Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ENGELLİ BİREY HEMŞİRELİĞİ | HEM4210678 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, engelli birey ve ailesini biyo-psiko-sosyal açıdan bir bütün olarak ele alma, engelli birey ve ailesinin sağlığının korunması ve geliştirilmesi konularında bilgi, beceri ve anlayış kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Tanışma, dersin tanıtımı,Engellilik kavramı (Tıbbi, Sosyal ve Biyo-psikososyal (ICF) modellere göre engelli kavramı) ,Engelli bireye verilen sağlık hizmetleri ve yasal düzenlemeler,Engelli bireyin sağlık gereksinimleri ve sağlık hizmetleri,Hemşirelerin engelli bireye yönelik rol ve sorumlulukları,Engelli birey ile iletişim-I,Engelli birey ile iletişim-II (senaryolar yardımıyla rol oyunlarla uygulama),Ara sınav,Engelli bireylerin akut ve kronik sorunları,Engelli birey ve aile dinamikleri,Engelli bireylerde riskli davranışlar (sigara, alkol kullanımı, cinsel davranışlar, beslenme bozuklukları, yetersiz fiziksel aktivite) ,Yardımcı teknolojiler ve bakım,Şiddet ve engellilik,Engelli bireyin sağlığını geliştirme programları,Engelli bireylerde rehabilitasyon ve önemi,Genel sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Engellilik kavramı ve seviyelerini tanımlar. | ||
| 2. Engelli birey ve ailesinin karşılaştığı problemleri belirler. | ||
| 3. Engelli birey ve ailesinin karşılaştığı problemlere yönelik çözüm önerilerini tartışır. | ||
| 4. Engelli bireylerin sağlık riskleri ve sorunlarına yönelik bakım planı hazırlar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma, dersin tanıtımı | |
| 2 | Engellilik kavramı (Tıbbi, Sosyal ve Biyo-psikososyal (ICF) modellere göre engelli kavramı) | |
| 3 | Engelli bireye verilen sağlık hizmetleri ve yasal düzenlemeler | |
| 4 | Engelli bireyin sağlık gereksinimleri ve sağlık hizmetleri | |
| 5 | Hemşirelerin engelli bireye yönelik rol ve sorumlulukları | |
| 6 | Engelli birey ile iletişim-I | |
| 7 | Engelli birey ile iletişim-II (senaryolar yardımıyla rol oyunlarla uygulama) | |
| 8 | Ara sınav | |
| 9 | Engelli bireylerin akut ve kronik sorunları | |
| 10 | Engelli birey ve aile dinamikleri | |
| 11 | Engelli bireylerde riskli davranışlar (sigara, alkol kullanımı, cinsel davranışlar, beslenme bozuklukları, yetersiz fiziksel aktivite) | |
| 12 | Yardımcı teknolojiler ve bakım | |
| 13 | Şiddet ve engellilik | |
| 14 | Engelli bireyin sağlığını geliştirme programları | |
| 15 | Engelli bireylerde rehabilitasyon ve önemi | |
| 16 | Genel sınav |
| Kaynak |
| 1. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Erişilebilirlik kılavuzu: Binalar [PDF]. https://www.aile.gov.tr/media/193494/erisilebilirlik_kilavuzu_binalar_24.pdf 2. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021). Engelliler için bilgilendirme rehberi 2021 [PDF]. https://www.aile.gov.tr/media/94446/engelliler_icin_bilgilendirme_rehberi_2021.pdf 3. World Health Organization (2022). Global report on health equity for persons with disabilities. https://www.who.int/publications/i/item/9789240063600 4. World Health Organization (2023, March 7). Disability and health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health 5. World Health Organization (2001). International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health 6. Shirozhan, S., Arsalani, N., Seyed Bagher Maddah, S., & Mohammadi-Shahboulaghi, F. (2022). Barriers and facilitators of rehabilitation nursing care for patients with disability in the rehabilitation hospital: A qualitative study. Frontiers in public health, 10, 931287 7. Mesmar, A., Mbaabu Limungi, G., Elmadani, M., Simon, K., Hamad, O., Tóth, L., ... & Mate, O. (2025). Bridging healthcare disparities: a systematic review of healthcare access for disabled individuals in rural and urban areas. Frontiers in Health Services, 5, 1695320. 8. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021). 2030 Engelsiz Vizyon. https://www.aile.gov.tr/media/94718/2030_engelsiz_vizyon_belgesi.pdf 9. Birleşmiş Milletler. (2006). Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme. https://inhak.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/2312020100834bm_48.pdf |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | 1. Birey, aile ve toplumun sağlık gereksinimlerini hemşirelik süreci doğrultusunda karşılayabilecek kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 2 | 2. Hemşirelik bakımıyla ilgili bilimsel ve güncel bilgiye ulaşabilme, bilginin doğruluğunu, güvenirliğini değerlendirebilme ve bilgiyi kullanabilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 3 | 3. Sağlığın korunması, geliştirilmesi ve sağlıktan sapma durumlarında bütüncül yaklaşımla bireyselleştirilmiş hemşirelik bakımını planlar, uygular, değerlendirir ve kaydeder. | X | |||||
| 4 | 4. Hemşirelik bakımını kanıta dayalı araştırmalar, bilişim ve bakım teknolojileri ve güncel sağlık politikaları doğrultusunda yürütür. | ||||||
| 5 | 5. Hemşirelik uygulamalarını insan hakları ve etik ilkeler doğrultusunda gerçekleştirir. | ||||||
| 6 | 6. Hemşirelik bakımında eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme becerilerini kullanır. | X | |||||
| 7 | 7. Hemşirelik ve sağlık politikalarının gelişimine katkı sağlayacak araştırma, proje ve etkinliklerde aktif rol alır. | ||||||
| 8 | 8. Çağdaş bir birey ve meslek üyesi olmanın gerektirdiği genel kültür bilgisine sahiptir. | ||||||
| 9 | 9. Hemşirelik alanında bir yabancı dili kullanarak uluslararası literatüre ulaşır ve yazılı, sözlü iletişim kurar. | ||||||
| 10 | 10. Birey, aile ve topluma sağlık eğitimi ve danışmanlık yapar. | X | |||||
| 11 | 11. Güvenli ve kaliteli sağlık bakımının sağlanması ve geliştirilmesinde örgütsel yapı ve sistemlere liderlik eder. | ||||||
| 12 | 12. Sağlık ekibinin tüm üyeleri ve diğer disiplinlerle iş birliği içinde çalışır. | ||||||
| 13 | 13. Yenilikçilik ve girişimcilik becerilerini geliştirerek yaşam boyu öğrenmeyi benimser. | ||||||
| 14 | 14. Yazılı ve sözlü iletişim becerilerini kullanarak, birey, aile, toplum ve sağlık ekibi üyeleriyle etkili iletişim kurar. | ||||||
| 15 | 15. Toplumsal sorunlara yönelik çalışmalarda etkin rol alarak meslektaşlarına ve topluma örnek olur. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ENGELLİ BİREY HEMŞİRELİĞİ | HEM4210678 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 2 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, engelli birey ve ailesini biyo-psiko-sosyal açıdan bir bütün olarak ele alma, engelli birey ve ailesinin sağlığının korunması ve geliştirilmesi konularında bilgi, beceri ve anlayış kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Tanışma, dersin tanıtımı,Engellilik kavramı (Tıbbi, Sosyal ve Biyo-psikososyal (ICF) modellere göre engelli kavramı) ,Engelli bireye verilen sağlık hizmetleri ve yasal düzenlemeler,Engelli bireyin sağlık gereksinimleri ve sağlık hizmetleri,Hemşirelerin engelli bireye yönelik rol ve sorumlulukları,Engelli birey ile iletişim-I,Engelli birey ile iletişim-II (senaryolar yardımıyla rol oyunlarla uygulama),Ara sınav,Engelli bireylerin akut ve kronik sorunları,Engelli birey ve aile dinamikleri,Engelli bireylerde riskli davranışlar (sigara, alkol kullanımı, cinsel davranışlar, beslenme bozuklukları, yetersiz fiziksel aktivite) ,Yardımcı teknolojiler ve bakım,Şiddet ve engellilik,Engelli bireyin sağlığını geliştirme programları,Engelli bireylerde rehabilitasyon ve önemi,Genel sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Engellilik kavramı ve seviyelerini tanımlar. | ||
| 2. Engelli birey ve ailesinin karşılaştığı problemleri belirler. | ||
| 3. Engelli birey ve ailesinin karşılaştığı problemlere yönelik çözüm önerilerini tartışır. | ||
| 4. Engelli bireylerin sağlık riskleri ve sorunlarına yönelik bakım planı hazırlar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma, dersin tanıtımı | |
| 2 | Engellilik kavramı (Tıbbi, Sosyal ve Biyo-psikososyal (ICF) modellere göre engelli kavramı) | |
| 3 | Engelli bireye verilen sağlık hizmetleri ve yasal düzenlemeler | |
| 4 | Engelli bireyin sağlık gereksinimleri ve sağlık hizmetleri | |
| 5 | Hemşirelerin engelli bireye yönelik rol ve sorumlulukları | |
| 6 | Engelli birey ile iletişim-I | |
| 7 | Engelli birey ile iletişim-II (senaryolar yardımıyla rol oyunlarla uygulama) | |
| 8 | Ara sınav | |
| 9 | Engelli bireylerin akut ve kronik sorunları | |
| 10 | Engelli birey ve aile dinamikleri | |
| 11 | Engelli bireylerde riskli davranışlar (sigara, alkol kullanımı, cinsel davranışlar, beslenme bozuklukları, yetersiz fiziksel aktivite) | |
| 12 | Yardımcı teknolojiler ve bakım | |
| 13 | Şiddet ve engellilik | |
| 14 | Engelli bireyin sağlığını geliştirme programları | |
| 15 | Engelli bireylerde rehabilitasyon ve önemi | |
| 16 | Genel sınav |
| Kaynak |
| 1. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Erişilebilirlik kılavuzu: Binalar [PDF]. https://www.aile.gov.tr/media/193494/erisilebilirlik_kilavuzu_binalar_24.pdf 2. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021). Engelliler için bilgilendirme rehberi 2021 [PDF]. https://www.aile.gov.tr/media/94446/engelliler_icin_bilgilendirme_rehberi_2021.pdf 3. World Health Organization (2022). Global report on health equity for persons with disabilities. https://www.who.int/publications/i/item/9789240063600 4. World Health Organization (2023, March 7). Disability and health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health 5. World Health Organization (2001). International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health 6. Shirozhan, S., Arsalani, N., Seyed Bagher Maddah, S., & Mohammadi-Shahboulaghi, F. (2022). Barriers and facilitators of rehabilitation nursing care for patients with disability in the rehabilitation hospital: A qualitative study. Frontiers in public health, 10, 931287 7. Mesmar, A., Mbaabu Limungi, G., Elmadani, M., Simon, K., Hamad, O., Tóth, L., ... & Mate, O. (2025). Bridging healthcare disparities: a systematic review of healthcare access for disabled individuals in rural and urban areas. Frontiers in Health Services, 5, 1695320. 8. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021). 2030 Engelsiz Vizyon. https://www.aile.gov.tr/media/94718/2030_engelsiz_vizyon_belgesi.pdf 9. Birleşmiş Milletler. (2006). Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme. https://inhak.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/2312020100834bm_48.pdf |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | 1. Birey, aile ve toplumun sağlık gereksinimlerini hemşirelik süreci doğrultusunda karşılayabilecek kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 2 | 2. Hemşirelik bakımıyla ilgili bilimsel ve güncel bilgiye ulaşabilme, bilginin doğruluğunu, güvenirliğini değerlendirebilme ve bilgiyi kullanabilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 3 | 3. Sağlığın korunması, geliştirilmesi ve sağlıktan sapma durumlarında bütüncül yaklaşımla bireyselleştirilmiş hemşirelik bakımını planlar, uygular, değerlendirir ve kaydeder. | X | |||||
| 4 | 4. Hemşirelik bakımını kanıta dayalı araştırmalar, bilişim ve bakım teknolojileri ve güncel sağlık politikaları doğrultusunda yürütür. | ||||||
| 5 | 5. Hemşirelik uygulamalarını insan hakları ve etik ilkeler doğrultusunda gerçekleştirir. | ||||||
| 6 | 6. Hemşirelik bakımında eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme becerilerini kullanır. | X | |||||
| 7 | 7. Hemşirelik ve sağlık politikalarının gelişimine katkı sağlayacak araştırma, proje ve etkinliklerde aktif rol alır. | ||||||
| 8 | 8. Çağdaş bir birey ve meslek üyesi olmanın gerektirdiği genel kültür bilgisine sahiptir. | ||||||
| 9 | 9. Hemşirelik alanında bir yabancı dili kullanarak uluslararası literatüre ulaşır ve yazılı, sözlü iletişim kurar. | ||||||
| 10 | 10. Birey, aile ve topluma sağlık eğitimi ve danışmanlık yapar. | X | |||||
| 11 | 11. Güvenli ve kaliteli sağlık bakımının sağlanması ve geliştirilmesinde örgütsel yapı ve sistemlere liderlik eder. | ||||||
| 12 | 12. Sağlık ekibinin tüm üyeleri ve diğer disiplinlerle iş birliği içinde çalışır. | ||||||
| 13 | 13. Yenilikçilik ve girişimcilik becerilerini geliştirerek yaşam boyu öğrenmeyi benimser. | ||||||
| 14 | 14. Yazılı ve sözlü iletişim becerilerini kullanarak, birey, aile, toplum ve sağlık ekibi üyeleriyle etkili iletişim kurar. | ||||||
| 15 | 15. Toplumsal sorunlara yönelik çalışmalarda etkin rol alarak meslektaşlarına ve topluma örnek olur. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |