Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| DİYALİZ HASTALARINDA RUH SAĞLIĞI | DYL2210587 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | Bu ders, sağlık, hastalık, kronik hastalık kavramları, ruh sağlığı ile ilgili temel kavramlar ve temel ruh sağlığı sorunları, durumsal krizler, travmatik yaşam deneyimleri ve hastalık ilişkisi, fiziksel sağlık sorunlarına verilen ruhsal tepkiler ve uyum süreci, kronik hastalıkların hasta ve ailesine ruhsal etkileri, kronik böbrek yetmezliğinin ruhsal etkileri, diyaliz hastalarında görülen ruhsal sorunlar ve hastalıklar, diyaliz hastası ve ailesine yönelik psikososyal yaklaşımlar, psikososyal açıdan organ bağışı süreci ve ruhsal etkileri, psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri, psikososyal bakım- vaka çalışması, konularını içermektedir. |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı ruh sağlığı ile ilgili temel kavramlara, temel ruh sağlığı sorunlarına, kronik hastalıkların ruh sağlığı üzerine etkilerine, akut - kronik böbrek yetmezliğinde ve diyaliz sürecinde görülen ruhsal sorunlara ilişkin bilgi vermektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Psikoloji, ruh sağlığı ve kronik hastalık ile ilgili temel kavramlar,Çocuk diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve çocuk hastaya yaklaşım, Ergen diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve genç hastaya yaklaşım,Yetişkin ve yaşlı diyaliz hastalarının kişilik özellikleri, ruhsal sorunları ve hastaya yaklaşım,Stres ve psikosomatik hastalıklar,Kronik hastalık ve aile, hemodiyaliz hastalarında kayıp ve ölüme ilişkin düşünceler,Kriz ve krize müdahale ,Ara Sınav,Diyaliz hastalarında görülen ruh sağlığı problemleri,Diyaliz hastası ve ailesine yönelik psikososyal yaklaşımlar ,Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri ,Psikososyal açıdan organ bağışı süreci ve ruhsal etkileri , Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri ,Hemodiyaliz Hastasının Sosyal Yaşamının Düzenlenmesiyle İlgili Genel İlkeler,Psikososyal bakım- Vaka çalışması ,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Ruh sağlığı ile ilgili temel kavramları ifade eder. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 2. Ruh sağlığını etkileyen faktörleri listeler. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 3. Böbrekle ilgili sorunların ruh sağlığına etkisini tespit eder. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 4. Diyaliz hastalarında en sık görülen ruhsal problemleri açıklar. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 5. Organ transplantasyon sürecini psikososyal açıdan değerlendirir. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 4: Vaka Çalışmaları, 5: Tartışma Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | 1: Çoktan Seçmeli Sınav, Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Psikoloji, ruh sağlığı ve kronik hastalık ile ilgili temel kavramlar | |
| 2 | Çocuk diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve çocuk hastaya yaklaşım | |
| 3 | Ergen diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve genç hastaya yaklaşım | |
| 4 | Yetişkin ve yaşlı diyaliz hastalarının kişilik özellikleri, ruhsal sorunları ve hastaya yaklaşım | |
| 5 | Stres ve psikosomatik hastalıklar | |
| 6 | Kronik hastalık ve aile, hemodiyaliz hastalarında kayıp ve ölüme ilişkin düşünceler | |
| 7 | Kriz ve krize müdahale | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Diyaliz hastalarında görülen ruh sağlığı problemleri | |
| 10 | Diyaliz hastası ve ailesine yönelik psikososyal yaklaşımlar | |
| 11 | Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri | |
| 12 | Psikososyal açıdan organ bağışı süreci ve ruhsal etkileri | |
| 13 | Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri | |
| 14 | Hemodiyaliz Hastasının Sosyal Yaşamının Düzenlenmesiyle İlgili Genel İlkeler | |
| 15 | Psikososyal bakım- Vaka çalışması | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Batmaz, M., ve Yazıcı, H. G. (2021). Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği. Nobel Tıp Kitapevi. 2. Yavuz, E., & Çalık Var, E. (2024). Diyaliz hastalarının aile işlevselliği üzerine nicel bir araştırma. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi(22), 1-20. 3.Townsend MC (2016). Tıbbi Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinin Temelleri (Kanıta dayalı uygulama bakım kavramları) (6. Baskı Özcan T C, Gürhan N, Çev. Ed.). Ankara: Akademisyen Kitabevi 4. Albayrak C A., Bulantekin D,. (2025). Hemodiyaliz hemşirelerinin bakış açısıyla hemodiyaliz hastalarının diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumu: nitel bir çalışma. Journal of ege university nursing faculty (jeunf), 41(1). 5. Ölmez, S. N., Turgay, G., ve Çevik, B. (2024). Hemodiyaliz Tedavisi Alan Bireylerde Stigmaya Neden Olan Semptomlar ve Yönetimi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 19(2), 96-105. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Diyaliz ile ilgili bilgi ve becerilerini sağlık hizmetleri alanında etkin olarak kullanır ve uygular. | X | |||||
| 2 | Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranır. | X | |||||
| 3 | Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir. | X | |||||
| 4 | Alanıyla ilgili temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanır, verileri yorumlayıp değerlendirir ve olası sorunları tanımlayıp çözümler. | X | |||||
| 5 | Alanıyla ilgili temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanır, enfeksiyon bulgularını tanır ve uygulama öncesi, sonrası ve esnasında enfeksiyona dair gerekli eğitimleri aktarır. | X | |||||
| 6 | Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarır, bir yabancı dilde temel düzeyde iletişim kurar. | X | |||||
| 7 | Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. | X | |||||
| 8 | Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılır. | X | |||||
| 9 | Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygular, yeni araç ve cihazları kullanır. | X | |||||
| 10 | Diğer sağlık disiplinleri ile işbirliği içinde çalışır. | X | |||||
| 11 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulaması öncesinde hastanın değerlendirilmesini ve hazırlanmasını sağlar. | X | |||||
| 12 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulaması öncesinde diyaliz ünitesinde gerekli hazırlıkları yapar. | ||||||
| 13 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulamasını başlatır, uygulama esnasında hastanın takibini yapar, gerektiğinde müdahale eder. | X | |||||
| 14 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulamasını sonlandırır, hastanın değerlendirmesini yapar, gerektiğinde müdahale eder. | X | |||||
| 15 | Acil durumlardaki sorumluluklarını açıklar ve eksiksiz uygular. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| DİYALİZ HASTALARINDA RUH SAĞLIĞI | DYL2210587 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | Bu ders, sağlık, hastalık, kronik hastalık kavramları, ruh sağlığı ile ilgili temel kavramlar ve temel ruh sağlığı sorunları, durumsal krizler, travmatik yaşam deneyimleri ve hastalık ilişkisi, fiziksel sağlık sorunlarına verilen ruhsal tepkiler ve uyum süreci, kronik hastalıkların hasta ve ailesine ruhsal etkileri, kronik böbrek yetmezliğinin ruhsal etkileri, diyaliz hastalarında görülen ruhsal sorunlar ve hastalıklar, diyaliz hastası ve ailesine yönelik psikososyal yaklaşımlar, psikososyal açıdan organ bağışı süreci ve ruhsal etkileri, psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri, psikososyal bakım- vaka çalışması, konularını içermektedir. |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı ruh sağlığı ile ilgili temel kavramlara, temel ruh sağlığı sorunlarına, kronik hastalıkların ruh sağlığı üzerine etkilerine, akut - kronik böbrek yetmezliğinde ve diyaliz sürecinde görülen ruhsal sorunlara ilişkin bilgi vermektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Psikoloji, ruh sağlığı ve kronik hastalık ile ilgili temel kavramlar,Çocuk diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve çocuk hastaya yaklaşım, Ergen diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve genç hastaya yaklaşım,Yetişkin ve yaşlı diyaliz hastalarının kişilik özellikleri, ruhsal sorunları ve hastaya yaklaşım,Stres ve psikosomatik hastalıklar,Kronik hastalık ve aile, hemodiyaliz hastalarında kayıp ve ölüme ilişkin düşünceler,Kriz ve krize müdahale ,Ara Sınav,Diyaliz hastalarında görülen ruh sağlığı problemleri,Diyaliz hastası ve ailesine yönelik psikososyal yaklaşımlar ,Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri ,Psikososyal açıdan organ bağışı süreci ve ruhsal etkileri , Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri ,Hemodiyaliz Hastasının Sosyal Yaşamının Düzenlenmesiyle İlgili Genel İlkeler,Psikososyal bakım- Vaka çalışması ,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Ruh sağlığı ile ilgili temel kavramları ifade eder. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 2. Ruh sağlığını etkileyen faktörleri listeler. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 3. Böbrekle ilgili sorunların ruh sağlığına etkisini tespit eder. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 4. Diyaliz hastalarında en sık görülen ruhsal problemleri açıklar. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| 5. Organ transplantasyon sürecini psikososyal açıdan değerlendirir. | 4, 5 | 1, Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | 4: Vaka Çalışmaları, 5: Tartışma Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | 1: Çoktan Seçmeli Sınav, Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Psikoloji, ruh sağlığı ve kronik hastalık ile ilgili temel kavramlar | |
| 2 | Çocuk diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve çocuk hastaya yaklaşım | |
| 3 | Ergen diyaliz hastalarının psiko-sosyal gelişim özellikleri ve genç hastaya yaklaşım | |
| 4 | Yetişkin ve yaşlı diyaliz hastalarının kişilik özellikleri, ruhsal sorunları ve hastaya yaklaşım | |
| 5 | Stres ve psikosomatik hastalıklar | |
| 6 | Kronik hastalık ve aile, hemodiyaliz hastalarında kayıp ve ölüme ilişkin düşünceler | |
| 7 | Kriz ve krize müdahale | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Diyaliz hastalarında görülen ruh sağlığı problemleri | |
| 10 | Diyaliz hastası ve ailesine yönelik psikososyal yaklaşımlar | |
| 11 | Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri | |
| 12 | Psikososyal açıdan organ bağışı süreci ve ruhsal etkileri | |
| 13 | Psikososyal açıdan organ transplantasyon süreci ve ruhsal etkileri | |
| 14 | Hemodiyaliz Hastasının Sosyal Yaşamının Düzenlenmesiyle İlgili Genel İlkeler | |
| 15 | Psikososyal bakım- Vaka çalışması | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Batmaz, M., ve Yazıcı, H. G. (2021). Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği. Nobel Tıp Kitapevi. 2. Yavuz, E., & Çalık Var, E. (2024). Diyaliz hastalarının aile işlevselliği üzerine nicel bir araştırma. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi(22), 1-20. 3.Townsend MC (2016). Tıbbi Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliğinin Temelleri (Kanıta dayalı uygulama bakım kavramları) (6. Baskı Özcan T C, Gürhan N, Çev. Ed.). Ankara: Akademisyen Kitabevi 4. Albayrak C A., Bulantekin D,. (2025). Hemodiyaliz hemşirelerinin bakış açısıyla hemodiyaliz hastalarının diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumu: nitel bir çalışma. Journal of ege university nursing faculty (jeunf), 41(1). 5. Ölmez, S. N., Turgay, G., ve Çevik, B. (2024). Hemodiyaliz Tedavisi Alan Bireylerde Stigmaya Neden Olan Semptomlar ve Yönetimi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 19(2), 96-105. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Diyaliz ile ilgili bilgi ve becerilerini sağlık hizmetleri alanında etkin olarak kullanır ve uygular. | X | |||||
| 2 | Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranır. | X | |||||
| 3 | Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir. | X | |||||
| 4 | Alanıyla ilgili temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanır, verileri yorumlayıp değerlendirir ve olası sorunları tanımlayıp çözümler. | X | |||||
| 5 | Alanıyla ilgili temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanır, enfeksiyon bulgularını tanır ve uygulama öncesi, sonrası ve esnasında enfeksiyona dair gerekli eğitimleri aktarır. | X | |||||
| 6 | Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarır, bir yabancı dilde temel düzeyde iletişim kurar. | X | |||||
| 7 | Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik ilkelere uygun davranır. | X | |||||
| 8 | Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılır. | X | |||||
| 9 | Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygular, yeni araç ve cihazları kullanır. | X | |||||
| 10 | Diğer sağlık disiplinleri ile işbirliği içinde çalışır. | X | |||||
| 11 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulaması öncesinde hastanın değerlendirilmesini ve hazırlanmasını sağlar. | X | |||||
| 12 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulaması öncesinde diyaliz ünitesinde gerekli hazırlıkları yapar. | ||||||
| 13 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulamasını başlatır, uygulama esnasında hastanın takibini yapar, gerektiğinde müdahale eder. | X | |||||
| 14 | Hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulamasını sonlandırır, hastanın değerlendirmesini yapar, gerektiğinde müdahale eder. | X | |||||
| 15 | Acil durumlardaki sorumluluklarını açıklar ve eksiksiz uygular. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |