Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK CEZA HUKUKU | SHKY1222741 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, hekimlerin ve diğer sağlık mesleği mensuplarının tıbbi müdahalelerinin ceza hukuku bakımından nasıl değerlendirildiğini, hukuka uygun tıbbi müdahalenin koşullarını ve bu koşulların ihlali hâlinde doğacak cezai sorumluluğu incelemek; kasten ve taksirle öldürme ve yaralama, insan üzerinde deney ve deneme, organ veya doku ticareti, çocuk düşürtme, kısırlaştırma, kişisel verilere ilişkin suçlar, suçu bildirmeme ve görevle bağlantılı kamu görevlisi suçları başta olmak üzere sağlık mesleği mensupları tarafından görevleriyle bağlantılı olarak işlenebilecek suç tiplerini 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, ilgili sağlık mevzuatı, öğreti ve Yargıtay kararları ışığında ele almak; öğrencilere sağlık ceza hukukuna ilişkin somut olayları çözümleme yetkinliği kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Sağlık ceza hukukuna giriş,Hekimlerin tıbbi müdahalelerinin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi,Kasten öldürme suçu,Kasten öldürme suçunun ihmali davranışla işlenmesi ve kasten yaralama suçu,Taksirle öldürme ve taksirle yaralama suçları,İnsan üzerinde deney ve deneme suçları,Organ veya doku ticareti suçu,Ara Sınav,Çocuk düşürtme suçu,Kısırlaştırma ve cinsel saldırı suçları,Özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçları,Çocuğun soybağını değiştirme ve irtikap suçları,Rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçları,Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi suçu,Genital muayene suçu,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Hekimlerin tıbbi müdahaleleri dolayısıyla ceza hukuku bakımından doğan sorumluluklarını değerlendirir. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Hekimlerin tıbbi müdahalelere ilişkin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini açıklar. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Hukuka uygun tıbbi müdahalenin koşullarını (yetki, endikasyon, aydınlatılmış rıza ve tıp biliminin kurallarına uygunluk) somut olaylara uygular. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Hekimlerin görevleriyle bağlantılı fiillerinin hangi hâllerde suç teşkil ettiğini belirler. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Tıbbi müdahaleler dolayısıyla gündeme gelebilecek suç tiplerini (kasten ve taksirle öldürme ve yaralama, insan üzerinde deney ve deneme, organ veya doku ticareti, çocuk düşürtme, kısırlaştırma, kişisel verilere ilişkin suçlar ve suçu bildirmeme) birbirinden ayırt eder. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Sağlık mesleği mensuplarının görevleri sırasında işleyebilecekleri kamu görevlisi suçlarını (irtikap, rüşvet ve görevi kötüye kullanma) Yargıtay kararları ışığında analiz eder. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 4: Vaka Çalışmaları, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık ceza hukukuna giriş | |
| 2 | Hekimlerin tıbbi müdahalelerinin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi | |
| 3 | Kasten öldürme suçu | |
| 4 | Kasten öldürme suçunun ihmali davranışla işlenmesi ve kasten yaralama suçu | |
| 5 | Taksirle öldürme ve taksirle yaralama suçları | |
| 6 | İnsan üzerinde deney ve deneme suçları | |
| 7 | Organ veya doku ticareti suçu | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Çocuk düşürtme suçu | |
| 10 | Kısırlaştırma ve cinsel saldırı suçları | |
| 11 | Özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçları | |
| 12 | Çocuğun soybağını değiştirme ve irtikap suçları | |
| 13 | Rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçları | |
| 14 | Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi suçu | |
| 15 | Genital muayene suçu | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| Hakeri, H. (2026) Tıp Ceza Hukuku, 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Koca, M., Üzülmez, İ. (2025) Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 11. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara. Tezcan, D., Erdem, M. R., Önok, R. M. (2025) Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 23. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Hakeri, H. (2026) Tıp Hukuku (Genel Hükümler – Özel Hükümler), 28. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Koca, M., Üzülmez, İ. (2025) Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 18. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ve ilgili Yargıtay kararları. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Sağlık hukukunun ulusal ve uluslararası kaynaklarını, sağlık mevzuatını ve yargı içtihatlarını alandaki güncel gelişmeler ışığında açıklar. | X | |||||
| 2 | Sağlık hukukunun tıp, tıp etiği, sağlık bilimleri ve sağlık yönetimi gibi ilişkili disiplinlerle etkileşimini kavram, kurum ve yöntem düzeyinde ilişkilendirir. | X | |||||
| 3 | Sağlık hukuku alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi sağlık hizmetlerinden doğan hukuki sorunların çözümünde kullanır. | X | |||||
| 4 | Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluk koşulları, hasta hakları ve sağlık çalışanları ile sağlık kuruluşlarının hukuki, cezai ve idari sorumluluğuna ilişkin somut uyuşmazlıkları mevzuat, öğreti ve yargı kararları ışığında çözümler. | X | |||||
| 5 | Sağlık hukukuna ilişkin bireysel ve toplumsal sorunlara, farklı disiplinlerden gelen bilgileri bütünleştirerek yeni çözüm önerileri geliştirir. | X | |||||
| 6 | Sağlık hukuku alanında karşılaşılan sorunları hukuk bilimine özgü araştırma yöntemlerini kullanarak bilimsel ölçütlere uygun biçimde inceler. | X | |||||
| 7 | Sağlık hukuku alanında uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | ||||||
| 8 | Sağlık hizmetlerinde karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık hukuki sorunların çözümünde yeni stratejik yaklaşımlar geliştirmek üzere ekip üyesi ya da ekip lideri olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 9 | Sağlık hukuku alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri, güncel literatür, mevzuat ve yargı kararlarındaki gelişmeleri yaşam boyu öğrenme anlayışıyla izleyerek eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 10 | Sağlık hukukundaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel verilerle destekleyerek hukukçulardan ve sağlık profesyonellerinden oluşan alan içi ve alan dışı gruplara yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarır. | ||||||
| 11 | Sağlık alanındaki sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren hukuk kuralları ile etik normları eleştirel bir bakış açısıyla sorgulayarak gerektiğinde bunların geliştirilmesi ve değiştirilmesi için girişimde bulunur. | ||||||
| 12 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi'nde kullanarak sağlık hukuku alanında sözlü ve yazılı iletişim kurar. | ||||||
| 13 | Sağlık hukuku alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımlarını, hukuk ve sağlık veri tabanlarını ve bilişim-iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | ||||||
| 14 | Sağlık hukukuna ilişkin bilgi ve verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve paylaşılması süreçlerinde hasta mahremiyeti ile kişisel sağlık verilerinin korunması başta olmak üzere toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. | X | |||||
| 15 | Sağlık hukuku ve sağlık politikalarına ilişkin konularda kalite süreçleriyle uyumlu strateji, politika ve uygulama planları geliştirir. | ||||||
| 16 | Sağlık hukuku alanında özümsediği bilgiyi, problem çözme ve uygulama becerilerini tıp, sağlık yönetimi ve sağlık bilimleri ile yürütülen disiplinlerarası çalışmalarda uygular. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK CEZA HUKUKU | SHKY1222741 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, hekimlerin ve diğer sağlık mesleği mensuplarının tıbbi müdahalelerinin ceza hukuku bakımından nasıl değerlendirildiğini, hukuka uygun tıbbi müdahalenin koşullarını ve bu koşulların ihlali hâlinde doğacak cezai sorumluluğu incelemek; kasten ve taksirle öldürme ve yaralama, insan üzerinde deney ve deneme, organ veya doku ticareti, çocuk düşürtme, kısırlaştırma, kişisel verilere ilişkin suçlar, suçu bildirmeme ve görevle bağlantılı kamu görevlisi suçları başta olmak üzere sağlık mesleği mensupları tarafından görevleriyle bağlantılı olarak işlenebilecek suç tiplerini 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, ilgili sağlık mevzuatı, öğreti ve Yargıtay kararları ışığında ele almak; öğrencilere sağlık ceza hukukuna ilişkin somut olayları çözümleme yetkinliği kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Sağlık ceza hukukuna giriş,Hekimlerin tıbbi müdahalelerinin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi,Kasten öldürme suçu,Kasten öldürme suçunun ihmali davranışla işlenmesi ve kasten yaralama suçu,Taksirle öldürme ve taksirle yaralama suçları,İnsan üzerinde deney ve deneme suçları,Organ veya doku ticareti suçu,Ara Sınav,Çocuk düşürtme suçu,Kısırlaştırma ve cinsel saldırı suçları,Özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçları,Çocuğun soybağını değiştirme ve irtikap suçları,Rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçları,Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi suçu,Genital muayene suçu,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Hekimlerin tıbbi müdahaleleri dolayısıyla ceza hukuku bakımından doğan sorumluluklarını değerlendirir. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Hekimlerin tıbbi müdahalelere ilişkin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini açıklar. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Hukuka uygun tıbbi müdahalenin koşullarını (yetki, endikasyon, aydınlatılmış rıza ve tıp biliminin kurallarına uygunluk) somut olaylara uygular. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Hekimlerin görevleriyle bağlantılı fiillerinin hangi hâllerde suç teşkil ettiğini belirler. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Tıbbi müdahaleler dolayısıyla gündeme gelebilecek suç tiplerini (kasten ve taksirle öldürme ve yaralama, insan üzerinde deney ve deneme, organ veya doku ticareti, çocuk düşürtme, kısırlaştırma, kişisel verilere ilişkin suçlar ve suçu bildirmeme) birbirinden ayırt eder. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Sağlık mesleği mensuplarının görevleri sırasında işleyebilecekleri kamu görevlisi suçlarını (irtikap, rüşvet ve görevi kötüye kullanma) Yargıtay kararları ışığında analiz eder. | 1, 4, Anlatım Yöntemi | Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Soru - Cevap Tekniği, 4: Vaka Çalışmaları, Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık ceza hukukuna giriş | |
| 2 | Hekimlerin tıbbi müdahalelerinin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi | |
| 3 | Kasten öldürme suçu | |
| 4 | Kasten öldürme suçunun ihmali davranışla işlenmesi ve kasten yaralama suçu | |
| 5 | Taksirle öldürme ve taksirle yaralama suçları | |
| 6 | İnsan üzerinde deney ve deneme suçları | |
| 7 | Organ veya doku ticareti suçu | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Çocuk düşürtme suçu | |
| 10 | Kısırlaştırma ve cinsel saldırı suçları | |
| 11 | Özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçları | |
| 12 | Çocuğun soybağını değiştirme ve irtikap suçları | |
| 13 | Rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçları | |
| 14 | Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi suçu | |
| 15 | Genital muayene suçu | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| Hakeri, H. (2026) Tıp Ceza Hukuku, 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Koca, M., Üzülmez, İ. (2025) Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 11. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara. Tezcan, D., Erdem, M. R., Önok, R. M. (2025) Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 23. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Hakeri, H. (2026) Tıp Hukuku (Genel Hükümler – Özel Hükümler), 28. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. Koca, M., Üzülmez, İ. (2025) Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 18. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ve ilgili Yargıtay kararları. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Sağlık hukukunun ulusal ve uluslararası kaynaklarını, sağlık mevzuatını ve yargı içtihatlarını alandaki güncel gelişmeler ışığında açıklar. | X | |||||
| 2 | Sağlık hukukunun tıp, tıp etiği, sağlık bilimleri ve sağlık yönetimi gibi ilişkili disiplinlerle etkileşimini kavram, kurum ve yöntem düzeyinde ilişkilendirir. | X | |||||
| 3 | Sağlık hukuku alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi sağlık hizmetlerinden doğan hukuki sorunların çözümünde kullanır. | X | |||||
| 4 | Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluk koşulları, hasta hakları ve sağlık çalışanları ile sağlık kuruluşlarının hukuki, cezai ve idari sorumluluğuna ilişkin somut uyuşmazlıkları mevzuat, öğreti ve yargı kararları ışığında çözümler. | X | |||||
| 5 | Sağlık hukukuna ilişkin bireysel ve toplumsal sorunlara, farklı disiplinlerden gelen bilgileri bütünleştirerek yeni çözüm önerileri geliştirir. | X | |||||
| 6 | Sağlık hukuku alanında karşılaşılan sorunları hukuk bilimine özgü araştırma yöntemlerini kullanarak bilimsel ölçütlere uygun biçimde inceler. | X | |||||
| 7 | Sağlık hukuku alanında uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | ||||||
| 8 | Sağlık hizmetlerinde karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık hukuki sorunların çözümünde yeni stratejik yaklaşımlar geliştirmek üzere ekip üyesi ya da ekip lideri olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 9 | Sağlık hukuku alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri, güncel literatür, mevzuat ve yargı kararlarındaki gelişmeleri yaşam boyu öğrenme anlayışıyla izleyerek eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 10 | Sağlık hukukundaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel verilerle destekleyerek hukukçulardan ve sağlık profesyonellerinden oluşan alan içi ve alan dışı gruplara yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarır. | ||||||
| 11 | Sağlık alanındaki sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren hukuk kuralları ile etik normları eleştirel bir bakış açısıyla sorgulayarak gerektiğinde bunların geliştirilmesi ve değiştirilmesi için girişimde bulunur. | ||||||
| 12 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi'nde kullanarak sağlık hukuku alanında sözlü ve yazılı iletişim kurar. | ||||||
| 13 | Sağlık hukuku alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımlarını, hukuk ve sağlık veri tabanlarını ve bilişim-iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | ||||||
| 14 | Sağlık hukukuna ilişkin bilgi ve verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve paylaşılması süreçlerinde hasta mahremiyeti ile kişisel sağlık verilerinin korunması başta olmak üzere toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. | X | |||||
| 15 | Sağlık hukuku ve sağlık politikalarına ilişkin konularda kalite süreçleriyle uyumlu strateji, politika ve uygulama planları geliştirir. | ||||||
| 16 | Sağlık hukuku alanında özümsediği bilgiyi, problem çözme ve uygulama becerilerini tıp, sağlık yönetimi ve sağlık bilimleri ile yürütülen disiplinlerarası çalışmalarda uygular. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |