Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| DEZAVANTAJLI GRUPLARDA EBELİK BAKIMI | EBE4221637 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 3 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; öğrencinin, dezavantajlı ve risk altındaki birey ve grupların gereksinimlerini ebelik bakımı kapsamında değerlendirebilmesi, bu gruplarda sağlığın korunması, sürdürülmesi ve geliştirilmesine yönelik bütüncül ebelik bakımını planlayıp uygulayabilmesi için gerekli temel bilgi, beceri ve tutumu kazanmasını sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Tanışma, Dersin Tanıtımı, Ebelik Hizmetlerinde Sağlık Hakkı, Eşitsizlik Ve Dezavantajlılık Kavramları,Ebelik Bakımında Riskli ve Dezavantajlı Grupların Tanımlanması,Adölesan ve Evli Olmayan Bireylerde Ebelik Yaklaşımı,Engelli Kadınlar ve Kız Çocuklarında Ebelik Hizmetleri,Göçmen ve Mülteci Kadınlarda Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Güçlükler ve Çözüm Önerileri,Ruh Sağlığı Sorunu Olan Bireylerde Ebelik Bakımı,Alkol ve Madde Bağımlılığı Olan Kadınlara Yönelik Ebelik Girişimleri,Cinsel Yolla Risk Altında Olan Bireylerde (Örn. Seks İşçileri) Ebelik Uygulamaları,Toplumsal Cinsiyet Çeşitliliği Gösteren Bireylerde (LGBTQ+ Bireylerde) Ebelik Bakımı,Yoksullukla Mücadele Eden Kadınlarda Ebelik Hizmetlerinin Planlanması,Şiddet Mağdurları (Aile İçi, Toplumsal, Cinsel) Yönelik Ebelik Uygulamaları,Cezaevindeki Kadınlarda (Hükümlü/Tutuklu) Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Riskler ve Hizmet Engelleri,Kırsal Bölgelerde Yaşayan Kadınlarda Ebelik Hizmetleri ,Afet ve Kriz Durumlarında Gebelere Yönelik Ebelik Hizmeti; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Dezavantajlı grupların sağlık ihtiyaçlarını belirler. | ||
| 2. Dezavantajlı gruplarda sık görülen sağlık sorunlarını tanımlar | ||
| 3. Dezavantajlı gruplara yönelik ebelik bakım planı hazırlar. | ||
| 4. Türkiye’deki sağlık sistemi politikalarını dezavantajlı gruplara sunulan hizmetler açısından analiz eder. | ||
| 5. Ebelik bakım uygulamalarında etik ilkelere uygun davranışlar sergiler. Risk altındaki grupların sağlığını etkileyen durumlar ebelik bakımı çerçevesinde ele alınır. Bu gruplara yönelik koruyucu, önleyici ve çözüm odaklı ebelik girişimleri ile mevcut sağlık uygulamaları değerlendirilir. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma, Dersin Tanıtımı, Ebelik Hizmetlerinde Sağlık Hakkı, Eşitsizlik Ve Dezavantajlılık Kavramları | |
| 2 | Ebelik Bakımında Riskli ve Dezavantajlı Grupların Tanımlanması | |
| 3 | Adölesan ve Evli Olmayan Bireylerde Ebelik Yaklaşımı | |
| 4 | Engelli Kadınlar ve Kız Çocuklarında Ebelik Hizmetleri | |
| 5 | Göçmen ve Mülteci Kadınlarda Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Güçlükler ve Çözüm Önerileri | |
| 6 | Ruh Sağlığı Sorunu Olan Bireylerde Ebelik Bakımı | |
| 7 | Alkol ve Madde Bağımlılığı Olan Kadınlara Yönelik Ebelik Girişimleri | |
| 9 | Cinsel Yolla Risk Altında Olan Bireylerde (Örn. Seks İşçileri) Ebelik Uygulamaları | |
| 10 | Toplumsal Cinsiyet Çeşitliliği Gösteren Bireylerde (LGBTQ+ Bireylerde) Ebelik Bakımı | |
| 11 | Yoksullukla Mücadele Eden Kadınlarda Ebelik Hizmetlerinin Planlanması | |
| 12 | Şiddet Mağdurları (Aile İçi, Toplumsal, Cinsel) Yönelik Ebelik Uygulamaları | |
| 13 | Cezaevindeki Kadınlarda (Hükümlü/Tutuklu) Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Riskler ve Hizmet Engelleri | |
| 14 | Kırsal Bölgelerde Yaşayan Kadınlarda Ebelik Hizmetleri | |
| 15 | Afet ve Kriz Durumlarında Gebelere Yönelik Ebelik Hizmeti |
| Kaynak |
| 1. Büken, N., & Akpınar, A. (2015). Savunmasız/Örselenebilir Gruplarda Sağlık Hizmetlerinin Sunumu ve Sağlık Araştırmaları Çalıştay Raporu. 2. Esin, A., Mıhçıokur, S., Demir, C., & Kanal, G. (2021). Engelli Kadınlar ve Kız Çocukları için Üreme Sağlığı Hizmetlerine Erişim ve Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddetle Mücadele. Türkiye’de Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Durum Analizi Raporu. 3. Göçer, Ş., & Polat, T. (2022). Sağlık Hizmetlerinde Dezavantajlı Gruplar. Ankara: Nobel Yayıncılık. 4. Hakimi, S., Ceber Turfan, E., Allahqoli, L., et al. (2025). Maternal and newborn health inequality among Syrian refugees in Turkey: A systematic review and meta‑analysis. International Journal for Equity in Health. https://equityhealthj.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12939-025-02506-2 5. Sönmez, T., & Apay, S. E. (2023). Doğum yönetiminde kadın merkezli bakım: Seçim, kontrol, süreklilik. Türkiye Klinikleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Özel Dergisi, 19(1), 35-42. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3452964. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Prekonsepsiyonel, gebelik, doğum ve doğum sonu dönemde yenidoğan ve ailenin bakım gereksinimlerini karşılayabilecek, normal doğumu kendi sorumluluğunda yaptırabilecek, kadın, üreme sağlığı ve sorunları konusunda bütüncül ebelik girişimlerini yapabilecek güncel bilgi, beceri ve tutuma sahiptir. | X | |||||
| 2 | Eğitim ve danışmanlık becerilerini kullanarak sağlığın korunması, geliştirilmesi ve sürdürülmesine yönelik ebelik hizmetlerini planlar, uygular ve değerlendirir. | X | |||||
| 3 | Etkili iletişim, farkındalık ve iş birliği becerilerini kullanarak ulusal ve uluslararası mesleki kuruluşlara/STK’lara aktif katılım sağlar; farklı disiplinlerle etkileşim kurar ve klinik öğretim konularında ebelik hizmetlerinde liderlik sağlar. | X | |||||
| 4 | Gebeliğin sonlandırılması ya da gebelik kaybı durumunda, ulusal yasa ve yönetmeliklere uygun biçimde, bireyselleştirilmiş ebelik bakımını planlar ve uygular. | X | |||||
| 5 | Uygulamalarını ilgili mevzuat, etik ilkeler, mesleki standartlar ve kalite süreçleri çerçevesinde yürüterek; sağlık politikalarıyla uyumlu, kültürel farklılıklara duyarlı bir yaklaşımla planlar ve uygular. | X | |||||
| 6 | Alanıyla ilgili araştırma, eğitim ve proje çalışmalarına katılır; güncel bilimsel kanıtlar ve teknolojik gelişmeleri uygulamalarına yansıtır. | X | |||||
| 7 | En az bir yabancı dili kullanarak ebelik ve sağlık alanındaki bilimsel ve mesleki gelişmeleri izler; bu gelişmeleri mesleki ortamlarda paylaşır. | ||||||
| 8 | Kadın, yenidoğan, aile, sağlık ekibi ve diğer disiplinlerle etkili iletişim kurar. | X | |||||
| 9 | Kişisel ve mesleki gelişiminin bir parçası olarak yaşam boyu öğrenme, yaratıcılık ve eleştirel düşünme yaklaşımlarını benimser ve mesleki uygulamalarına yansıtır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| DEZAVANTAJLI GRUPLARDA EBELİK BAKIMI | EBE4221637 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 3 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; öğrencinin, dezavantajlı ve risk altındaki birey ve grupların gereksinimlerini ebelik bakımı kapsamında değerlendirebilmesi, bu gruplarda sağlığın korunması, sürdürülmesi ve geliştirilmesine yönelik bütüncül ebelik bakımını planlayıp uygulayabilmesi için gerekli temel bilgi, beceri ve tutumu kazanmasını sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Tanışma, Dersin Tanıtımı, Ebelik Hizmetlerinde Sağlık Hakkı, Eşitsizlik Ve Dezavantajlılık Kavramları,Ebelik Bakımında Riskli ve Dezavantajlı Grupların Tanımlanması,Adölesan ve Evli Olmayan Bireylerde Ebelik Yaklaşımı,Engelli Kadınlar ve Kız Çocuklarında Ebelik Hizmetleri,Göçmen ve Mülteci Kadınlarda Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Güçlükler ve Çözüm Önerileri,Ruh Sağlığı Sorunu Olan Bireylerde Ebelik Bakımı,Alkol ve Madde Bağımlılığı Olan Kadınlara Yönelik Ebelik Girişimleri,Cinsel Yolla Risk Altında Olan Bireylerde (Örn. Seks İşçileri) Ebelik Uygulamaları,Toplumsal Cinsiyet Çeşitliliği Gösteren Bireylerde (LGBTQ+ Bireylerde) Ebelik Bakımı,Yoksullukla Mücadele Eden Kadınlarda Ebelik Hizmetlerinin Planlanması,Şiddet Mağdurları (Aile İçi, Toplumsal, Cinsel) Yönelik Ebelik Uygulamaları,Cezaevindeki Kadınlarda (Hükümlü/Tutuklu) Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Riskler ve Hizmet Engelleri,Kırsal Bölgelerde Yaşayan Kadınlarda Ebelik Hizmetleri ,Afet ve Kriz Durumlarında Gebelere Yönelik Ebelik Hizmeti; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Dezavantajlı grupların sağlık ihtiyaçlarını belirler. | ||
| 2. Dezavantajlı gruplarda sık görülen sağlık sorunlarını tanımlar | ||
| 3. Dezavantajlı gruplara yönelik ebelik bakım planı hazırlar. | ||
| 4. Türkiye’deki sağlık sistemi politikalarını dezavantajlı gruplara sunulan hizmetler açısından analiz eder. | ||
| 5. Ebelik bakım uygulamalarında etik ilkelere uygun davranışlar sergiler. Risk altındaki grupların sağlığını etkileyen durumlar ebelik bakımı çerçevesinde ele alınır. Bu gruplara yönelik koruyucu, önleyici ve çözüm odaklı ebelik girişimleri ile mevcut sağlık uygulamaları değerlendirilir. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma, Dersin Tanıtımı, Ebelik Hizmetlerinde Sağlık Hakkı, Eşitsizlik Ve Dezavantajlılık Kavramları | |
| 2 | Ebelik Bakımında Riskli ve Dezavantajlı Grupların Tanımlanması | |
| 3 | Adölesan ve Evli Olmayan Bireylerde Ebelik Yaklaşımı | |
| 4 | Engelli Kadınlar ve Kız Çocuklarında Ebelik Hizmetleri | |
| 5 | Göçmen ve Mülteci Kadınlarda Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Güçlükler ve Çözüm Önerileri | |
| 6 | Ruh Sağlığı Sorunu Olan Bireylerde Ebelik Bakımı | |
| 7 | Alkol ve Madde Bağımlılığı Olan Kadınlara Yönelik Ebelik Girişimleri | |
| 9 | Cinsel Yolla Risk Altında Olan Bireylerde (Örn. Seks İşçileri) Ebelik Uygulamaları | |
| 10 | Toplumsal Cinsiyet Çeşitliliği Gösteren Bireylerde (LGBTQ+ Bireylerde) Ebelik Bakımı | |
| 11 | Yoksullukla Mücadele Eden Kadınlarda Ebelik Hizmetlerinin Planlanması | |
| 12 | Şiddet Mağdurları (Aile İçi, Toplumsal, Cinsel) Yönelik Ebelik Uygulamaları | |
| 13 | Cezaevindeki Kadınlarda (Hükümlü/Tutuklu) Ebelik Bakımı: Gereksinimler, Riskler ve Hizmet Engelleri | |
| 14 | Kırsal Bölgelerde Yaşayan Kadınlarda Ebelik Hizmetleri | |
| 15 | Afet ve Kriz Durumlarında Gebelere Yönelik Ebelik Hizmeti |
| Kaynak |
| 1. Büken, N., & Akpınar, A. (2015). Savunmasız/Örselenebilir Gruplarda Sağlık Hizmetlerinin Sunumu ve Sağlık Araştırmaları Çalıştay Raporu. 2. Esin, A., Mıhçıokur, S., Demir, C., & Kanal, G. (2021). Engelli Kadınlar ve Kız Çocukları için Üreme Sağlığı Hizmetlerine Erişim ve Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddetle Mücadele. Türkiye’de Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Durum Analizi Raporu. 3. Göçer, Ş., & Polat, T. (2022). Sağlık Hizmetlerinde Dezavantajlı Gruplar. Ankara: Nobel Yayıncılık. 4. Hakimi, S., Ceber Turfan, E., Allahqoli, L., et al. (2025). Maternal and newborn health inequality among Syrian refugees in Turkey: A systematic review and meta‑analysis. International Journal for Equity in Health. https://equityhealthj.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12939-025-02506-2 5. Sönmez, T., & Apay, S. E. (2023). Doğum yönetiminde kadın merkezli bakım: Seçim, kontrol, süreklilik. Türkiye Klinikleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Özel Dergisi, 19(1), 35-42. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3452964. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Prekonsepsiyonel, gebelik, doğum ve doğum sonu dönemde yenidoğan ve ailenin bakım gereksinimlerini karşılayabilecek, normal doğumu kendi sorumluluğunda yaptırabilecek, kadın, üreme sağlığı ve sorunları konusunda bütüncül ebelik girişimlerini yapabilecek güncel bilgi, beceri ve tutuma sahiptir. | X | |||||
| 2 | Eğitim ve danışmanlık becerilerini kullanarak sağlığın korunması, geliştirilmesi ve sürdürülmesine yönelik ebelik hizmetlerini planlar, uygular ve değerlendirir. | X | |||||
| 3 | Etkili iletişim, farkındalık ve iş birliği becerilerini kullanarak ulusal ve uluslararası mesleki kuruluşlara/STK’lara aktif katılım sağlar; farklı disiplinlerle etkileşim kurar ve klinik öğretim konularında ebelik hizmetlerinde liderlik sağlar. | X | |||||
| 4 | Gebeliğin sonlandırılması ya da gebelik kaybı durumunda, ulusal yasa ve yönetmeliklere uygun biçimde, bireyselleştirilmiş ebelik bakımını planlar ve uygular. | X | |||||
| 5 | Uygulamalarını ilgili mevzuat, etik ilkeler, mesleki standartlar ve kalite süreçleri çerçevesinde yürüterek; sağlık politikalarıyla uyumlu, kültürel farklılıklara duyarlı bir yaklaşımla planlar ve uygular. | X | |||||
| 6 | Alanıyla ilgili araştırma, eğitim ve proje çalışmalarına katılır; güncel bilimsel kanıtlar ve teknolojik gelişmeleri uygulamalarına yansıtır. | X | |||||
| 7 | En az bir yabancı dili kullanarak ebelik ve sağlık alanındaki bilimsel ve mesleki gelişmeleri izler; bu gelişmeleri mesleki ortamlarda paylaşır. | ||||||
| 8 | Kadın, yenidoğan, aile, sağlık ekibi ve diğer disiplinlerle etkili iletişim kurar. | X | |||||
| 9 | Kişisel ve mesleki gelişiminin bir parçası olarak yaşam boyu öğrenme, yaratıcılık ve eleştirel düşünme yaklaşımlarını benimser ve mesleki uygulamalarına yansıtır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |