Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BESLENMEYE GİRİŞ | İAY1110062 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. HATİCE GÖZDE KESKİN |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerini öğretmek ve sağlıklı beslenmenin sağlık üzerindeki etkileri hakkında bilgi kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Beslenmenin Tanımı ve Önemi,Karbonhidratlar, Posanın Önemi,Lipitler, Kalp-Damar Hastalığındaki Önemi,Proteinler, Protein-Enerji Malnütrisyonu,Enerji Metabolizması Su, İnsan Beslenmesindeki Önemi,Mineraller I (Sodyum, Potasyum, Klor Kalsiyum, Flor, Magnezyum),Mineraller II (Demir, Bakır, İyot, Çinko),Ara Sınav,Yağda Eriyen Vitaminler ( A,D,E,K Vitaminleri),Suda Eriyen vitaminler (Tiamin, Riboflavin, Niasin, Pantotenik Asit, Biotin, Kolin, C Vitamini),Besin Grupları I (Etler, Kurubaklagiller, Yumurta, Süt ve Süt Ürünleri),Besin Grupları II (Tahıl, Sebze- Meyveler, Yağlar, Tatlılar),Sağlıklı Besin Seçimi,Özel Durumlarda Beslenme I (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi) ,Özel Durumlarda Beslenme II (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi),Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Beslenmenin tanımını yapar ve sağlıklı yaşam için önemini açıklar. | ||
| 2. Karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineralleri sınıflandırır ve görevlerini tanımlar. | ||
| 3. Yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerini listeler. | ||
| 4. Yaşam dönemlerine (gebelik, bebeklik, çocukluk, ergenlik, yaşlılık) göre beslenme gereksinimlerini değerlendirir. | ||
| 5. Sağlıklı besin seçimi için besin gruplarını ayırt eder ve örnek beslenme planını belirtir. | ||
| 6. Yetersiz ve dengesiz beslenmenin yol açabileceği sağlık sorunlarını tartışır. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Beslenmenin Tanımı ve Önemi | |
| 2 | Karbonhidratlar, Posanın Önemi | |
| 3 | Lipitler, Kalp-Damar Hastalığındaki Önemi | |
| 4 | Proteinler, Protein-Enerji Malnütrisyonu | |
| 5 | Enerji Metabolizması Su, İnsan Beslenmesindeki Önemi | |
| 6 | Mineraller I (Sodyum, Potasyum, Klor Kalsiyum, Flor, Magnezyum) | |
| 7 | Mineraller II (Demir, Bakır, İyot, Çinko) | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Yağda Eriyen Vitaminler ( A,D,E,K Vitaminleri) | |
| 10 | Suda Eriyen vitaminler (Tiamin, Riboflavin, Niasin, Pantotenik Asit, Biotin, Kolin, C Vitamini) | |
| 11 | Besin Grupları I (Etler, Kurubaklagiller, Yumurta, Süt ve Süt Ürünleri) | |
| 12 | Besin Grupları II (Tahıl, Sebze- Meyveler, Yağlar, Tatlılar) | |
| 13 | Sağlıklı Besin Seçimi | |
| 14 | Özel Durumlarda Beslenme I (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi) | |
| 15 | Özel Durumlarda Beslenme II (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi) | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Retterstøl, K., et al. (2024). Fat and fatty acids – a scoping review for NNR2023. Food & Nutrition Research, 68, 9980. foodandnutritionresearch.net 2. Jula, A., et al. (2024). Sodium – a systematic review for NNR2023. Food & Nutrition Research, 68, 10319. 3. World Health Organization. (2023). Saturated fatty acid and trans-fatty acid intake for adults and children: WHO guideline. Geneva: WHO. 4. Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (2022). Krause and Mahan’s Food & the Nutrition Care Process (16th ed.). Elsevier. us.elsevierhealth.comTargetVitalSource 5. Smith, A. M., Collene, A. L., & Spees, C. (2024). Wardlaw’s Contemporary Nutrition (13th ed.). McGraw-Hill. 6. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2023). Türkiye Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) 2022 Raporu. Ankara: HSGM. 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER 2022). Ankara: Sağlık Bakanlığı. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanına özgü kapsamlı tıbbi terminoloji bilgisine sahiptir ve bu bilgiyi sağlık iletişimi süreçlerinde doğru şekilde kullanır. | ||||||
| 2 | İnsan vücudunun anatomik ve fizyolojik yapısı ile işleyişine ilişkin kuramsal bilgilere sahiptir; hastalıkların patofizyolojisini acil tıp temelinde kavrar. | ||||||
| 3 | Acil durumlarda kullanılan ilaçların farmakolojik özelliklerini, etki mekanizmalarını, endikasyon ve kontrendikasyonlarını mesleki sorumlulukları çerçevesinde bilir. | X | |||||
| 4 | Sistem hastalıklarını ve acil durumlarını tanımlayarak, güncel tıbbi kılavuzlar (ERC, AHA vb.) ve algoritmalar düzeyinde teorik bilgiye sahip olduğunu gösterir. | X | |||||
| 5 | Enfeksiyon kontrol yöntemleri, sterilizasyon esasları ve kişisel koruyucu önlemler konusunda kapsamlı bilgi sahibidir. | X | |||||
| 6 | İlk ve Acil Yardım alanında edindiği profesyonel bilgileri kullanarak olay yeri ve hasta değerlendirmesine yönelik verileri yorumlar, karmaşık sorunları analiz eder ve kanıta dayalı çözüm önerileri geliştirir. | ||||||
| 7 | Temel ve ileri yaşam desteği uygulamalarını, güncel tıbbi protokol ve kılavuzlara uygun olarak pratik beceriyle gerçekleştirir. | ||||||
| 8 | Hasta/yaralı üzerinde birincil ve ikincil muayene prensiplerini uygular; hızlı ve doğru triyaj yaparak müdahale önceliklerini belirler. | ||||||
| 9 | EKG ritim analizini gerçekleştirir ve ritim bozukluklarına yönelik gerekli tıbbi girişimsel becerileri sergiler. | ||||||
| 10 | Ambulans ekipmanlarını, tıbbi cihazları ve malzemeleri vakaya uygun ve teknik standartlara göre etkin bir şekilde kullanır. | ||||||
| 11 | Travma olgularını ve KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) vakalarını değerlendirerek uygun stabilizasyon ve müdahale tekniklerini uygular. | ||||||
| 12 | Acil sağlık hizmetleri sunumunda, çalışma arkadaşları ve diğer sağlık disiplinleri ile iş birliği içerisinde, etik ilkelere ve ilgili yasal mevzuata (yönetmelik, yönerge) uygun olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 13 | Öngörülemeyen acil sağlık olaylarında hızlı karar verme yetisi gösterir; vaka yönetiminde ve projelerin yürütülmesinde yönetim/gözetim görevi üstlenir. | ||||||
| 14 | Hayat boyu öğrenme yaklaşımı çerçevesinde, kendi öğrenme gereksinimlerini belirler; mesleki gelişimine yönelik bilimsel ve teknolojik yenilikleri takip ederek öz değerlendirmede bulunur. | ||||||
| 15 | Sağlık hizmeti sunumu sırasında toplumsal ve etik meselelerin farkında olarak hasta haklarına, gizliliğe ve mesleki değerlere uygun davranışlar sergiler. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BESLENMEYE GİRİŞ | İAY1110062 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. HATİCE GÖZDE KESKİN |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerini öğretmek ve sağlıklı beslenmenin sağlık üzerindeki etkileri hakkında bilgi kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Beslenmenin Tanımı ve Önemi,Karbonhidratlar, Posanın Önemi,Lipitler, Kalp-Damar Hastalığındaki Önemi,Proteinler, Protein-Enerji Malnütrisyonu,Enerji Metabolizması Su, İnsan Beslenmesindeki Önemi,Mineraller I (Sodyum, Potasyum, Klor Kalsiyum, Flor, Magnezyum),Mineraller II (Demir, Bakır, İyot, Çinko),Ara Sınav,Yağda Eriyen Vitaminler ( A,D,E,K Vitaminleri),Suda Eriyen vitaminler (Tiamin, Riboflavin, Niasin, Pantotenik Asit, Biotin, Kolin, C Vitamini),Besin Grupları I (Etler, Kurubaklagiller, Yumurta, Süt ve Süt Ürünleri),Besin Grupları II (Tahıl, Sebze- Meyveler, Yağlar, Tatlılar),Sağlıklı Besin Seçimi,Özel Durumlarda Beslenme I (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi) ,Özel Durumlarda Beslenme II (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi),Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Beslenmenin tanımını yapar ve sağlıklı yaşam için önemini açıklar. | ||
| 2. Karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineralleri sınıflandırır ve görevlerini tanımlar. | ||
| 3. Yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerini listeler. | ||
| 4. Yaşam dönemlerine (gebelik, bebeklik, çocukluk, ergenlik, yaşlılık) göre beslenme gereksinimlerini değerlendirir. | ||
| 5. Sağlıklı besin seçimi için besin gruplarını ayırt eder ve örnek beslenme planını belirtir. | ||
| 6. Yetersiz ve dengesiz beslenmenin yol açabileceği sağlık sorunlarını tartışır. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Beslenmenin Tanımı ve Önemi | |
| 2 | Karbonhidratlar, Posanın Önemi | |
| 3 | Lipitler, Kalp-Damar Hastalığındaki Önemi | |
| 4 | Proteinler, Protein-Enerji Malnütrisyonu | |
| 5 | Enerji Metabolizması Su, İnsan Beslenmesindeki Önemi | |
| 6 | Mineraller I (Sodyum, Potasyum, Klor Kalsiyum, Flor, Magnezyum) | |
| 7 | Mineraller II (Demir, Bakır, İyot, Çinko) | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Yağda Eriyen Vitaminler ( A,D,E,K Vitaminleri) | |
| 10 | Suda Eriyen vitaminler (Tiamin, Riboflavin, Niasin, Pantotenik Asit, Biotin, Kolin, C Vitamini) | |
| 11 | Besin Grupları I (Etler, Kurubaklagiller, Yumurta, Süt ve Süt Ürünleri) | |
| 12 | Besin Grupları II (Tahıl, Sebze- Meyveler, Yağlar, Tatlılar) | |
| 13 | Sağlıklı Besin Seçimi | |
| 14 | Özel Durumlarda Beslenme I (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi) | |
| 15 | Özel Durumlarda Beslenme II (Gebe-emzikli, 0-1 yaş bebek beslenmesi, okul çağı, okul öncesi çocuk, adölesan çağı beslenme, yaşlı beslenmesi) | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Retterstøl, K., et al. (2024). Fat and fatty acids – a scoping review for NNR2023. Food & Nutrition Research, 68, 9980. foodandnutritionresearch.net 2. Jula, A., et al. (2024). Sodium – a systematic review for NNR2023. Food & Nutrition Research, 68, 10319. 3. World Health Organization. (2023). Saturated fatty acid and trans-fatty acid intake for adults and children: WHO guideline. Geneva: WHO. 4. Raymond, J. L., & Morrow, K. (Eds.). (2022). Krause and Mahan’s Food & the Nutrition Care Process (16th ed.). Elsevier. us.elsevierhealth.comTargetVitalSource 5. Smith, A. M., Collene, A. L., & Spees, C. (2024). Wardlaw’s Contemporary Nutrition (13th ed.). McGraw-Hill. 6. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2023). Türkiye Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) 2022 Raporu. Ankara: HSGM. 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER 2022). Ankara: Sağlık Bakanlığı. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Alanına özgü kapsamlı tıbbi terminoloji bilgisine sahiptir ve bu bilgiyi sağlık iletişimi süreçlerinde doğru şekilde kullanır. | ||||||
| 2 | İnsan vücudunun anatomik ve fizyolojik yapısı ile işleyişine ilişkin kuramsal bilgilere sahiptir; hastalıkların patofizyolojisini acil tıp temelinde kavrar. | ||||||
| 3 | Acil durumlarda kullanılan ilaçların farmakolojik özelliklerini, etki mekanizmalarını, endikasyon ve kontrendikasyonlarını mesleki sorumlulukları çerçevesinde bilir. | X | |||||
| 4 | Sistem hastalıklarını ve acil durumlarını tanımlayarak, güncel tıbbi kılavuzlar (ERC, AHA vb.) ve algoritmalar düzeyinde teorik bilgiye sahip olduğunu gösterir. | X | |||||
| 5 | Enfeksiyon kontrol yöntemleri, sterilizasyon esasları ve kişisel koruyucu önlemler konusunda kapsamlı bilgi sahibidir. | X | |||||
| 6 | İlk ve Acil Yardım alanında edindiği profesyonel bilgileri kullanarak olay yeri ve hasta değerlendirmesine yönelik verileri yorumlar, karmaşık sorunları analiz eder ve kanıta dayalı çözüm önerileri geliştirir. | ||||||
| 7 | Temel ve ileri yaşam desteği uygulamalarını, güncel tıbbi protokol ve kılavuzlara uygun olarak pratik beceriyle gerçekleştirir. | ||||||
| 8 | Hasta/yaralı üzerinde birincil ve ikincil muayene prensiplerini uygular; hızlı ve doğru triyaj yaparak müdahale önceliklerini belirler. | ||||||
| 9 | EKG ritim analizini gerçekleştirir ve ritim bozukluklarına yönelik gerekli tıbbi girişimsel becerileri sergiler. | ||||||
| 10 | Ambulans ekipmanlarını, tıbbi cihazları ve malzemeleri vakaya uygun ve teknik standartlara göre etkin bir şekilde kullanır. | ||||||
| 11 | Travma olgularını ve KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) vakalarını değerlendirerek uygun stabilizasyon ve müdahale tekniklerini uygular. | ||||||
| 12 | Acil sağlık hizmetleri sunumunda, çalışma arkadaşları ve diğer sağlık disiplinleri ile iş birliği içerisinde, etik ilkelere ve ilgili yasal mevzuata (yönetmelik, yönerge) uygun olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 13 | Öngörülemeyen acil sağlık olaylarında hızlı karar verme yetisi gösterir; vaka yönetiminde ve projelerin yürütülmesinde yönetim/gözetim görevi üstlenir. | ||||||
| 14 | Hayat boyu öğrenme yaklaşımı çerçevesinde, kendi öğrenme gereksinimlerini belirler; mesleki gelişimine yönelik bilimsel ve teknolojik yenilikleri takip ederek öz değerlendirmede bulunur. | ||||||
| 15 | Sağlık hizmeti sunumu sırasında toplumsal ve etik meselelerin farkında olarak hasta haklarına, gizliliğe ve mesleki değerlere uygun davranışlar sergiler. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |