerini yapar. | X | |||||
| 7 | Yiyecek ve içeceklerin özelliklerini ve besin değerlerini bilerek hammaddenin seçiminden tüketilmesine kadar geçen ürün yaşam döngüsünün tamamını başarılı şekilde yönetir. | X | |||||
| 8 | Gastronomi ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeleri, mesleki standartları, sürdürülebilirlik, etik ve çevresel sorumluluk ilkelerini temel düzeyde anlatır ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından (BM SKA) en az birisini açıklar. | X | |||||
| 9 | Takım çalışması içinde etkin rol alır, gerektiğinde sorumluluk üstlenir ve liderlik eder. | X | |||||
| 10 | Gastronomi alanıyla ilgili yeni bilgi ve iletişim teknolojilerini, yazılımları ve araç gereçleri kullanır. | X | |||||
| 11 | Mesleki uygulamalarını yazılı ve sözlü olarak etkili biçimde ifade eder. | X | |||||
| 12 | Gastronomi alanına özgü sorunları tanımlar, bilgiye ulaşma, analiz, sentez ve yorumlama, sorunlara çözüm üretme süreçlerini yönetir ve değişen tüketici beklentilerini karşılamak üzere yenilikçi bakış açısıyla çözümler üretir. | X | |||||
| 13 | Turizm ve gastronomi sektörünün gerektirdiği kişisel bakıma, hijyene, giyime ve görünüme özen göstererek hijyen ve sanitasyon kurallarını uygular. | X | |||||
| 14 | En az bir yabancı dili ve sözlü iletişim kurabilecek seviyede bilir ve uygun teknolojik araçlar kullanarak gastronomiye ilişkin hususları konunun uzmanı olan ya da olmayan kişilere etkin bir biçimde sunabilir. | X | |||||
| 15 | Yaşam boyu öğrenme bilinciyle kişisel ve mesleki donanımını sürekli geliştirir ve farklı kültürlerden kişilerle etkili iletişim kurar. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |