Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK OKURYAZARLIĞI | FEA2121860 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı | Pazartesi 10:40-11:30 Pazartesi 11:40-12:30 Perşembe 10:40-11:30 Perşembe 11:40-12:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. Uğur UĞRAK |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı Sağlık Okuryazarlığı hakkında temel bilgilerin öğretilmesi ve bu bilgilerin kullanımı için temel beceriler kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Sağlık Okuryazarlığı, Temel Kavramlar,Sağlığın Temel Belirleyicisi Olarak Sağlık Okuryazarlığı,Kitle İletişimi ve Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı,Hastaların Güçlendirilmesi ve Sağlık Okuryazarlığı,Sağlık Bilgisine Erişim Kaynakları,Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı,Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı,Ara Sınav,Sağlık Habercisinin Gözünden Sağlık Okuryazarlığı,Kadın Sağlığı Açısından Sağlık Okuryazarlığı,Aktif Yaşlanma İçin Sağlık Okuryazarlığı,Sağlık okuryazarlığını etkileyen kültürel faktörler,Mobil Sağlık ve Sağlık Okuryazarlığı,Sağlık Okuryazarlığının Sağlık Harcamaları ve Sağlık Hizmetleri Kullanımı Açısından Değerlendirilmesi,Dünyada ve Ülkemizde Sağlık Okuryazarlığı Çalışmaları ,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Sağlık okuryazarlığı ile ilgili temel kavramlarını tanımlar. | ||
| 2. Sağlık Okuryazarlığı hakkında elde edilmiş bilgileri günlük hayatta, halk eğitimlerinde uygular. | ||
| 3. Sağlık alanında doğru bilgi kaynaklarına erişebilme becerisi kazanır. | ||
| 4. Sağlık okuryazarlığını etkileyen faktörleri açıklar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık Okuryazarlığı, Temel Kavramlar | |
| 2 | Sağlığın Temel Belirleyicisi Olarak Sağlık Okuryazarlığı | |
| 3 | Kitle İletişimi ve Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı | |
| 4 | Hastaların Güçlendirilmesi ve Sağlık Okuryazarlığı | |
| 5 | Sağlık Bilgisine Erişim Kaynakları | |
| 6 | Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı | |
| 7 | Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Sağlık Habercisinin Gözünden Sağlık Okuryazarlığı | |
| 10 | Kadın Sağlığı Açısından Sağlık Okuryazarlığı | |
| 11 | Aktif Yaşlanma İçin Sağlık Okuryazarlığı | |
| 12 | Sağlık okuryazarlığını etkileyen kültürel faktörler | |
| 13 | Mobil Sağlık ve Sağlık Okuryazarlığı | |
| 14 | Sağlık Okuryazarlığının Sağlık Harcamaları ve Sağlık Hizmetleri Kullanımı Açısından Değerlendirilmesi | |
| 15 | Dünyada ve Ülkemizde Sağlık Okuryazarlığı Çalışmaları | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Gürhan N., Seyran F. (2023). Sağlık Okuryazarlığı. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2. Çimen, Z., Bayık, A. (2017). Kronik Hastalığı Olan Yaşlı Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık Algısı ve İlişkili Faktörler, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(3),105-125. 3. Oflaz N.K. (2021). Sağlık Okuryazarlığını Anlamak: Türkiye’de Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlık Harcamalarına Etkisi: Türkiye'de Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlık Harcamalarına Etkisi. Aktif Yayınevi. 4. Turan A. (2024). Sağlık Okuryazarlığı. Nobel Bilimsel Eserler. 5. Sağlık Bakanlığı (2025). Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması Raporu. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanına özgü kapsamlı tıbbi terminoloji bilgisine sahiptir ve bu bilgiyi sağlık iletişimi süreçlerinde doğru şekilde kullanır. | ||||||
| 2 | İnsan vücudunun anatomik ve fizyolojik yapısı ile işleyişine ilişkin kuramsal bilgilere sahiptir; hastalıkların patofizyolojisini acil tıp temelinde kavrar. | ||||||
| 3 | Acil durumlarda kullanılan ilaçların farmakolojik özelliklerini, etki mekanizmalarını, endikasyon ve kontrendikasyonlarını mesleki sorumlulukları çerçevesinde bilir. | X | |||||
| 4 | Sistem hastalıklarını ve acil durumlarını tanımlayarak, güncel tıbbi kılavuzlar (ERC, AHA vb.) ve algoritmalar düzeyinde teorik bilgiye sahip olduğunu gösterir. | ||||||
| 5 | Enfeksiyon kontrol yöntemleri, sterilizasyon esasları ve kişisel koruyucu önlemler konusunda kapsamlı bilgi sahibidir. | X | |||||
| 6 | İlk ve Acil Yardım alanında edindiği profesyonel bilgileri kullanarak olay yeri ve hasta değerlendirmesine yönelik verileri yorumlar, karmaşık sorunları analiz eder ve kanıta dayalı çözüm önerileri geliştirir. | ||||||
| 7 | Temel ve ileri yaşam desteği uygulamalarını, güncel tıbbi protokol ve kılavuzlara uygun olarak pratik beceriyle gerçekleştirir. | ||||||
| 8 | Hasta/yaralı üzerinde birincil ve ikincil muayene prensiplerini uygular; hızlı ve doğru triyaj yaparak müdahale önceliklerini belirler. | ||||||
| 9 | EKG ritim analizini gerçekleştirir ve ritim bozukluklarına yönelik gerekli tıbbi girişimsel becerileri sergiler. | ||||||
| 10 | Ambulans ekipmanlarını, tıbbi cihazları ve malzemeleri vakaya uygun ve teknik standartlara göre etkin bir şekilde kullanır. | ||||||
| 11 | Travma olgularını ve KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) vakalarını değerlendirerek uygun stabilizasyon ve müdahale tekniklerini uygular. | ||||||
| 12 | Acil sağlık hizmetleri sunumunda, çalışma arkadaşları ve diğer sağlık disiplinleri ile iş birliği içerisinde, etik ilkelere ve ilgili yasal mevzuata (yönetmelik, yönerge) uygun olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 13 | Öngörülemeyen acil sağlık olaylarında hızlı karar verme yetisi gösterir; vaka yönetiminde ve projelerin yürütülmesinde yönetim/gözetim görevi üstlenir. | ||||||
| 14 | Hayat boyu öğrenme yaklaşımı çerçevesinde, kendi öğrenme gereksinimlerini belirler; mesleki gelişimine yönelik bilimsel ve teknolojik yenilikleri takip ederek öz değerlendirmede bulunur. | ||||||
| 15 | Sağlık hizmeti sunumu sırasında toplumsal ve etik meselelerin farkında olarak hasta haklarına, gizliliğe ve mesleki değerlere uygun davranışlar sergiler. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK OKURYAZARLIĞI | FEA2121860 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı | Pazartesi 10:40-11:30 Pazartesi 11:40-12:30 Perşembe 10:40-11:30 Perşembe 11:40-12:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. Uğur UĞRAK |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı Sağlık Okuryazarlığı hakkında temel bilgilerin öğretilmesi ve bu bilgilerin kullanımı için temel beceriler kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Sağlık Okuryazarlığı, Temel Kavramlar,Sağlığın Temel Belirleyicisi Olarak Sağlık Okuryazarlığı,Kitle İletişimi ve Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı,Hastaların Güçlendirilmesi ve Sağlık Okuryazarlığı,Sağlık Bilgisine Erişim Kaynakları,Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı,Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı,Ara Sınav,Sağlık Habercisinin Gözünden Sağlık Okuryazarlığı,Kadın Sağlığı Açısından Sağlık Okuryazarlığı,Aktif Yaşlanma İçin Sağlık Okuryazarlığı,Sağlık okuryazarlığını etkileyen kültürel faktörler,Mobil Sağlık ve Sağlık Okuryazarlığı,Sağlık Okuryazarlığının Sağlık Harcamaları ve Sağlık Hizmetleri Kullanımı Açısından Değerlendirilmesi,Dünyada ve Ülkemizde Sağlık Okuryazarlığı Çalışmaları ,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Sağlık okuryazarlığı ile ilgili temel kavramlarını tanımlar. | ||
| 2. Sağlık Okuryazarlığı hakkında elde edilmiş bilgileri günlük hayatta, halk eğitimlerinde uygular. | ||
| 3. Sağlık alanında doğru bilgi kaynaklarına erişebilme becerisi kazanır. | ||
| 4. Sağlık okuryazarlığını etkileyen faktörleri açıklar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sağlık Okuryazarlığı, Temel Kavramlar | |
| 2 | Sağlığın Temel Belirleyicisi Olarak Sağlık Okuryazarlığı | |
| 3 | Kitle İletişimi ve Eleştirel Sağlık Okuryazarlığı | |
| 4 | Hastaların Güçlendirilmesi ve Sağlık Okuryazarlığı | |
| 5 | Sağlık Bilgisine Erişim Kaynakları | |
| 6 | Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı | |
| 7 | Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığı | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Sağlık Habercisinin Gözünden Sağlık Okuryazarlığı | |
| 10 | Kadın Sağlığı Açısından Sağlık Okuryazarlığı | |
| 11 | Aktif Yaşlanma İçin Sağlık Okuryazarlığı | |
| 12 | Sağlık okuryazarlığını etkileyen kültürel faktörler | |
| 13 | Mobil Sağlık ve Sağlık Okuryazarlığı | |
| 14 | Sağlık Okuryazarlığının Sağlık Harcamaları ve Sağlık Hizmetleri Kullanımı Açısından Değerlendirilmesi | |
| 15 | Dünyada ve Ülkemizde Sağlık Okuryazarlığı Çalışmaları | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Gürhan N., Seyran F. (2023). Sağlık Okuryazarlığı. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2. Çimen, Z., Bayık, A. (2017). Kronik Hastalığı Olan Yaşlı Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık Algısı ve İlişkili Faktörler, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(3),105-125. 3. Oflaz N.K. (2021). Sağlık Okuryazarlığını Anlamak: Türkiye’de Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlık Harcamalarına Etkisi: Türkiye'de Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlık Harcamalarına Etkisi. Aktif Yayınevi. 4. Turan A. (2024). Sağlık Okuryazarlığı. Nobel Bilimsel Eserler. 5. Sağlık Bakanlığı (2025). Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması Raporu. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanına özgü kapsamlı tıbbi terminoloji bilgisine sahiptir ve bu bilgiyi sağlık iletişimi süreçlerinde doğru şekilde kullanır. | ||||||
| 2 | İnsan vücudunun anatomik ve fizyolojik yapısı ile işleyişine ilişkin kuramsal bilgilere sahiptir; hastalıkların patofizyolojisini acil tıp temelinde kavrar. | ||||||
| 3 | Acil durumlarda kullanılan ilaçların farmakolojik özelliklerini, etki mekanizmalarını, endikasyon ve kontrendikasyonlarını mesleki sorumlulukları çerçevesinde bilir. | X | |||||
| 4 | Sistem hastalıklarını ve acil durumlarını tanımlayarak, güncel tıbbi kılavuzlar (ERC, AHA vb.) ve algoritmalar düzeyinde teorik bilgiye sahip olduğunu gösterir. | ||||||
| 5 | Enfeksiyon kontrol yöntemleri, sterilizasyon esasları ve kişisel koruyucu önlemler konusunda kapsamlı bilgi sahibidir. | X | |||||
| 6 | İlk ve Acil Yardım alanında edindiği profesyonel bilgileri kullanarak olay yeri ve hasta değerlendirmesine yönelik verileri yorumlar, karmaşık sorunları analiz eder ve kanıta dayalı çözüm önerileri geliştirir. | ||||||
| 7 | Temel ve ileri yaşam desteği uygulamalarını, güncel tıbbi protokol ve kılavuzlara uygun olarak pratik beceriyle gerçekleştirir. | ||||||
| 8 | Hasta/yaralı üzerinde birincil ve ikincil muayene prensiplerini uygular; hızlı ve doğru triyaj yaparak müdahale önceliklerini belirler. | ||||||
| 9 | EKG ritim analizini gerçekleştirir ve ritim bozukluklarına yönelik gerekli tıbbi girişimsel becerileri sergiler. | ||||||
| 10 | Ambulans ekipmanlarını, tıbbi cihazları ve malzemeleri vakaya uygun ve teknik standartlara göre etkin bir şekilde kullanır. | ||||||
| 11 | Travma olgularını ve KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) vakalarını değerlendirerek uygun stabilizasyon ve müdahale tekniklerini uygular. | ||||||
| 12 | Acil sağlık hizmetleri sunumunda, çalışma arkadaşları ve diğer sağlık disiplinleri ile iş birliği içerisinde, etik ilkelere ve ilgili yasal mevzuata (yönetmelik, yönerge) uygun olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 13 | Öngörülemeyen acil sağlık olaylarında hızlı karar verme yetisi gösterir; vaka yönetiminde ve projelerin yürütülmesinde yönetim/gözetim görevi üstlenir. | ||||||
| 14 | Hayat boyu öğrenme yaklaşımı çerçevesinde, kendi öğrenme gereksinimlerini belirler; mesleki gelişimine yönelik bilimsel ve teknolojik yenilikleri takip ederek öz değerlendirmede bulunur. | ||||||
| 15 | Sağlık hizmeti sunumu sırasında toplumsal ve etik meselelerin farkında olarak hasta haklarına, gizliliğe ve mesleki değerlere uygun davranışlar sergiler. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |