Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| KLİNİK BİYOKİMYA | MLT2123235 | Güz Dönemi | 2+4 | 4 | 6 |
| Ders Programı | Pazartesi 08:40-09:30 Pazartesi 09:40-10:30 Pazartesi 10:40-11:30 Pazartesi 11:40-12:30 Perşembe 08:40-09:30 Perşembe 09:40-10:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. CANSEL ÇAKIR, Öğr.Gör. YASEMİN AKDİŞ |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, öğrencilere klinik biyokimya uygulamalarının tanıtılması ve klinik biyokimya testlerini yapma becerisinin kazandırılmasıdır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Klinik Biyokimyaya Giriş,Klinik Biyokimya Laboratuvarında Kalite Yönetimi İle Kalite Kontrol,Sıvı-Elektrolit Dengesi,Protein Metabolizması Bozuklukları,Plazma Proteinleri İle Enzimlerin Klinik Değerlendirilmesi,Karbonhidrat Metabolizması Bozuklukları,Lipit Metabolizması Bozuklukları,Ara Sınav,Toksikoloji,Endokrinoloji,Kemik Metabolizması Biyobelirteçleri,Beyin Omurilik Sıvısının Biyokimyasal Değerlendirilmesi,Tümör Belirteçlerinin Klinik Değerlendirilmesi,Terapötik İlaç Düzeyi İzlemi,Mineral Metabolizmasının Biyokimyasal Değerlendirilmesi,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Klinik biyokimyanın temel kavramlarını, klinik biyokimya laboratuvarında kalite yönetimi ile kalite kontrol ilkelerini, sıvı-elektrolit dengesini açıklar. | ||
| Protein metabolizması bozukluklarını, plazma proteinleri ile enzimlerin klinik değerlendirilmesini, karbonhidrat metabolizması bozukluklarını değerlendirir. | ||
| Lipit metabolizması bozukluklarını ile toksikolojik analizlerin klinik biyokimyadaki kullanım alanlarını karşılaştırır. | ||
| Endokrinolojik testleri, kemik metabolizması biyobelirteçlerini ile beyin omurilik sıvısının biyokimyasal değerlendirilmesini analiz eder. | ||
| Tümör belirteçlerinin klinik kullanımını, terapötik ilaç düzeyi izlemini, mineral metabolizmasının biyokimyasal değerlendirilmesini ilişkilendirir. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Klinik Biyokimyaya Giriş | |
| 2 | Klinik Biyokimya Laboratuvarında Kalite Yönetimi İle Kalite Kontrol | |
| 3 | Sıvı-Elektrolit Dengesi | |
| 4 | Protein Metabolizması Bozuklukları | |
| 5 | Plazma Proteinleri İle Enzimlerin Klinik Değerlendirilmesi | |
| 6 | Karbonhidrat Metabolizması Bozuklukları | |
| 7 | Lipit Metabolizması Bozuklukları | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Toksikoloji | |
| 10 | Endokrinoloji | |
| 11 | Kemik Metabolizması Biyobelirteçleri | |
| 12 | Beyin Omurilik Sıvısının Biyokimyasal Değerlendirilmesi | |
| 13 | Tümör Belirteçlerinin Klinik Değerlendirilmesi | |
| 14 | Terapötik İlaç Düzeyi İzlemi | |
| 15 | Mineral Metabolizmasının Biyokimyasal Değerlendirilmesi | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Ciaccio, M. (Ed.). (2024). Clinical and laboratory medicine textbook. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-24958-7 2. Paşaoğlu, H. (2024). Temel / Klinik Biyokimya. Pelikan Yayınları. 3. Konukoğlu, D. (2023). Temel ve Klinik Biyokimya: Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları İçin. Nobel Tıp Kitabevi. 4. Mert, H., Mert, N. (2023). Veteriner Klinik Biyokimya. Nobel Tıp Kitabevi. 5. Aslan, E. G. (2024). Klinik Biyokimya Uygulama Kitabı. Kapadokya Üniversitesi Yayınları. 6. Murphy, M., Srivastava, R., ve Deans, K. (2023). Clinical biochemistry: An illustrated colour text (7th ed.). Elsevier. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranır ve alan terminolojisini etkin kullanır. | ||||||
| 2 | Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir. Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarır. | ||||||
| 3 | Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. | ||||||
| 4 | Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılır. Ayrıca diğer sağlık disiplinleri ile çalışır. | ||||||
| 5 | Temel bilgisayar kullanım bilgisi ile birlikte sağlık işletmeciliği alanındaki yazılım ve donanımı kullanır. Yazışmaları yapabilecek temel tabloları hazırlayabilecek ve mesleki sunumları gerçekleştirebilecek düzeyde bilgisayar programlarını kullanır. | ||||||
| 6 | İnsanlarla yeterli iletişim becerilerine sahip ve gelişime açık bireyler olurlar. Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlerin bilincinde olurlar. Mesleğin gerektirdiği “kritik düşünme, problem çözme, liderlik becerisi gelişmiş, mesleki etik ilkeler doğrultusunda hızlı ve doğru karar verme, kişilerarası iletişimde başarılı olma, hümanistik özellikleri gelişmiş olma” gibi becerilere sahiptir. | ||||||
| 7 | Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygular, yeni araç ve cihazları kullanır. Tıbbi tahlil laboratuvarlarında kullanılan cihazların işleyiş ve bakımları hakkında temel düzeyde bilgi sahibidir. Alanı ile ilgili biyomedikal teknolojileri hakkında gerekli teorik ve pratik bilgiye sahiptir ve bu cihazları kullanır. | ||||||
| 8 | Türkiye’deki sağlık hizmetleriyle ilgili süreçler hakkında bilgi sahibidir ve ilgili süreçleri uygular. | ||||||
| 9 | İnsan organizmasının en temel yapı taşı olan hücreden başlayarak tüm organ ve sistemlerin temel işleyiş mekanizmaları ve bu mekanizmaların düzenlenmesi ile ilgili bilgilere sahip olur. | ||||||
| 10 | İnsan bedeninin temel yapısı ile sistemleri oluşturan yapı ve organların anatomik özelliklerini ve birbirleriyle ilişkilerini ifade eder. | ||||||
| 11 | Kan hücrelerinin sayılması, boyanması gibi hematolojik testler ile kan bankasında kan işlenmesi (aferez) ve ünite kanın alıcıya verilmesi için gerekli testleri yapar. Hematolojik hastalıklar ve bunların kan tablosunda meydana getirdiği değişiklikleri hakkında bilgi sahibidir, hastalıkların tanısına ulaşmada gerekli hematolojik test yöntemlerini uygulayıp, her testin yapılışı, anlamı ve hematolojik hastalıkların tanısındaki önemini bilerek doğru sonuç verme becerisine sahiptir. | ||||||
| 12 | Öğrenci mikroorganizmaların temel özellikleri hakkında edindiği bilgilerle laboratuvar ortamında klinik örneklerden izole eder ve tanımlar. Mikroorganizmaların patojenitelerini, biyokimyasal, kültür ve mikroskobik özelliklerini açıklar. Mikroorganizmaları tanımlamak için kullanılan test yöntemlerini uygulama becerisine sahiptir. Parazit ve mantarların genel özelliklerini, Parazit-Konak-Vektör ilişkilerini ifade eder, parazitlerin tanı yöntemlerini uygular ve doğru sonuç verebilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 13 | Canlı hücre ve organizmaların kimyasal yapı taşları olan tüm biyomoleküllerin yapı ve fonksiyonları ile bunlarla ilgili biyokimyasal mekanizmaların yanı sıra hastalık sırasındaki biyokimyasal değişiklikler hakkında da bilgi sahibidir. Bu bilgileri kullanarak tıbbi laboratuvarlarda yapılan tüm biyokimyasal analizleri yapabilecek kapasitededir. | ||||||
| 14 | Canlıların yapısal özelliklerini, hücre ve organellerini, hücre bölünmelerini, genetik, üreme ve dokuların fonksiyonlarını inceleyerek, bunların arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırabilecek bilgiye sahiptir. | ||||||
| 15 | Organizmayı oluşturan; hücre, dört temel doku (epitel, bağ, kas, sinir) ve organların yapısı ile bunların histolojik takip ve inceleme yöntemlerini uygular. Yaşayan organizmada ortaya çıkan temel patolojik olayların nedenleri, oluşum mekanizmaları ve morfolojileri hakkında bilgi sahibidir. Rutin patoloji laboratuvarında kullanılan cihazları, işlevlerini, kabaca çalışma prensiplerini ve patoloji laboratuvarının işleyişini, rutin patoloji laboratuvarında kullanılan yöntemleri, patoloji laboratuvarına materyal kabul ve arşiv yapar. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| KLİNİK BİYOKİMYA | MLT2123235 | Güz Dönemi | 2+4 | 4 | 6 |
| Ders Programı | Pazartesi 08:40-09:30 Pazartesi 09:40-10:30 Pazartesi 10:40-11:30 Pazartesi 11:40-12:30 Perşembe 08:40-09:30 Perşembe 09:40-10:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. CANSEL ÇAKIR, Öğr.Gör. YASEMİN AKDİŞ |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, öğrencilere klinik biyokimya uygulamalarının tanıtılması ve klinik biyokimya testlerini yapma becerisinin kazandırılmasıdır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Klinik Biyokimyaya Giriş,Klinik Biyokimya Laboratuvarında Kalite Yönetimi İle Kalite Kontrol,Sıvı-Elektrolit Dengesi,Protein Metabolizması Bozuklukları,Plazma Proteinleri İle Enzimlerin Klinik Değerlendirilmesi,Karbonhidrat Metabolizması Bozuklukları,Lipit Metabolizması Bozuklukları,Ara Sınav,Toksikoloji,Endokrinoloji,Kemik Metabolizması Biyobelirteçleri,Beyin Omurilik Sıvısının Biyokimyasal Değerlendirilmesi,Tümör Belirteçlerinin Klinik Değerlendirilmesi,Terapötik İlaç Düzeyi İzlemi,Mineral Metabolizmasının Biyokimyasal Değerlendirilmesi,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Klinik biyokimyanın temel kavramlarını, klinik biyokimya laboratuvarında kalite yönetimi ile kalite kontrol ilkelerini, sıvı-elektrolit dengesini açıklar. | ||
| Protein metabolizması bozukluklarını, plazma proteinleri ile enzimlerin klinik değerlendirilmesini, karbonhidrat metabolizması bozukluklarını değerlendirir. | ||
| Lipit metabolizması bozukluklarını ile toksikolojik analizlerin klinik biyokimyadaki kullanım alanlarını karşılaştırır. | ||
| Endokrinolojik testleri, kemik metabolizması biyobelirteçlerini ile beyin omurilik sıvısının biyokimyasal değerlendirilmesini analiz eder. | ||
| Tümör belirteçlerinin klinik kullanımını, terapötik ilaç düzeyi izlemini, mineral metabolizmasının biyokimyasal değerlendirilmesini ilişkilendirir. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Klinik Biyokimyaya Giriş | |
| 2 | Klinik Biyokimya Laboratuvarında Kalite Yönetimi İle Kalite Kontrol | |
| 3 | Sıvı-Elektrolit Dengesi | |
| 4 | Protein Metabolizması Bozuklukları | |
| 5 | Plazma Proteinleri İle Enzimlerin Klinik Değerlendirilmesi | |
| 6 | Karbonhidrat Metabolizması Bozuklukları | |
| 7 | Lipit Metabolizması Bozuklukları | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Toksikoloji | |
| 10 | Endokrinoloji | |
| 11 | Kemik Metabolizması Biyobelirteçleri | |
| 12 | Beyin Omurilik Sıvısının Biyokimyasal Değerlendirilmesi | |
| 13 | Tümör Belirteçlerinin Klinik Değerlendirilmesi | |
| 14 | Terapötik İlaç Düzeyi İzlemi | |
| 15 | Mineral Metabolizmasının Biyokimyasal Değerlendirilmesi | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Ciaccio, M. (Ed.). (2024). Clinical and laboratory medicine textbook. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-24958-7 2. Paşaoğlu, H. (2024). Temel / Klinik Biyokimya. Pelikan Yayınları. 3. Konukoğlu, D. (2023). Temel ve Klinik Biyokimya: Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları İçin. Nobel Tıp Kitabevi. 4. Mert, H., Mert, N. (2023). Veteriner Klinik Biyokimya. Nobel Tıp Kitabevi. 5. Aslan, E. G. (2024). Klinik Biyokimya Uygulama Kitabı. Kapadokya Üniversitesi Yayınları. 6. Murphy, M., Srivastava, R., ve Deans, K. (2023). Clinical biochemistry: An illustrated colour text (7th ed.). Elsevier. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranır ve alan terminolojisini etkin kullanır. | ||||||
| 2 | Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir. Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarır. | ||||||
| 3 | Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. | ||||||
| 4 | Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılır. Ayrıca diğer sağlık disiplinleri ile çalışır. | ||||||
| 5 | Temel bilgisayar kullanım bilgisi ile birlikte sağlık işletmeciliği alanındaki yazılım ve donanımı kullanır. Yazışmaları yapabilecek temel tabloları hazırlayabilecek ve mesleki sunumları gerçekleştirebilecek düzeyde bilgisayar programlarını kullanır. | ||||||
| 6 | İnsanlarla yeterli iletişim becerilerine sahip ve gelişime açık bireyler olurlar. Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlerin bilincinde olurlar. Mesleğin gerektirdiği “kritik düşünme, problem çözme, liderlik becerisi gelişmiş, mesleki etik ilkeler doğrultusunda hızlı ve doğru karar verme, kişilerarası iletişimde başarılı olma, hümanistik özellikleri gelişmiş olma” gibi becerilere sahiptir. | ||||||
| 7 | Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygular, yeni araç ve cihazları kullanır. Tıbbi tahlil laboratuvarlarında kullanılan cihazların işleyiş ve bakımları hakkında temel düzeyde bilgi sahibidir. Alanı ile ilgili biyomedikal teknolojileri hakkında gerekli teorik ve pratik bilgiye sahiptir ve bu cihazları kullanır. | ||||||
| 8 | Türkiye’deki sağlık hizmetleriyle ilgili süreçler hakkında bilgi sahibidir ve ilgili süreçleri uygular. | ||||||
| 9 | İnsan organizmasının en temel yapı taşı olan hücreden başlayarak tüm organ ve sistemlerin temel işleyiş mekanizmaları ve bu mekanizmaların düzenlenmesi ile ilgili bilgilere sahip olur. | ||||||
| 10 | İnsan bedeninin temel yapısı ile sistemleri oluşturan yapı ve organların anatomik özelliklerini ve birbirleriyle ilişkilerini ifade eder. | ||||||
| 11 | Kan hücrelerinin sayılması, boyanması gibi hematolojik testler ile kan bankasında kan işlenmesi (aferez) ve ünite kanın alıcıya verilmesi için gerekli testleri yapar. Hematolojik hastalıklar ve bunların kan tablosunda meydana getirdiği değişiklikleri hakkında bilgi sahibidir, hastalıkların tanısına ulaşmada gerekli hematolojik test yöntemlerini uygulayıp, her testin yapılışı, anlamı ve hematolojik hastalıkların tanısındaki önemini bilerek doğru sonuç verme becerisine sahiptir. | ||||||
| 12 | Öğrenci mikroorganizmaların temel özellikleri hakkında edindiği bilgilerle laboratuvar ortamında klinik örneklerden izole eder ve tanımlar. Mikroorganizmaların patojenitelerini, biyokimyasal, kültür ve mikroskobik özelliklerini açıklar. Mikroorganizmaları tanımlamak için kullanılan test yöntemlerini uygulama becerisine sahiptir. Parazit ve mantarların genel özelliklerini, Parazit-Konak-Vektör ilişkilerini ifade eder, parazitlerin tanı yöntemlerini uygular ve doğru sonuç verebilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 13 | Canlı hücre ve organizmaların kimyasal yapı taşları olan tüm biyomoleküllerin yapı ve fonksiyonları ile bunlarla ilgili biyokimyasal mekanizmaların yanı sıra hastalık sırasındaki biyokimyasal değişiklikler hakkında da bilgi sahibidir. Bu bilgileri kullanarak tıbbi laboratuvarlarda yapılan tüm biyokimyasal analizleri yapabilecek kapasitededir. | ||||||
| 14 | Canlıların yapısal özelliklerini, hücre ve organellerini, hücre bölünmelerini, genetik, üreme ve dokuların fonksiyonlarını inceleyerek, bunların arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırabilecek bilgiye sahiptir. | ||||||
| 15 | Organizmayı oluşturan; hücre, dört temel doku (epitel, bağ, kas, sinir) ve organların yapısı ile bunların histolojik takip ve inceleme yöntemlerini uygular. Yaşayan organizmada ortaya çıkan temel patolojik olayların nedenleri, oluşum mekanizmaları ve morfolojileri hakkında bilgi sahibidir. Rutin patoloji laboratuvarında kullanılan cihazları, işlevlerini, kabaca çalışma prensiplerini ve patoloji laboratuvarının işleyişini, rutin patoloji laboratuvarında kullanılan yöntemleri, patoloji laboratuvarına materyal kabul ve arşiv yapar. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |