Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK PSİKOLOJİSİ | TLT2110406 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. HATİCE GÖZDE KESKİN |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, davranışın temel nedenlerini inceleyen psikoloji biliminden yararlanarak öğrencilerin kendilerini ve çevrelerini daha iyi tanımalarını sağlamak, sağlıklı yaşam davranışlarını geliştirmelerine katkı sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Psikolojiye giriş,Sağlık psikolojisi nedir?,Sağlıkla ilgili özel davranışlar,Sağlık davranışları,Sağlığı olumsuz etkileyen davranışlar,Hasta sağlık personeli ilişkisi,Zaman yönetimi,Ara Sınav,Stres,Stres yaşantısı ve değişkenler,Kültür ve psikoloji,Özel durumlarda psikolojik destek ,Travmatik olaylarda psikolojik destek,Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları,Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Sağlık psikolojisinin temel kavramları ile kapsamını tanımlar. | ||
| 2. Sağlığı olumsuz etkileyen davranış biçimlerini listeler. | ||
| 3. Ruh sağlığı bozukluklarının temel özellikleri ile nedenlerini ayırt eder. | ||
| 4. Kültür ile psikoloji arasındaki ilişkiyi savunur. | ||
| 5. Stresin fizyolojik ve psikolojik etkilerini belirtir. | ||
| 6. Stresle baş etme yöntemlerini uygular. | ||
| 7. Özel durumlarda (hastalık, kaza, travma) psikolojik destek yöntemlerini açıklar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Psikolojiye giriş | |
| 2 | Sağlık psikolojisi nedir? | |
| 3 | Sağlıkla ilgili özel davranışlar | |
| 4 | Sağlık davranışları | |
| 5 | Sağlığı olumsuz etkileyen davranışlar | |
| 6 | Hasta sağlık personeli ilişkisi | |
| 7 | Zaman yönetimi | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Stres | |
| 10 | Stres yaşantısı ve değişkenler | |
| 11 | Kültür ve psikoloji | |
| 12 | Özel durumlarda psikolojik destek | |
| 13 | Travmatik olaylarda psikolojik destek | |
| 14 | Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları | |
| 15 | Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1) Sanderman, R., & Morgan, K. (Eds.). (2025). The Routledge international handbook of health psychology. Routledge. 2) Ogden, J. (2023). Health psychology: A textbook (7th ed.). McGraw-Hill. 3) Mair, J. L., Burbach, S. M., Petrella, R. J., McNeely, E., & Stier, J. C. (2024). Digital behavior change intervention designs for habit formation: Systematic review. Journal of Medical Internet Research, 26, e54375. https://doi.org/10.2196/54375 4) El-Malahi, O., Mohajeri, D., Bäuerle, A., Mincu, R. I., Rammos, C., Jansen, C., Teufel, M., Rassaf, T., & Lortz, J. (2025). The influence of eHealth stress management interventions on psychological health parameters in patients with cardiovascular disease: Systematic review and meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 27, e67118. https://doi.org/10.2196/67118 5) Sarcan, E. (Ed.). (2022). Sağlık psikolojisi. Nika Yayınevi. 6) Geylani, M. (2024). Stres yönetimi. İstanbul Kent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 28–34. 7) Tefek, A. (2025). Stresle başa çıkma yöntemlerinin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisi. İktisad Dergisi, 5(1), 1–20. (Erken görünüm/2025 kabul). 8) MoNE (Millî Eğitim Bakanlığı). (2025). Okul temelli psikolojik ilk yardım: Psikolojik danışman/rehber öğretmen kitabı. Ankara: MEB. 9) Kabukçu, K. (2023). Psikolojik ilkyardım ve süreç yönetimi (broşür). Sabancı Üniversitesi CIAD. 10) Çetin, M. (2023). Sağlığın teşviki ve geliştirilmesinde sağlık psikolojisinin rolü. Farabi Tıp Dergisi, 8(3), 236–242. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranır ve alan terminolojisini etkin kullanır. | X | |||||
| 2 | Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir. Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarır. | X | |||||
| 3 | Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. | X | |||||
| 4 | Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılır. Ayrıca diğer sağlık disiplinleri ile çalışır. | X | |||||
| 5 | Temel bilgisayar kullanım bilgisi ile birlikte sağlık işletmeciliği alanındaki yazılım ve donanımı kullanır. Yazışmaları yapabilecek temel tabloları hazırlayabilecek ve mesleki sunumları gerçekleştirebilecek düzeyde bilgisayar programlarını kullanır. | X | |||||
| 6 | İnsanlarla yeterli iletişim becerilerine sahip ve gelişime açık bireyler olurlar. Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlerin bilincinde olurlar. Mesleğin gerektirdiği “kritik düşünme, problem çözme, liderlik becerisi gelişmiş, mesleki etik ilkeler doğrultusunda hızlı ve doğru karar verme, kişilerarası iletişimde başarılı olma, hümanistik özellikleri gelişmiş olma” gibi becerilere sahiptir. | X | |||||
| 7 | Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygular, yeni araç ve cihazları kullanır. Tıbbi tahlil laboratuvarlarında kullanılan cihazların işleyiş ve bakımları hakkında temel düzeyde bilgi sahibidir. Alanı ile ilgili biyomedikal teknolojileri hakkında gerekli teorik ve pratik bilgiye sahiptir ve bu cihazları kullanır. | X | |||||
| 8 | Türkiye’deki sağlık hizmetleriyle ilgili süreçler hakkında bilgi sahibidir ve ilgili süreçleri uygular. | X | |||||
| 9 | İnsan organizmasının en temel yapı taşı olan hücreden başlayarak tüm organ ve sistemlerin temel işleyiş mekanizmaları ve bu mekanizmaların düzenlenmesi ile ilgili bilgilere sahip olur. | X | |||||
| 10 | İnsan bedeninin temel yapısı ile sistemleri oluşturan yapı ve organların anatomik özelliklerini ve birbirleriyle ilişkilerini ifade eder. | X | |||||
| 11 | Kan hücrelerinin sayılması, boyanması gibi hematolojik testler ile kan bankasında kan işlenmesi (aferez) ve ünite kanın alıcıya verilmesi için gerekli testleri yapar. Hematolojik hastalıklar ve bunların kan tablosunda meydana getirdiği değişiklikleri hakkında bilgi sahibidir, hastalıkların tanısına ulaşmada gerekli hematolojik test yöntemlerini uygulayıp, her testin yapılışı, anlamı ve hematolojik hastalıkların tanısındaki önemini bilerek doğru sonuç verme becerisine sahiptir. | X | |||||
| 12 | Öğrenci mikroorganizmaların temel özellikleri hakkında edindiği bilgilerle laboratuvar ortamında klinik örneklerden izole eder ve tanımlar. Mikroorganizmaların patojenitelerini, biyokimyasal, kültür ve mikroskobik özelliklerini açıklar. Mikroorganizmaları tanımlamak için kullanılan test yöntemlerini uygulama becerisine sahiptir. Parazit ve mantarların genel özelliklerini, Parazit-Konak-Vektör ilişkilerini ifade eder, parazitlerin tanı yöntemlerini uygular ve doğru sonuç verebilme becerisine sahiptir. | X | |||||
| 13 | Canlı hücre ve organizmaların kimyasal yapı taşları olan tüm biyomoleküllerin yapı ve fonksiyonları ile bunlarla ilgili biyokimyasal mekanizmaların yanı sıra hastalık sırasındaki biyokimyasal değişiklikler hakkında da bilgi sahibidir. Bu bilgileri kullanarak tıbbi laboratuvarlarda yapılan tüm biyokimyasal analizleri yapabilecek kapasitededir. | X | |||||
| 14 | Canlıların yapısal özelliklerini, hücre ve organellerini, hücre bölünmelerini, genetik, üreme ve dokuların fonksiyonlarını inceleyerek, bunların arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırabilecek bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 15 | Organizmayı oluşturan; hücre, dört temel doku (epitel, bağ, kas, sinir) ve organların yapısı ile bunların histolojik takip ve inceleme yöntemlerini uygular. Yaşayan organizmada ortaya çıkan temel patolojik olayların nedenleri, oluşum mekanizmaları ve morfolojileri hakkında bilgi sahibidir. Rutin patoloji laboratuvarında kullanılan cihazları, işlevlerini, kabaca çalışma prensiplerini ve patoloji laboratuvarının işleyişini, rutin patoloji laboratuvarında kullanılan yöntemleri, patoloji laboratuvarına materyal kabul ve arşiv yapar. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK PSİKOLOJİSİ | TLT2110406 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. HATİCE GÖZDE KESKİN |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, davranışın temel nedenlerini inceleyen psikoloji biliminden yararlanarak öğrencilerin kendilerini ve çevrelerini daha iyi tanımalarını sağlamak, sağlıklı yaşam davranışlarını geliştirmelerine katkı sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Psikolojiye giriş,Sağlık psikolojisi nedir?,Sağlıkla ilgili özel davranışlar,Sağlık davranışları,Sağlığı olumsuz etkileyen davranışlar,Hasta sağlık personeli ilişkisi,Zaman yönetimi,Ara Sınav,Stres,Stres yaşantısı ve değişkenler,Kültür ve psikoloji,Özel durumlarda psikolojik destek ,Travmatik olaylarda psikolojik destek,Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları,Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Sağlık psikolojisinin temel kavramları ile kapsamını tanımlar. | ||
| 2. Sağlığı olumsuz etkileyen davranış biçimlerini listeler. | ||
| 3. Ruh sağlığı bozukluklarının temel özellikleri ile nedenlerini ayırt eder. | ||
| 4. Kültür ile psikoloji arasındaki ilişkiyi savunur. | ||
| 5. Stresin fizyolojik ve psikolojik etkilerini belirtir. | ||
| 6. Stresle baş etme yöntemlerini uygular. | ||
| 7. Özel durumlarda (hastalık, kaza, travma) psikolojik destek yöntemlerini açıklar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Psikolojiye giriş | |
| 2 | Sağlık psikolojisi nedir? | |
| 3 | Sağlıkla ilgili özel davranışlar | |
| 4 | Sağlık davranışları | |
| 5 | Sağlığı olumsuz etkileyen davranışlar | |
| 6 | Hasta sağlık personeli ilişkisi | |
| 7 | Zaman yönetimi | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Stres | |
| 10 | Stres yaşantısı ve değişkenler | |
| 11 | Kültür ve psikoloji | |
| 12 | Özel durumlarda psikolojik destek | |
| 13 | Travmatik olaylarda psikolojik destek | |
| 14 | Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları | |
| 15 | Ruh sağlığı ve davranış bozuklukları | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1) Sanderman, R., & Morgan, K. (Eds.). (2025). The Routledge international handbook of health psychology. Routledge. 2) Ogden, J. (2023). Health psychology: A textbook (7th ed.). McGraw-Hill. 3) Mair, J. L., Burbach, S. M., Petrella, R. J., McNeely, E., & Stier, J. C. (2024). Digital behavior change intervention designs for habit formation: Systematic review. Journal of Medical Internet Research, 26, e54375. https://doi.org/10.2196/54375 4) El-Malahi, O., Mohajeri, D., Bäuerle, A., Mincu, R. I., Rammos, C., Jansen, C., Teufel, M., Rassaf, T., & Lortz, J. (2025). The influence of eHealth stress management interventions on psychological health parameters in patients with cardiovascular disease: Systematic review and meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 27, e67118. https://doi.org/10.2196/67118 5) Sarcan, E. (Ed.). (2022). Sağlık psikolojisi. Nika Yayınevi. 6) Geylani, M. (2024). Stres yönetimi. İstanbul Kent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 28–34. 7) Tefek, A. (2025). Stresle başa çıkma yöntemlerinin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisi. İktisad Dergisi, 5(1), 1–20. (Erken görünüm/2025 kabul). 8) MoNE (Millî Eğitim Bakanlığı). (2025). Okul temelli psikolojik ilk yardım: Psikolojik danışman/rehber öğretmen kitabı. Ankara: MEB. 9) Kabukçu, K. (2023). Psikolojik ilkyardım ve süreç yönetimi (broşür). Sabancı Üniversitesi CIAD. 10) Çetin, M. (2023). Sağlığın teşviki ve geliştirilmesinde sağlık psikolojisinin rolü. Farabi Tıp Dergisi, 8(3), 236–242. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranır ve alan terminolojisini etkin kullanır. | X | |||||
| 2 | Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir. Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarır. | X | |||||
| 3 | Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. | X | |||||
| 4 | Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılır. Ayrıca diğer sağlık disiplinleri ile çalışır. | X | |||||
| 5 | Temel bilgisayar kullanım bilgisi ile birlikte sağlık işletmeciliği alanındaki yazılım ve donanımı kullanır. Yazışmaları yapabilecek temel tabloları hazırlayabilecek ve mesleki sunumları gerçekleştirebilecek düzeyde bilgisayar programlarını kullanır. | X | |||||
| 6 | İnsanlarla yeterli iletişim becerilerine sahip ve gelişime açık bireyler olurlar. Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlerin bilincinde olurlar. Mesleğin gerektirdiği “kritik düşünme, problem çözme, liderlik becerisi gelişmiş, mesleki etik ilkeler doğrultusunda hızlı ve doğru karar verme, kişilerarası iletişimde başarılı olma, hümanistik özellikleri gelişmiş olma” gibi becerilere sahiptir. | X | |||||
| 7 | Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygular, yeni araç ve cihazları kullanır. Tıbbi tahlil laboratuvarlarında kullanılan cihazların işleyiş ve bakımları hakkında temel düzeyde bilgi sahibidir. Alanı ile ilgili biyomedikal teknolojileri hakkında gerekli teorik ve pratik bilgiye sahiptir ve bu cihazları kullanır. | X | |||||
| 8 | Türkiye’deki sağlık hizmetleriyle ilgili süreçler hakkında bilgi sahibidir ve ilgili süreçleri uygular. | X | |||||
| 9 | İnsan organizmasının en temel yapı taşı olan hücreden başlayarak tüm organ ve sistemlerin temel işleyiş mekanizmaları ve bu mekanizmaların düzenlenmesi ile ilgili bilgilere sahip olur. | X | |||||
| 10 | İnsan bedeninin temel yapısı ile sistemleri oluşturan yapı ve organların anatomik özelliklerini ve birbirleriyle ilişkilerini ifade eder. | X | |||||
| 11 | Kan hücrelerinin sayılması, boyanması gibi hematolojik testler ile kan bankasında kan işlenmesi (aferez) ve ünite kanın alıcıya verilmesi için gerekli testleri yapar. Hematolojik hastalıklar ve bunların kan tablosunda meydana getirdiği değişiklikleri hakkında bilgi sahibidir, hastalıkların tanısına ulaşmada gerekli hematolojik test yöntemlerini uygulayıp, her testin yapılışı, anlamı ve hematolojik hastalıkların tanısındaki önemini bilerek doğru sonuç verme becerisine sahiptir. | X | |||||
| 12 | Öğrenci mikroorganizmaların temel özellikleri hakkında edindiği bilgilerle laboratuvar ortamında klinik örneklerden izole eder ve tanımlar. Mikroorganizmaların patojenitelerini, biyokimyasal, kültür ve mikroskobik özelliklerini açıklar. Mikroorganizmaları tanımlamak için kullanılan test yöntemlerini uygulama becerisine sahiptir. Parazit ve mantarların genel özelliklerini, Parazit-Konak-Vektör ilişkilerini ifade eder, parazitlerin tanı yöntemlerini uygular ve doğru sonuç verebilme becerisine sahiptir. | X | |||||
| 13 | Canlı hücre ve organizmaların kimyasal yapı taşları olan tüm biyomoleküllerin yapı ve fonksiyonları ile bunlarla ilgili biyokimyasal mekanizmaların yanı sıra hastalık sırasındaki biyokimyasal değişiklikler hakkında da bilgi sahibidir. Bu bilgileri kullanarak tıbbi laboratuvarlarda yapılan tüm biyokimyasal analizleri yapabilecek kapasitededir. | X | |||||
| 14 | Canlıların yapısal özelliklerini, hücre ve organellerini, hücre bölünmelerini, genetik, üreme ve dokuların fonksiyonlarını inceleyerek, bunların arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırabilecek bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 15 | Organizmayı oluşturan; hücre, dört temel doku (epitel, bağ, kas, sinir) ve organların yapısı ile bunların histolojik takip ve inceleme yöntemlerini uygular. Yaşayan organizmada ortaya çıkan temel patolojik olayların nedenleri, oluşum mekanizmaları ve morfolojileri hakkında bilgi sahibidir. Rutin patoloji laboratuvarında kullanılan cihazları, işlevlerini, kabaca çalışma prensiplerini ve patoloji laboratuvarının işleyişini, rutin patoloji laboratuvarında kullanılan yöntemleri, patoloji laboratuvarına materyal kabul ve arşiv yapar. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |