Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ | ODJ4220979 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; iletişim yetersizliği bulunan bireylerde kullanılan alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerini tanıtmak, düşük ve yüksek teknolojili iletişim yöntemleri hakkında bilgi kazandırmak ve öğrencilerin işitme kaybı, dil-konuşma bozuklukları ve nörolojik yetersizliklerde kullanılan alternatif iletişim yaklaşımlarını değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ayrıca multidisipliner ekip yaklaşımı ve aile eğitimi süreçleri hakkında bilgi verilmesi amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Derse Giriş ve Temel Kavramlar ,Alternatif ve Destekleyici İletişim (ADİ) Sistemlerinin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi,İletişim Yetersizlikleri ve ADİ Gereksinimi Olan Bireyler ,Dil, Konuşma ve İşitme Bozukluklarında ADİ Kullanımı ,Düşük Teknolojili ADİ Sistemleri ,Yüksek Teknolojili ADİ Sistemleri ,Resim Değiş-Tokuş İletişim Sistemi ve Görsel Destekler ,Ara Sınav ,Konuşma Üreten Cihazlar ve Mobil Teknolojiler ,Odyoloji ve İşitme Kaybında ADİ Yaklaşımları ,Çocuklarda Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları ,Yetişkinlerde Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları,ADİ Değerlendirme Süreçleri ve Kullanıcı Seçimi ,Aile Eğitimi ve Multidisipliner Yaklaşım ,Vaka Tartışmaları ve Müdahale Planlama ,Genel Sınav ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerinin temel kavramlarını ayırt eder. | ||
| 2. İletişim yetersizliği olan bireylerde kullanılan düşük ve yüksek teknolojili ADİ sistemlerini tanımlar. | ||
| 3. İşitme kaybı ve iletişim bozukluklarında kullanılan alternatif iletişim yaklaşımlarını açıklar. | ||
| 4. Alternatif ve destekleyici iletişim değerlendirme süreçlerini sıralar. | ||
| 5. Multidisipliner ekip ve aile eğitiminin ADİ uygulamalarındaki önemini savunur. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Derse Giriş ve Temel Kavramlar | |
| 2 | Alternatif ve Destekleyici İletişim (ADİ) Sistemlerinin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi | |
| 3 | İletişim Yetersizlikleri ve ADİ Gereksinimi Olan Bireyler | |
| 4 | Dil, Konuşma ve İşitme Bozukluklarında ADİ Kullanımı | |
| 5 | Düşük Teknolojili ADİ Sistemleri | |
| 6 | Yüksek Teknolojili ADİ Sistemleri | |
| 7 | Resim Değiş-Tokuş İletişim Sistemi ve Görsel Destekler | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Konuşma Üreten Cihazlar ve Mobil Teknolojiler | |
| 10 | Odyoloji ve İşitme Kaybında ADİ Yaklaşımları | |
| 11 | Çocuklarda Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları | |
| 12 | Yetişkinlerde Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları | |
| 13 | ADİ Değerlendirme Süreçleri ve Kullanıcı Seçimi | |
| 14 | Aile Eğitimi ve Multidisipliner Yaklaşım | |
| 15 | Vaka Tartışmaları ve Müdahale Planlama | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| Beukelman, D., & Light, J. (2020). Augmentative and alternative communication: Supporting children and adults with complex communication needs. Martin, L. J., & Nagalakshmi, M. (2024). Bridging the social & technical divide in augmentative and alternative communication (aac) applications for autistic adults. arXiv preprint arXiv:2404.17730. Griffiths, T., Clarke, M., & Price, K. (2022). Augmentative and alternative communication for children with speech, language and communication needs. Paediatrics and Child Health, 32(8), 277-281. Ledwaba, G., Chauke, M., & Motitswe, J. (2026). Implementation of augmentative and alternative communication in South African rural special schools. Augmentative and Alternative Communication, 1-11. Şenkal, Ö. A. (Ed.). (2024). Güncel Odyoloji ve Dil Konuşma Bozuklukları Çalışmaları II. Akademisyen Kitabevi. Odluyurt, S., Tutuk, H. C., & Çavuşoğlu, T. (2018). Otizmli çocuklar ve alternatif destekleyici iletişim sistemleri: Alanyazın incelemesi. İlköğretim Online, 17(3). Bektaş, E., & Görgü, E. (2026). Türkçe alternatif ve destekleyici iletişim sisteminin engelli bireylerin dil gelişimi üzerindeki etkisi. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 55-65. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | İşitme ve denge sistemlerini ve bozukluklarını kapsayan Odyoloji alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 2 | Odyolojik değerlendirme ve testler için gerekli cihazları tanımlar, tanır ve kullanır, kalibrasyon ve ayarlamaya yönelik ihtiyaçları belirler ve ilgili süreçlere dahil olur, planlar ve uygular. | X | |||||
| 3 | Odyoloji alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak Odyolojide gerekli değerlendirme, tanımlama ve planlamayı yapar. | X | |||||
| 4 | Odyoloji mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun bu alandaki ihtiyaçlarının saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için işitme ve denge bozukluklarına yönelik plan ve politika geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 5 | Hasta bireylerin işitme ve denge bozukluklarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak rehabilitasyon ihtiyaçları açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü rehabilitasyon müdahalelerini multi-disiplinler bir perspektif ile geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 6 | Edindiği bilgi ve becerileri kullanarak Odyoloji alanında kazandığı bilgi ve becerileri etik prensipler doğrultusunda uygulamaya geçirir; gerektiği durumda süreci ve uygulamayı değiştirir veya sonlandırır. | X | |||||
| 7 | Odyoloji alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir; sorunlara karşı bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir. | X | |||||
| 8 | İşitme ve denge bozuklukları ile ilgili olası sorunların erken tanılanması hususunda kişileri ve toplumu bilgilendirecek ve teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | X | |||||
| 9 | Sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak mesleki ve akademik çalışmaları bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile etkin iletişim ve iş birliği içinde ekip üyesi olarak çalışır ve sorumluluk üstlenir. | X | |||||
| 10 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun işitme ve denge bozukluklarına yönelik bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, alanındaki ulusal ve uluslararası ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | X | |||||
| 11 | Odyoloji alanında kaliteli hizmet ve araştırma için kayıt tutar ve rapor hazırlar; araştırma ve proje uygulamalarının tüm aşamalarına katılır | X | |||||
| 12 | Kişinin günlük yaşamdaki farklılıklarını, bireysel ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitesini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler, düzenlemelerde görev alır. | X | |||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Bireysel farklılıkları, kültürel inançları, örf ve adetleri ve bunların günlük aktivite, rol ve katılma etkilerini göz önünde bulundurur ve saygı duyar. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ | ODJ4220979 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; iletişim yetersizliği bulunan bireylerde kullanılan alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerini tanıtmak, düşük ve yüksek teknolojili iletişim yöntemleri hakkında bilgi kazandırmak ve öğrencilerin işitme kaybı, dil-konuşma bozuklukları ve nörolojik yetersizliklerde kullanılan alternatif iletişim yaklaşımlarını değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ayrıca multidisipliner ekip yaklaşımı ve aile eğitimi süreçleri hakkında bilgi verilmesi amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Derse Giriş ve Temel Kavramlar ,Alternatif ve Destekleyici İletişim (ADİ) Sistemlerinin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi,İletişim Yetersizlikleri ve ADİ Gereksinimi Olan Bireyler ,Dil, Konuşma ve İşitme Bozukluklarında ADİ Kullanımı ,Düşük Teknolojili ADİ Sistemleri ,Yüksek Teknolojili ADİ Sistemleri ,Resim Değiş-Tokuş İletişim Sistemi ve Görsel Destekler ,Ara Sınav ,Konuşma Üreten Cihazlar ve Mobil Teknolojiler ,Odyoloji ve İşitme Kaybında ADİ Yaklaşımları ,Çocuklarda Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları ,Yetişkinlerde Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları,ADİ Değerlendirme Süreçleri ve Kullanıcı Seçimi ,Aile Eğitimi ve Multidisipliner Yaklaşım ,Vaka Tartışmaları ve Müdahale Planlama ,Genel Sınav ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemlerinin temel kavramlarını ayırt eder. | ||
| 2. İletişim yetersizliği olan bireylerde kullanılan düşük ve yüksek teknolojili ADİ sistemlerini tanımlar. | ||
| 3. İşitme kaybı ve iletişim bozukluklarında kullanılan alternatif iletişim yaklaşımlarını açıklar. | ||
| 4. Alternatif ve destekleyici iletişim değerlendirme süreçlerini sıralar. | ||
| 5. Multidisipliner ekip ve aile eğitiminin ADİ uygulamalarındaki önemini savunur. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Derse Giriş ve Temel Kavramlar | |
| 2 | Alternatif ve Destekleyici İletişim (ADİ) Sistemlerinin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi | |
| 3 | İletişim Yetersizlikleri ve ADİ Gereksinimi Olan Bireyler | |
| 4 | Dil, Konuşma ve İşitme Bozukluklarında ADİ Kullanımı | |
| 5 | Düşük Teknolojili ADİ Sistemleri | |
| 6 | Yüksek Teknolojili ADİ Sistemleri | |
| 7 | Resim Değiş-Tokuş İletişim Sistemi ve Görsel Destekler | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Konuşma Üreten Cihazlar ve Mobil Teknolojiler | |
| 10 | Odyoloji ve İşitme Kaybında ADİ Yaklaşımları | |
| 11 | Çocuklarda Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları | |
| 12 | Yetişkinlerde Alternatif ve Destekleyici İletişim Uygulamaları | |
| 13 | ADİ Değerlendirme Süreçleri ve Kullanıcı Seçimi | |
| 14 | Aile Eğitimi ve Multidisipliner Yaklaşım | |
| 15 | Vaka Tartışmaları ve Müdahale Planlama | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| Beukelman, D., & Light, J. (2020). Augmentative and alternative communication: Supporting children and adults with complex communication needs. Martin, L. J., & Nagalakshmi, M. (2024). Bridging the social & technical divide in augmentative and alternative communication (aac) applications for autistic adults. arXiv preprint arXiv:2404.17730. Griffiths, T., Clarke, M., & Price, K. (2022). Augmentative and alternative communication for children with speech, language and communication needs. Paediatrics and Child Health, 32(8), 277-281. Ledwaba, G., Chauke, M., & Motitswe, J. (2026). Implementation of augmentative and alternative communication in South African rural special schools. Augmentative and Alternative Communication, 1-11. Şenkal, Ö. A. (Ed.). (2024). Güncel Odyoloji ve Dil Konuşma Bozuklukları Çalışmaları II. Akademisyen Kitabevi. Odluyurt, S., Tutuk, H. C., & Çavuşoğlu, T. (2018). Otizmli çocuklar ve alternatif destekleyici iletişim sistemleri: Alanyazın incelemesi. İlköğretim Online, 17(3). Bektaş, E., & Görgü, E. (2026). Türkçe alternatif ve destekleyici iletişim sisteminin engelli bireylerin dil gelişimi üzerindeki etkisi. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 55-65. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | İşitme ve denge sistemlerini ve bozukluklarını kapsayan Odyoloji alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 2 | Odyolojik değerlendirme ve testler için gerekli cihazları tanımlar, tanır ve kullanır, kalibrasyon ve ayarlamaya yönelik ihtiyaçları belirler ve ilgili süreçlere dahil olur, planlar ve uygular. | X | |||||
| 3 | Odyoloji alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak Odyolojide gerekli değerlendirme, tanımlama ve planlamayı yapar. | X | |||||
| 4 | Odyoloji mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun bu alandaki ihtiyaçlarının saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için işitme ve denge bozukluklarına yönelik plan ve politika geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 5 | Hasta bireylerin işitme ve denge bozukluklarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak rehabilitasyon ihtiyaçları açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü rehabilitasyon müdahalelerini multi-disiplinler bir perspektif ile geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 6 | Edindiği bilgi ve becerileri kullanarak Odyoloji alanında kazandığı bilgi ve becerileri etik prensipler doğrultusunda uygulamaya geçirir; gerektiği durumda süreci ve uygulamayı değiştirir veya sonlandırır. | X | |||||
| 7 | Odyoloji alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir; sorunlara karşı bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir. | X | |||||
| 8 | İşitme ve denge bozuklukları ile ilgili olası sorunların erken tanılanması hususunda kişileri ve toplumu bilgilendirecek ve teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | X | |||||
| 9 | Sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak mesleki ve akademik çalışmaları bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile etkin iletişim ve iş birliği içinde ekip üyesi olarak çalışır ve sorumluluk üstlenir. | X | |||||
| 10 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun işitme ve denge bozukluklarına yönelik bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, alanındaki ulusal ve uluslararası ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | X | |||||
| 11 | Odyoloji alanında kaliteli hizmet ve araştırma için kayıt tutar ve rapor hazırlar; araştırma ve proje uygulamalarının tüm aşamalarına katılır | X | |||||
| 12 | Kişinin günlük yaşamdaki farklılıklarını, bireysel ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitesini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler, düzenlemelerde görev alır. | X | |||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Bireysel farklılıkları, kültürel inançları, örf ve adetleri ve bunların günlük aktivite, rol ve katılma etkilerini göz önünde bulundurur ve saygı duyar. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |